Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/87 K.2024/19

Av. ....

DAVALILAR : 1- ... Av. ... Av. ... : 2- ... Av. ...

DAVA

Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali)

DAVA TARİHİ : 17/02/2023

KARAR TARİHİ : 25/01/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 20/02/2024

TALEP

Davacı vekili 17/02/2023 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle; müvekkili şirketin ..., ... sayılı "...", "..." ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin bu marka ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı ...’e başvuruda bulunduğunu, ... numarasını alan başvurunun, .... ilanı üzerine müvekkili tarafından .... itirazda bulunulduğunu, ancak itirazın reddedildiğini, bu kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak .... (...) tarafından reddine karar verildiğini, ancak kararın hatalı olduğunu, zira;

davacı adına tescilli ... kod numaralı “...” ibareli ve ... kod numaralı “...” ibareli markalarının, davalının dava konusu ... ibareli marka başvurusunda birleştirilmiş olarak belirtildiğini, taraf markaları arasında iltibas tehlikesinin oluştuğunu, davalının marka başvurusunun davacının markalarından biri olarak algılanacağını, davacının markalarının tanınmış marka olduğunu ileri sürerek, .... ...’in ... sayılı kararının iptaline ve ... sayılı "..." ibareli markanın tescil edilmiş olması halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Başvuruya konu markanın ... ve ... olarak ayrı ayrı değil, "..." olarak gerek görsel gerekse işitsel ve kavramsal olarak bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini, taraf markaları arasında iltibas tehlikesinin oluşmadığını, davacı tarafından her ne kadar SMK m. 6/5 tanınmışlık itirazına yönelik iddialarda bulunulmuş olsa da davacı yayıma itiraz aşamasında SMK m. 6/5 yönünde itirazda bulunmamış olup yayıma itiraz aşamasında ileri sürülmeyen tanınmışlık itirazının daha sonradan itiraz sebeplerinin genişletilmesi suretiyle dava aşamasında ileri sürülmesinin mümkün olmadığını,

davalı şirketin "..." markasının davacının "..." markasından yıllar önce ve çok daha fazla sınıfta tescil edilmiş ve "seri markaları" haline getirmiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

MUHAKEME

HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR

Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1, 6/5'e dayalı taraf markalarının benzediği iddiası temelinde, davalı başvurusu olan ... sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak ... ... tarafından alınan ... sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük istemlerine ilişkindir.

Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ...'den celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş,

06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve

GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı firmanın ... başvuru sayılı markası ile davacı tarafın itiraz mesnedi markası arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, marka başvurusuna yönelik itiraz sürecinde itiraz mesnedi markalardan ..., ... sayılı davacı markaları açısından, SMK 6/5 maddesine göre markalarının tanınmışlığı iddiasının alınan ... kararına ve hükümsüzlüğe etki edip etmeyeceği, .... sayılı ... kararının iptalinin ve davalı markasının da hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır.

İptali istenen ... kararının davacıya 19/12/2022 tarihinde tebliğ edildiği, 17/02/2023 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı .... Vekilliği ile Bazı düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık süre içerisinde olduğu anlaşılmıştır ve işin esasına geçilmiştir.

.... sayılı kararında; "... başvuru numaralı "..." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki ... kararına karşı, başvurunun ..., ... sayılı "...", "..." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca tümden reddi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir .

...

Kurul'da, ilgili tüketicilerin başvuruya konu marka ile itiraza gerekçe olarak gösterilen markaları bütüncül algı çerçevesinde farklı ticari kaynaklardan gelen birbirinden farklı ticari kaynaklardan gelen birbirinden farklı markalar olarak algılayabileceği kanaatine varılmış ve başvuru ile itiraza gerekçe olarak gösterilen markalar bütünüyle bıraktıkları izlenim itibarıyla ilişkilendirilme ihtimali dahil olmak üzere karıştırmaya yol açabilecek derecede benzer bulunmamıştır. Bu itibarla, markalar arasında 6769 s. SMK'nın 6/1 maddesi hükmü anlamında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır. 6769 s. SMK'nın 6/1 maddesi gerekçeli itiraz yerinde bulunmamıştır. Sayılan nedenlerle itirazın reddedilmesi gerekmiştir.

KARAR

İtirazın reddedilmesine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.

6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük)

Madde 6 (Marka tescilinde nispi ret nedenleri)

"(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.",

Madde kapsamında SMK 6/1 maddesi anlamında iltibastan bahsedebilmek için ;

Her iki taraf markasının AYNI işareti taşımaları yanında, kapsamlarındaki emtia (mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması,

Her iki taraf markasının BENZER işareti taşımaları yanında, kapsamlarındaki emtia (mal/hizmet) AYNIYETİ olması,

Her iki taraf markasının BENZER işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia (mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması, ihtimali aranır.

