Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/487 K.2023/250

Davacı vekili 29/11/2022 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle; müvekkili şirketin ... sayılı "..." ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin, bu marka ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı ...’e başvuruda bulunduğunu, ... kod numarasını alan başvurunun,... ilanı üzerine müvekkili tarafından ... itirazda bulunulduğunu, ancak itirazın kısmen reddedildiğini, davalının bu kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak ... tarafından reddine karar verildiğini,

oysa müvekkiline ait “...” markası ile itiraza konu “...” ibareli markanın görsel, işitsel ve kavramsal açıdan benzer olduklarını ve karıştırılma ihtimalinin bulunduğunun ... kararı ile halihazırda kabul edildiğini, ...’nın itiraza konu markanın 11. Sınıf “Sıhhi tesisat ürünleri: musluklar, duş takımları, klozet iç takımları, banyo-duş kabinleri, küvetler, klozetler, evyeler, lavabolar, musluklar için contalar, salmastralar (musluk iç takımı)” yönünden kısmen reddine yönelik kararının son derece isabetli olduğunu ancak bu mallar haricindeki itiraz konusu markada yer alan mal ve hizmetler bakımından da itirazın kabul edilmesi gerektiğini,

35. Sınıf kapsamında yer alan “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için. Sıhhi tesisat ürünleri: musluklar, duş takımları, klozet iç takımları, banyo-duş kabinleri, küvetler, klozetler, evyeler, lavabolar, musluklar için contalar, salmastralar (musluk iç takımı). mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri;

(belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri ile 37. Sınıf kapsamında yer alan “Isıtma, havalandırma ve su tesisatının kurulması (tesis edilmesi), bakımı ve tamiri hizmetleri” nin müvekkilinin markasında yer alan emtia ile benzer olduğunu, dava konusu markaların ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu belirterek, ...’nun ... sayılı kararının iptaline ve ... sayılı "..." ibareli markanın markanın tescil edilmesi halinde 35. Sınıf kapsamında yer alan “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için.

Sıhhi tesisat ürünleri: musluklar, duş takımları, klozet iç takımları, banyo-duş kabinleri, küvetler, klozetler, evyeler, lavabolar, musluklar için contalar, salmastralar (musluk iç takımı). mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri ile 37. Sınıf kapsamında yer alan “Isıtma, havalandırma ve su tesisatının kurulması (tesis edilmesi), bakımı ve tamiri hizmetleri” bakımından hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; markaların belli düzeyde benzer olduğu görülmekle birlikte, markalarda yer alan diğer unsurlar ile başvuruda kalan mal/hizmetlerle itiraz gerekçesi markada yer alan mal/hizmetlerin farklılaştığı dikkate alındığında, aynı/benzer olmayan mallar/hizmetler yönünden markalar arasında karıştırılma veya ilişkilendirilme ihtimali bulunmadığını, başvuru markasının ve itiraza mesnet markanın “...” ibaresinden türetilmiş olduğunu ve “...” kelimesi,

günlük dile yerleşmiş, herkesçe bilinen ve kullanılan bir kelime olduğundan ortalama tüketicilerce ayırt edici gücü zayıf bir ibare olarak değerlendirileceğini, herkesin kullanabileceği türden, zayıf bir ibare olan, fantezi orijinal olmayan “...” ibaresinin ortaklığından hareketle, markaların benzer olduğundan söz edilemeyeceğini ve bu nedenle kurum kararının yerinde ve hukuka uygun olduğunu beyan ederek, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu "..." markasının müvekkili şirket tarafından yürütülen bir hizmet markası olduğunu, tesisat işi ile ilgili çalışan işçilere bu site üzerinden hizmet sağlandığını, markanın hitap ettiği kitlenin normal bilinç düzeyindeki tüketiciler olmayıp, hedef tüketici kitlesinin bilgili ve yüksek dikkat düzeyine sahip olduğunu, markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespitinde, çekişmeli malın veya hizmetin ilgilisi olan tüketicilerin dikkate alınacağını;

bu malların hitap ettiği tüketici kesiminin sunulan malları ve/veya hizmetleri alma aşamasında ortalama tüketiciye kıyasla daha fazla zaman ayırdığını ve ortalama tüketicilere kıyasla daha dikkatli ve özenli davrandıklarını; karşılaştırılan markaların benzer olmadığını, davacının bir ürün ismi olan "..." ibaresinin ardına yine ayırt ediciliği düşük "..." ibaresini ekleyerek işbu davaya konu zayıf olarak nitelendirilen markayı oluşturduğunu, markaların görsel olarak da farklılaştığını, markaların kapsadıkları sınıfların farklı olduğunu beyan ederek davanın reddini istemiştir.

