Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/187 K.2021/551

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı ... Müh. İnş. Yapı Malz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti vekili, davacı ile davalı arasında imzalanan satış sözleşmesi kapsamında 9 adet makinenin davalıdan satın alınması karşılığında anlaştıklarını, davacı tarafından davalıya satım bedeli olarak 10.08.2010 tarihinde 40.000,00 TL ve 08.10.2010 tarihinde 7.432,87 TL olarak ödediğini, davalının makineleri kabule engel olacak derecede ayıplı bir halde teslim ettiğini ileri sürerek sözleşmenin feshi ile davacının davalıya 94.400,00 TL borcu olmadığının tespitine ve ödenen 47.432,87 TL’nin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı, ... Makine San. Tic. Ltd. Şti vekili, taraflar arasındaki satım sözleşmesi kapsamında davalıya makinelerin teslim edildiğini, davalı tarafından ödenmeyen satım bedeli 46.967,13 TL için icra takibi yapıldığını ileri sürerek, davalının icra takibine yaptığı itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Asıl davada davalı vekili, satım konusu makinelerin ayıpsız ve tam olarak teslim edildiğini, davacının satım bedelinin tamamını ödemediği bu nedenle icra takibine de başlandığını ileri sürerek davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada davalı vekili, satım konusu malların ayıplı teslim edildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Satım sözleşmesi, ek protokol, delil tespiti dosyaları, tespit raporu, icra dosyası ve bilirkişi raporu.

DELİL DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

Dava satım sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Asıl davada davacının talebi satım konusu malların ayıplı teslim edildiği iddiasına dayalı sözleşmenin feshi, borçlu olunmadığının tespiti ve ödenen bedelin istirdadı istemine ilişkindir. Birleşen davada davacının talebi, ödenmeyen satım bedeline dayalı itirazın iptali istemidir.

Satıcı ... Makine San. Tic. Ltd. Şti ile alıcı ... Müh. İnş. Yapı Malz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti arasındaki sözleşmede 40.000 EURO ve KDV karşılığında sözleşmede belirtilen makinelerin satımı konusunda anlaşmışlardır.

30.09.2010 tarihli ek protokolde RC 3000 kopya freze makinesinin yeniden yapılarak teslim edileceği, konveyörlerin yeniden yapılarak teslim edileceği alıcının 3.750 Euro taksitlerden birini 10.10.2010 tarihine kadar ödeyeceği, kasım ayında TX 4550 kesim makinesinin üst grubun yenileneceği, GB 280 makinesinin iç mekanik kısmının yeniden rahat çalışır halde değiştirileceği bu değişiklikler yapılıncaya kadar ilave ödeme yapılmayacağı kararlaştırılmıştır.

Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından yaptırılan 09.12.2010 tarihli tespit raporunda makinelerin ayıplı olduğu, ayıplı malların yenisiyle değiştirilmesi için tespit edilen fiyatlar belirtilmiş, Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından yaptırılan 07.03.2011 tarihli bilirkişi raporunda ayıplı makinelerin onarım bedelinin 8.975,00 TL olduğu belirtilmiştir.

Davacının sözleşmenin feshi talebini dayandırdığı hukuki neden makinelerdeki ayıbın kabulü beklenemeyecek derecede ayıplı olması ve makinelerin birbirini tamamlayacak şekilde bir bütün olarak kullanılması gerektiği noktasındadır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonunda, 23/10/2015 tarihinde davanın kısmen kabulüne, 3 motorlu kopya freze makinesi ve TK 110 kesme makinesinin davalıya idaresiyle her iki makine toplam bedeli olan 21.060,00 TL, diğer makineler yönünden ise 11.300,00 TL olmak üzere 31.360,00 TL davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, birleşen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, karar davacı vekilinin temyiz istemi üzerine Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 29/11/2016 tarihli kararı ile " taraflar arasındaki 30/09/2010 tarihli protokol düzenlenmiş ve protokolde bir takım edimlere yer verilmiştir.

Mahkemece uyuşmazlığın çözümü yönünden tarafların belirtilen protokolde yer alan edimlerini yerine getirip getirmedikleri hususu üzerinde yeterince araştırma ve inceleme yapılmaksızın eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. " gerekçesi ile bozulmuştur.