Markaların karıştırılmasından söz edebilmek için ise , dava konusu marka ile itiraza mesnet marka/markalar arasında hedef tüketici kitlesi (orta düzeydeki) yönünden markaların “görsel”, “işitsel” ve “kavramsal” özellikleri dikkate alarak genel ve bütünsel açıdan benzerlik ihtimali olması, yine tescilli marka ile tescil olunmak istenen işaret arasında markayı taşıyan her iki ürünün işletmesel kökeninin aynı veya birbirleriyle bağlantılı (idari-ekonomik) işletmeler tarafından üretilmiş olabileceği noktasında bağlantı kurulması (ilişkilendirilme) ihtimalinin bulunması gerekir. Karıştırılma kavramının varlığı için “somut bir karıştırma” eyleminin varlığı şart olmayıp böyle bir tehlikenin varlığı dahi yeterli olacaktır.

SMK 6/5 maddesi anlamında tanınmışlıktan bahsedebilmek için ;

Toplumda (Türkiye sınırlarında) tanınmışlık düzeyine ulaşmış olması koşuluyla, tescilli bir markanın, aynı veya benzerinin farklı mal ve hizmetlerde kullanılması amacıyla yapılan marka başvurusu, tanınmışlığından haksız yarar sağlanabileceği, itibarına zarar verebileceği veya ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumlarda, tanınmış marka sahibinin itirazı üzerine ret edilir.

.... içtihatlarında tanınmışlık “bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olarak” ifade edilmiştir. Bu hallerde başkasının başvuru markası dolayısıyla şayet taraf markaları aynı/benzer mal/hizmet içermiyorsa ve bu marka başvurusu nedeniyle haksız yarar sağlanabileceği, onun itibarına zarar verebileceği veya onun ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği hallerinde nisbi red sebebi sayılarak başvuru markası engellenebilecektir.

Yukarıdaki kriterler, taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;

Davalı Başvuru Markası Davacı Markaları

"..." "...", "..."

(...) (..., ...)

01-45. Sınıf 32. Sınıf

Bilirkişi heyetinden alınan 25/09/2023 havale tarihli raporda özetle;

"...1)Davacının ... kod numaralı “...” ibareli ve ... kod numaralı “...” ibareli markaları ile davalı şirketin dava konusu ... kod numaralı marka emtiaları arasında 32. Sınıf tamamı yönünden aynı/aynı tür ilişki, 35.sınıf altında bulunan 32. Sınıf mallar yönünden benzerlik ilişkisi bulunduğu; ancak markaların benzer olmadığı ve taraf markaları arasında iltibas tehlikesinin oluşmadığı;

2. Tanınmışlığa bağlı sonuçların oluşmadığı;

3. Dava konusu ... sayılı kararının işbu raporda varılan kanaat ile aynı yönde olduğu... " ifade edilmiştir.

Davacı vekilinin, yeni bir heyetten veya ek rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.

TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME

A. Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme

Dava konusu "..." ibareli ve ... başvuru numaralı davalı başvurusu kapsamında 01- 45. Sınıflar arasındaki emtiaların bulunduğu, tarafların markalarının ortak olduğu 32.sınıf ve 35.sınıftaki;

"32. Sınıf: Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri.

35 Sınıf : (32. Sınıf) Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" alt gruplarındaki mal ve hizmetlerin bulunduğu anlaşılmıştır.

İtiraza ve hükümsüzlüğe dayanak davacı markasının ise ..., ... sayılı "...", "..." ibaresinden meydana geldiği;

... sayılı markanın 32. Sınıftaki "Enerji içecekleri (alkolsüz).Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar.Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar" ;

... sayılı markanın 32. Sınıftaki "Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz)." mal ve hizmetlerin yer aldığı gözlenmektedir.

Davacının itirazına mesnet markaları 32. sınıfta tescilli olup davalının dava konusu marka başvurusunun kapsamında bu mallar aynı/ aynı tür/ benzer olacak şekilde yer almaktadır. Dolayısıyla taraf markalarının iltibas değerlendirmesinde emtia ayniyeti şartının sağlandığı görülmüştür.

B) Marka İşaretlerin Görsel, İşitsel, Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme

İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. İşaretler de parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır.

Davalının dava konusu marka başvurusu kelime ve şekil markası olup markanın kelime unsuru ... ibaresidir. Bu ibareler bitişik bir şekilde büyük standart harflerle kaleme alınmıştır. Markanın gerek şekil unsurunda gerekse kelime unsurunda yeşil/gri tonlarında bir renk kullanılmıştır. Markanın üst bölümünde şekil unsuru yerleştirilmiş olup bu şekil üst üste çakıl taşlarını andıran bir figüratiften müteşekkildir. Davalının marka başvurusu bir bütün olarak ... ibarelerinden oluşmakta olup bu ibarenin tek başına bir anlamı olmadığı gibi fantezi bir kelimedir.