YARGILAMA VE DELİLLER

Tarafların sav ve savunmaları dinlenmiş, ...’den davalı şirkete ait ... sayılı marka başvurusu işlem dosyası ile itiraza dayanak marka tescil belgesi getirtilmiş, sunulan deliller incelenmiş, çözümü teknik ve özel bilgiyi gerektirdiği düşünülen konularda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan rapor dosyadaki kanıtlarla tutarlı, delillerin değerlendirilmesi aracı olarak denetim ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.

Mahkememizin 08/06/2023 tarihli duruşmasında hüküm sonucu tefhim edilmiş olup, gerekçeli karar yazılmadan hüküm sonucunu tefhim eden Hâkim ...vefat etmiştir. ... 'nın 23/06/2023 tarih ... sayılı görevlendirme yazısı ile; gerekçeli kararı yazılamayan iş bu dosyanın .... Hukuk Mahkemesi Hakimi ... tarafından yazılması uygun görülmüştür. Bu nedenle iş bu gerekçeli karar; 6100 sayılı HMK m.299 hükmü uyarınca, tefhim edilen hükme uygun olarak Hâkim ... tarafından yazılarak imzalanmıştır.

GEREKÇE

Uyuşmazlıgın Tespiti ve Uygulanacak Hükümler, Delillerin Tartışılması ve Kabul Dava davanın davalı başvurusu olan ...sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak ... tarafından alınan ... sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük istemlerine ilişkindir. İptali istenen ... kararının davacıya 17.10.2022 tarihinde tebliğ edildiği, 29.11.2022 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı kanunun 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

Mahkememize uzman bilirkişi heyetinden alınan 12/05/2023 havale tarihli raporda konu ayrıntılı irdelenmiş olup özetle; "...Dava konusu ... sayılı "..." marka başvurusu ile davacı markası arasında 35. Sınıfta yer alan “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için.

Sıhhi tesisat ürünleri: musluklar, duş takımları, klozet iç takımları, banyo-duş kabinleri, küvetler, klozetler, evyeler, lavabolar, musluklar için contalar, salmastralar (musluk iç takımı). mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri ve 37. Sınıf kapsamında yer alan “Isıtma, havalandırma ve su tesisatının kurulması (tesis edilmesi), bakımı ve tamiri hizmetleri” bakımından 6769 sayılı SMK 6/1 madde hükmü anlamında karıştırılma ihtimali bulunduğu,

başvuru kapsamında yer alan sair mal ve hizmetler açısından taraf markaları arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olmayacağı, Dava konusu ... kararının yukarıda yer verilen hizmetler bakımından iptali koşullarının oluştuğu, ... sayılı dava konusu "..." markası tescil edildiğinden, markanın 35. Sınıfta yer alan “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için.

Sıhhi tesisat ürünleri: musluklar, duş takımları, klozet iç takımları, banyo-duş kabinleri, küvetler, klozetler, evyeler, lavabolar, musluklar için contalar, salmastralar (musluk iç takımı). mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri ve 37. Sınıf kapsamında yer alan “Isıtma, havalandırma ve su tesisatının kurulması (tesis edilmesi), bakımı ve tamiri hizmetleri” yönünden kısmen hükümsüzlük koşullarının oluştuğu..." ifade edilmiştir.

6769 sayılı SMK m.6/1 hükmü kısaca, bir marka başvurusunun daha önce yapılmış başvuru veya tescilli bir marka ile “karıştırılma ihtimali” bulunması ve önceki marka ya da başvuru sahibinin itiraz etmesi koşuluyla başvurunun reddini öngörmektedir.

Şu halde, iltibas ya da karıştırma riskinin varlığı için, tescil kapsamındaki mal/hizmetlerin ve aynı zamanda başvuru ve markanın (işaretlerin) karıştırma ihtimali bulunacak derecede aynı yada benzer olması gerekir; karıştırma ihtimalinin değerlendirilmesinde somut olayın tüm özellikleri dikkate alınarak bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmelidir. İlke olarak mal ve hizmet benzerliği ile değerlendirmeye başlanır.