Bozma ilamına uyularak, yeniden bilirkişi heyeti oluşturulmuş, 11/04/2018 tarihli bilirkişi heyetinde yer alan makine mühendisinin daha önceki raporda da yer alması ve tarafların itirazı üzerine hükme esas alınmamış, yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak rapor alınmıştır.

Makine mühendisi ve hesap bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından sunulan 22/08/2019 tarihli raporda, dava konusu sözleşme ile 9 adet birbirinden ayrı ve bağımsız parça makinenin satımının kararlaştırıldığı, sözleşme konusu 4 adet makinenin ayıplı olması nedeniyle taraflar arasında 30/09/2010 tarihinde ek protokol yapıldığı, bu protokolle davacı satıcının söz konusu makinelerdeki ayıpların giderilmesi konusunda taahhütte bulunduğu,

bunlar dışında kalan 5 makinenin ayıplı olarak kabul edilemeyeceği sadece ek protokolde belirtilen makinelerin ayıplı olması nedeniyle davalıya iadesi gerektiği belirtilmiş olup, davacı vekili tarafından rapora itirazında teslim edilen bütün makinelerin ayıplı olduğu konusunda itirazda bulunulmuş olup, bilirkişi heyetinin ayıbın ek protokolle sınırlı olması kabulü hukuki bir nitelendirme olup, ek protokol dışında makinelerin ayıplı olmadığının teknik inceleme içermeksizin görüş olarak benimsenmesi doğru görülmediğinden yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulmuştur.

Makine mühendisi ve hesap bilirkişisi bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 03/06/2020 tarihli raporda, dava konusu makinelerin hepsinin alüminyum profili kapı pencere kanatları ve kasa imalatı için davacı şirket tarafından yerinde alınan ölçülere uygun kapı pencere profillerinin ham maddeden birbirini hassas karşılayacak şekilde açılı kesilmesi, alüminyum kapı pencere kanat ve kasalarında menteşe, kol, kilit ve barel yuvalarının birbirlerini hassas karşılayacak şekilde delinerek açılması işlerinde imalatında kullanılan takım halinde atölye gereksinimlerini karşılayacak kapsamda kesme ve delme tezgahları olduğu,

davalı şirketin 30/09/2010 tarihli ek protokole konu edimlerini yerine getirdiğine dair bilgi ve belge sunulmadığı ve ek protokol konusu makinelerin tamamının kabule zorlanamayacak derecede ayıplı olduğu, bu ayıp ve eksiklikler sebebiyle ek protokol konusu makinelerin davacı tarafça kullanılamayacağı bu nedenle iadesi gerektiği, ek protokolde yer almayan makineler bakımından ET-1 3450 otomatik tek kafalı alttan çıkma testere makinesi ve TK 110 kertme testeresinin hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacak derecede ayıplı olduğu, davalıya iadesi gerektiği, makinelerin değerinin 8.100,00 TL ve 18.100,00 TL + KDV tutarında olduğu,

diğer 4 makine yönünden ise makinelerin onarımının mümkün olduğu, toplam onarım bedelinin 3.894,00 TL olduğu belirtilmiş, ek raporda kök raporda değiştirilmesi gereken bir husus olmadığı belirtilmiştir.

Bilirkişi raporu teknik verilerle hazırlanmış olup, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ve bozma ilamındaki husus yönünden yeterli inceleme içerdiğinden hükme esas alınmış, raporda davacıdan kullanması beklenemeyecek düzeyde ayıplı olması nedeniyle davalıya iadesi gereken 5 adet makinenin davalıya iadesine karar vermek gerekmiş, makine bedeli olan toplam 63.720,00 TL olarak kabul edilmiştir.

Sözleşme bedeli 94.400,00 TL olup, davalı satıcının 63.720,00 TL makine bedeli ve davacıda kalan ve davalı tarafından onarım yapılmayan 3.894,00 TL onarım bedeli, toplam satım bedelinden indirildiğinde.

(94.400,00 - 63.720,00 - 3.894,00 = 26.786,00 TL) davacının bakiye borcunun 26.786,00 TL olduğu anlaşılmakla; davacı tarafından davalıya 47.432,87 TL ödenmiş olduğundan fazla ödenen 20.646,87 TL'nin dava tarihinden önce temerrüt olmadığından dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, birleşen dava yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

E-İMZA

Hakim ...

E-İMZA