Davacının itirazına mesnet markaları incelendiğinde kelime markaları olduğu markalarda şekil unsurunun yer almadığı görülmektedir. Markalarda yer alan kelime unsurları ise “...” ve “...” ibareleridir. Söz konusu ibareler siyah standart harflerle kaleme alınmış olup ... ibaresi büyük harflerle, ... ibaresi ise küçük harflerle kaleme alınmıştır. Davacı markaları iki farklı ibareden oluşan kelime markası olup her iki markanın da esaslı unsuru birinde ... diğerinde ... şeklindedir. "..." ibaresinin başlı başına bir anlamı olmaması rağmen "..." kelimesi açık kestane rengi şeklinde bir göz rengini ifade eden bir kelime olarak algılanmaktadır.

Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, markalarda görsel unsurların, tüketicilerin markalara yönelik tecrübelerini 3. kişilere aktarımında ikincil planda olacağı, başka bir ifadeyle sözcük ve şekil unsurlarından oluşan markalarda tüketici algısında sözcük unsuru daha ön planda olacak olup tüketicinin, mal veya hizmet ile marka arasındaki ilişkiyi tanımlarken figüratif unsurları açıklamak yerine doğrudan sözcük unsuru ile markayı ifade edeceği değerlendirilmektedir.

Bu durum doktrinde "söz görünümden yüksek sesle konuşur" ilkesi olarak da kabul edilmiş bir ilkedir.

Bu bağlamda her ne kadar karşılaştırılan markalar arasında şekli unsurlar itibariyle doğrudan bir benzerlik yok ise de dava konusu markanın esas unsurunun “...” kelimesinden oluştuğu davacı markalarının ise esas unsurunun "..." ve "..." kelimesinden oluştuğu, dava konusu "..." ibaresinin, "..." ve "..." ibarelerin birleşiminden oluştuğu, bu nedenle markalar yalnızca esas sözcük unsurları itibariyle karşılaştırıldıklarında görsel anlamda aralarında güçlü bir dizilim benzerliğinin bulunduğu, markaları oluşturan kelimelerin bu harf dizilimsel benzerliğinin kelimeler arasında işitsel yönden de güçlü bir benzerlik kurulmasını sağladığı,

kavramsal olarak ise tüketicilerin taraf markalarını bütün olarak algılayacakları; davacının "..." ve "..." ibarelerini görmüş ve tanımış bir tüketicinin, davalının "..." ibareli markasını gördüğünde, davacının markası sanabileceği ve aynı emtialar üzerinde markasal kullanım durumunda iltibas ihtimali doğabileceği değerlendirilmiştir.

Sonuç olarak, dava konusu markanın kapsamındaki benzerliği tespit edilen emtiaların, davacının redde mesnet markalarının kapsamında benzer/ ilişkili olarak yer aldığı, dava konusu marka ile davacı markaları arasında görsel ve işitsel benzerlik bulunması nedeniyle dava konusu marka ile redde gerekçe markalar arasında benzerliği tespit edilen mallar/ hizmetler bakımından karıştırılma ihtimalinin söz konusu olduğuna Mahkememizce kanaat getirilmiş ve bu kapsamda benzer görülen mal/hizmetler bakımından hükümsüzlük şartlarının da oluştuğu anlaşılmıştır.

2-SMK 6/5 UYARINCA TANINMIŞLIK HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRME

Tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarına zarar verebileceği veya tescil için başvurusu yapılmış markanın ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu reddedilir denilmektedir. Bu anlamda tanınmışlık için; yukarıda sayılan koşullara ek olarak ulusal tescil şartı, niteliksel tanınmışlık ve markanın ününden haksız yararlanma olguları da aranır.

Bir markanın tanınmışlıktan yararlanması için yukarıda sayılan şartların gerçekleşmiş olması gerektiği, somut olayda markalar benzer bulunmadığından, ayrıca davalının başvuru sınıflarında davacı şirketin markasının tanınmışlığı ile madde metninde belirtilen haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerin oluştuğuna dair bir ispat bulunmadığından tanınmışlığa bağlı sonuçların oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

Her ne kadar bilirkişi heyeti dava konusu marka ile davacı markaları arasında iltibas oluşmadığını belirtilmiş ise de dosyanın tetkikinden; dava konusu marka ile davacı markaları arasında görsel, işitsel benzerliğin mevcut olduğu, dava konusu marka ile davacı markaları arasında emtia benzerliği tespit edilen 32. sınıfın tamamı, 35. sınıf altında 32. sınıfa ait mal ve hizmetlerin satışı yapılması hizmeti yönünden iltibas koşullarının oluştuğu kanaati Mahkememizde oluştuğundan, bu emtialar yönünden ... kararı iptali ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu değerlendirilmiştir.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın kısmen kabulüne, .... sayılı kararının 32. sınıfın tamamı, 35. sınıf altında 32. sınıfa ait mal ve hizmetlerin satışı yapılması hizmeti yönünden iptaline, ... sayılı markanın 32. sınıfın tamamı, 35. sınıf altında 32. sınıfa ait mal ve hizmetlerin satışı yapılması hizmeti yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya dair istemlerin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... ¸ Hakim ... · ¸ Davacı Masraf Dökümü: · İlk Masraf 385,40.-TL · Posta Masrafı 307,00.-TL · Bilirkişi Masrafı 3.300,00.-TL · Toplam 3.992,40.-TL