Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/385 K.2023/437

... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO

2017/385 Esas

KARAR NO : 2023/437

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... -

VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ... - ... Av. ... - ...

DAVALILAR

1- ... - ... ... 2- ... - ... ...

VEKİLİ

DAVALILAR

3- ... - ... ... 4- ... - ... ... 5- ... - ... 6- ... - ...

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 31/05/2017

KARAR TARİHİ : 02/06/2023

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 19/07/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili tarafından verilen 25.05.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle.

“Kamu tüzel kişiliğine sahip kurumun asıl işi olan elektrik üretimi dışındaki işleri kamu ihale mevzuatı çerçevesinde dışarından temin ettiği, bu kapsamda Atatürk HES İşletme Müdürlüğünün ihtiyacı olan hizmet alımı işinin davalı şirketlere verildiği, davalı şirketlerin kendi işçilerinin alacaklarını ödemeyerek yasa ve sözleşme hükümlerine aykırı davrandığı ve dava dışı işçilere ödemelerin teşekkül tarafından yapıldığı, teşekkül aleyhine ...

Asliye Hukuk İş Mahkemelerinde dava açıldığı, dava sonunda kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin ve genel tatil ücreti alacaklarının kabulü yönünde karar verildiği, mahkeme kararında hükmedilen tutarların teşekkül tarafından ödendiği, Teşekkül tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemelerden davalı şirketlerin sorumlu bulunduğu, İş Kanunu'nda asıl işveren-alt işveren arasındaki ilişkiyi ve sorumluluğu düzenleyen bir hüküm bulunmadığı, ancak Yargıtay kararları ile konuya açıklık getirildiği,

nitekim YHGK'nun 12.05.2004 tarih ve 2004/11-254 Esas sayılı kararında, 'Yasa hükmü ile amaçlanan asıl işverenle alt işveren işçileri arasında bir hizmet akdi bulunmamasına karşı asıl işverenin alt işverenin işçilerine karşı alt işverenle birlikte sorumluluğunun sağlanması, alt işverenin işçilerinin iş akdinden veya iş yasasından doğan haklarını bu işverenlerden dilediğinden veya birlikte her ikisinden talep edebilmesine olanak sağlayarak güvence altına almaktır.' gerekçelerine yer verildiği,

Teşekkül ile davalı yükleniciler arasında imzalanan sözleşmelerde sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin ücreti ve her türlü işçilik alacaklarından firmaların sorumlu olacağına ilişkin hükümlerin yer aldığı, bu sözleşmeler kapsamında davalıların çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından sorumlu olduğu halde davacı teşekkül aleyhine dava açılmasına sebebiyet verdikleri, Nitekim dava dışı işçiler tarafından davalı şirket aleyhine ...

Hukuk Mahkemesinde açılan davalar sonunda verilen kararların, ... Müdürlüğünün aşağıda listede belirtilen dosyaları ile icra takibine konulması üzerine, tehir-i icra kararı için dosyaya Banka Teminat mektubu sunulduğu ve alacak kalemleri ile işlemiş faizleri toplamının aşağıdaki listede yer aldığı gibi ödendiği,

S.

ADI-SOYADI

MAHKEMESİ

İCRA MÜDÜRLÜĞÜ DOSYA NO

TEMİNAT MEKTUBU MİKTARI VE NAKDE ÇEVRİLDİ -Ğİ TARİH

BAKİYE ÖDENEN MİKTAR VE ÖDEME TARİHİ

11.02.2016

1.964,34-TL

18.03.2016

7

11.02.2016

2.131,77-TL

18.03.2016

9

11.02.2016

1.503,05-TL

18.03.2016

11

11.02.2016

2.538,95-TL

18.03.2016

159.884,05-TL alacağın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsili iddia ve talep edilmiştir.

CEVAP

Davalılardan ...Sos. Hiz. Ltd. Şti. tarafından verilen 25.09.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; 6552 sayılı Kanun ile 4857 sayılı Kanunun 112. Fıkrasına eklenen fıkra gereğince, kıdem tazminatından sorumluluğun Kamu Kurum ve Kuruluşlarına ait olduğu, İş Mahkemesi dosyasında tarafların sorumluluğunun ayrı ayrı hesaplandığı, asıl işverenin alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak 4857 sayılı İş Kanunundan, İş Sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu Toplu İş Sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işverenle birlikte sorumlu olduğu, Kanun ve Yargıtay içtihatları ile birlikte sorumluluk altında bulunan davacı tarafın sorumluluktan kurtulmak için açtığı davanın haksız olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalılardan ... Tem. Taş. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen 23.10.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

6552 sayılı Kanun ile 4857 sayılı Kanunun 112. fıkrasına eklenen fıkra gereğince, kıdem tazminatından sorumluluğun Kamu Kurum ve Kuruluşlarına ait olduğu, dava dışı işçi ile davalı şirket arasındaki ilişkinin tamamen şekli bir ilişki olduğu, ilişkinin gerçek ve tek işvereninin davacı Kurum olduğu, bu nedenle davalı şirkete husumet düşmeyeceği, taraflar arasındaki yapılan sözleşmelerde yüklenicilerin Sorumluluğunun işçilerin ücretini ödemekten ibaret olduğu,

hiçbir yükleniciye ücret harici işçilik alacakları için davacı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı bu nedenle, davalı şirketin sorumluluğundan bahsedilemeyeceği, dava dışı işçinin davalı şirketin ortağı bulunduğu iş ortaklığı bünyesindeki çalışmalarının 06.07.2013-05.10.2013 tarihleri arasında yalnızca 3 ay kadar sürdüğü,