Mal ve hizmetlerin benzerliği değerlendirilirken de çekişme konusu mal ve hizmetlerin ortalama tüketici kitlesi, doğal yapısı, kullanım amacı, fiyatı, alım sıklığı, üretim dağıtım ve satış kanalları ile yerleri, rekabet, ikame veya tamamlama ilişkisi olup olmadığı gibi bütün faktörler dikkate alınmalıdır.

Buna göre dava konusu başvurunun "..." ibaresinden oluştuğu, kapsamında 11, 35, 37.sınıftaki bir kısım mal ve hizmetlerinin bulunduğu, itiraza dayanak markaların ise ... sayılı "..." ibarelerinden meydana geldiği ve koruma kapsamlarında 06, 11, 19.sınıflardaki mal ve hizmetlerin yer aldığı gözlenmektedir.

Buna göre, açıklanan kriterler çerçevesinde yapılan değerlendirmede;

Davalı markasında 35. Sınıfta: “Sıhhi tesisat ürünleri: musluklar, duş takımları, klozet iç

takımları, banyo-duş kabinleri, küvetler, klozetler, evyeler, lavabolar, musluklar için contalar,

salmastralar (musluk iç takımı).” mallarının perakende satış hizmetleri yer almaktadır.

Bir mal ile o malın 35. Sınıfta yer alan perakende satış hizmetlerinin benzer olduğu

değerlendirilmektedir. Nitekim, mal üreten işletmenin karine olarak üreteceği malı satışa

sunacağı kabul edilmektedir. Dolayısıyla; dava konusu markada 35. Sınıfta yer alan: “Müşterilerin

malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Sıhhi tesisat ürünleri: musluklar,

duş takımları, klozet iç takımları, banyo-duş kabinleri, küvetler, klozetler, evyeler,

lavabolar, musluklar için contalar, salmastralar (musluk iç takımı) mallarının bir araya

getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları,

elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri

davacı markasında yer alan “Sıhhi tesisat ürünleri ve bunların parçaları” ile ilişkilidir.

Ayrıca; davacı markasında 11. Sınıfta yer alan “Sıhhi tesisat ürünleri ve bunların parçaları” mallar ile dava konusu markada 37. Sınıfta yer alan “Isıtma, havalandırma ve su tesisatının kurulması (tesis edilmesi), bakımı ve tamiri hizmetleri” ilişkili olduğu tespit ve kabul edilmiştir

İşaretlerin benzerliğine gelince, bu değerlendirmede, önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli bir faktördür. İşaretler de parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirmeli, ancak markayı oluşturan dominant yada ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır.

Somut olayda çekişmeli başvuru standart karekterle yazılmış "..." ibaresinden oluşurken; itiraza dayanak markaların standart karekterle yazılı "..." ibarelerinden oluştuğu görülmektedir.

Görsel Benzerlik Alanında Yapılan Değerlendirme

Davacı markasının düz siyah yazı ile "..." ibaresinden oluştuğu görülmekte iken dava konusu markanın mavi ve turuncu renk unsurunun hâkim olduğu ve O harfinin stilize bir biçim ile ifade edildiği "..." ibaresinden oluştuğu görülmektedir.

Dolayısıyla, dava konusu marka ... unsurundan oluşmakta iken, davacı markası düz yazı şeklinde yalnızca kelime markasından ibarettir.

Belirtmek gerekir ki, tüketiciler somut olaydaki gibi kelime, şekil, renk unsurlarından oluşan karma markalarda kelime unsuruna diğer unsurlara göre daha fazla önem verirler. Marka hukukuna temel olan ilkelerden biri de “söz görünümden daha yüksek sesle konuşur” ilkesidir. Dolayısıyla, dava konusu markada yer alan şekil unsurunun markaları ayırt etmeye yetmediği kanaatine varılmıştır.

İşitsel Benzerlik Alanında Yapılan Değerlendirme

İşitsel olarak değerlendirildiğinde ise dava konusu marka ...olarak okunurken, davacı markası ... şeklinde okunmakta olup markaların başlangıç ve son kısımları aynıdır. Yine, tüketicinin markaların ortasında yer alan harf ve ibarelerden ziyade başlangıç ve son kısımlarına odaklandığı bilinmektedir.

Tüm bu açıklamalar neticesinde markaların görsel olarak düşük, işitsel olarak yüksek düzeyde benzerlik taşıdığı kanaatine varılmıştır.

...ve ... ibareleri dilimizde herhangi bir anlamı bulunmamaktadır. Ancak markalarda ortak yer alan ... ibaresi dilimizde. “Isıtmada kullanılan yakıtı düzenli ve ayarlı biçimde yakan araç.” anlamına gelmektedir.

Dolayısıyla, markalarda ortak yer alan ... sözcüğünün yukarıda belirtilen ve benzer bulunan 35. Sınıfta yer alan: “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Sıhhi tesisat ürünleri: musluklar, duş takımları, klozet iç takımları, banyo-duş kabinleri, küvetler, klozetler, evyeler, lavabolar, musluklar için contalar, salmastralar (musluk iç takımı) mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri;

(belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri ile 37. Sınıfta yer alan: “Isıtma, havalandırma ve su tesisatının kurulması (tesis edilmesi), bakımı ve tamiri hizmetleri” açısından tanımlayıcı olmamakla birlikte, ayırt ediciliği nispeten düşük olduğu kanaati oluşmuştur.

Nitekim, ... emtiası dava konusu marka kapsamında 11-2 alt grubunda direkt olarak yer almaktadır Hem dava konusu ...markası, hem de davacıya ait ... markası 11. Sınıfta yer alan: “Katı, sıvı, gaz yakıtlı ve elektrikli ısıtma amaçlı cihazlar: kombiler, boylerler, kalorifer kazanları ve petekleri, eşanjörler, sobalar, kuzineler;

güneş enerjisi kolektörleri” emtiası bakımından ayırt ediciliği düşük markalar olmakla birlikte, aynı tespitin 11. Sınıfta yer alan “Sıhhi tesisat ürünleri: musluklar, duş takımları, klozet iç takımları, banyo-duş kabinleri, küvetler, klozetler, evyeler, lavabolar, musluklar için contalar, salmastralar (musluk iç takımı).” emtiası ile bunların 35. Sınıfta yer alan perakende satış hizmetleri ve 37. Sınıfta yer alan “Isıtma, havalandırma ve su tesisatının kurulması (tesis edilmesi), bakımı ve tamiri hizmetleri” bakımından yapılabilmesi mümkün değildir.

Hem ...hem de ... markasında ... ibaresi ortak olarak yer almakta ise de markalar ... ibaresinden bağımsız birer yeni markaya dönüşmüş olup ...ve ... markaları arasında yüksek işitsel benzerlik bulunduğu da düşünüldüğünde, salt markalarda yer alan ortak unsur olan ... ibaresinin dilimizde bir emtiayı belirtmesi ve ayırt edici niteliğinin zayıf olması markalar arasındaki iltibas tehlikesini bertaraf etmeye yetmemektedir.

Bu açıklamalar doğrultusunda somut olayda ...ve ... markalarının düşük görsel benzerlik ve yüksek işitsel benzerlik içermesi, markalarda ortak yer alan ... unsurunun yukarıda yer verilen ve benzer kabul edilen hizmetler bakımından ayırt ediciliğinin zayıf olmadığı gerekçesiyle markalar arasında karıştırılma ihtimalinin bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın kabulüne, ... ...’nun ... sayılı kararının taleple bağlı kalınarak 35. Sınıf kapsamında yer alan “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için.

Sıhhi tesisat ürünleri: musluklar, duş takımları, klozet iç takımları, banyo-duş kabinleri, küvetler, klozetler, evyeler, lavabolar, musluklar için contalar, salmastralar (musluk iç takımı). mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri;

(belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri ve 37. Sınıf kapsamında yer alan “Isıtma, havalandırma ve su tesisatının kurulması (tesis edilmesi), bakımı ve tamiri hizmetleri” emtiaları ile sınırlı olarak iptaline, ... sayılı markanın taleple bağlı kalınarak 35. Sınıf kapsamında yer alan “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için.

Sıhhi tesisat ürünleri: musluklar, duş takımları, klozet iç takımları, banyo-duş kabinleri, küvetler, klozetler, evyeler, lavabolar, musluklar için contalar, salmastralar (musluk iç takımı). mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri ve 37. Sınıf kapsamında yer alan “Isıtma, havalandırma ve su tesisatının kurulması (tesis edilmesi), bakımı ve tamiri hizmetleri”.)” emtiaları ile sınırlı olarak hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.