bu nedenle davalı şirketin sorumluluğunun sadece bu tarihleri kapsayacağı, diğer taraftan, davalı şirketin sorumluluğu kendi dönemi ve bu dönemdeki ücret üzerinden hesaplanacak tutar ile sınırlı olduğu gibi, asıl işveren davacı Kurumun bu miktarın ancak yarısını rücu edebileceği, sözleşmenin 22. Maddesi ile atıf yapılan Genel Şartnamenin 6. Bölümünde yapılan düzenlemenin, fiili işçilik ücretleri ile özlük haklarına ilişkin olduğu, bu düzenlemede tazminat alacaklarından tümü ile alt işverenin sorumlu olacağına dair açık bir düzenlemeye yer verilmediği,

dava dışı işçinin, dava açarak alacaklarına kavuşmasında davalı şirkete atfedilecek herhangi bir kusur bulunmadığı, bu nedenle davalı şirketin işçilik alacakları davası ve bu davanın icra takip dosyası nedeni ile oluşan yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, dolayısıyla davacı Kurumun dava dışı işçiye yaptığı yargılama gideri ve vekalet ücretlerine ilişkin rücu talebinin kabul edilmediği, ödeme tarihinden itibaren avans faizi talebinin doğru olmadığı, davalı şirketin temerrüte düşürülmediği belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

GEREKÇE

Dava, " Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca davalı şirketler işçisi olarak çalıştığı iddia edilen dava dışı işçiler tarafından davacı aleyhine açılan işçilik alacağı konulu davalar sonucunda davacı tarafından icra takibi nedeniyle ödenmek zorunda kalınan tazminatların davalılardan işçilerin çalıştıkları döneme karşılık gelen tutarların rücuen tahsili "istemine ilişkindir.

Talep, cevaplar, dava dışı işçilerin SGK hizmet dökümleri, taraflar arasında yapılan sözleşme ve şartnameler, Bozova Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/93 Esas-2014/689 Karar sayılı ilamı, 2014/103 Esas-2014/685 Karar sayılı ilamı, 2014/104 Esas-2014/782 Karar sayılı ilamı, 2014/102 Esas-2014/778 Karar sayılı ilamı, 2014/91 Esas-2014/690 Karar sayılı ilamı ve 2014/524 Esas-2015/40 Karar sayılı ilamı, Bozova 2. İcra Dairesi'nin 2015/6521 Esas, 2015/6522 Esas, 2015/6508 Esas, 2015/6510 Esas, 2015/6511 Esas ve 2015/6509 Esas sayılı icra takip dosyaları,

yapılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya ibraz edilen 03/05/2019 tarihli Hacettepe Üniversitesi Aktüerya bölümü Aktüer bilirkişi Dr. Funda Kul'un raporu, 07/10/2019 tarihli İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Anabilim Dalı Öğretim üyesi Doç. Dr. İştar Cengiz'in raporu, 29/06/2020 tarihli İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Anabilim Dalı Öğretim üyesi Doç. Dr. İştar Urhanoğlu'nun ek raporu, 03/12/2020 tarihli İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Anabilim Dalı Öğretim üyesi Doç.

Dr. İştar Urhanoğlu'nun 2. ek raporu, 17/05/2021 tarihli bilirkişi ...'nın ön raporu, 04/04/2022 tarihli bilirkişi ...'nın ek raporu, 24/01/2023 tarihli bilirkişi ...'nın 2. ek raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

17/05/2021 tarihli bilirkişi ...'nın ön raporunda özetle; raporda, dava dışı işçilere yapılan ödeme nedeni ile davalı şirketlerin sorumlu olacağı miktarların belirlenebilmesi için dava dışı 11 işçi tarafından Bozova Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinde açılan dava dosyalarına sunulan bilirkişi raporları ile varsa ek bilirkişi raporlarının dosyaya kazandırılması gerektiği, davacı Genel Müdürlük tarafından dava dışı işçilere ödenen miktarların, dava dışı işçilerin davalı şirket nezdinde çalıştığı sürelerin tespiti açısından resmi nitelik taşıyan Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları esas alınarak işlem yapılması gerektiğinden,

dava dışı 11 işçi yönünden Sigortalı Hizmet Dökümü kayıtları ile iş yeri unvan listelerinin, Sosyal Güvenlik Kurumu ile Adalet Bakanlığı arasında yapılan protokol kapsamında UYAP'tan çıkartılarak dosya kapsamına alınması veya bu belgelerin celbi için ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak dosyaya kazandırılması gerektiği, belirtilmiştir.

04/04/2022 tarihli bilirkişi ...'nın ek raporunda özetle; dava dışı işçilere yapılan ödeme nedeni ile davalı şirketlerin sorumlu olacağı miktarların aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi olabileceği,

¸dava dışı işçiler için yapılan ödemenin 20.700,22-TL'sinden ... ve ... Tem. Taş. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, dava dışı işçiler için yapılan ödemenin 44.195,77-TL'sinden ...Sos. Hiz. Ltd. Şti. ve ... İşl. Orm. İş. Danış. Tem. Yem. Med. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, yönünde görüş ve kanaat belirtilmiştir.

24/01/2023 tarihli bilirkişi ...'nın 2. ek raporunda özetle; dava dışı işçilere yapılan ödeme nedeni ile davalı şirketlerin sorumlu olacağı miktarların aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi olabileceği,

SIRA

ALACAK TÜRÜ

ASIL ALACAK

1 Kıdem Tazminatı 4.845,00-TL

ARA TOPLAM

4.845,00-TL 2 Diğer Asıl Alacaklar 8.534,00-TL

ARA TOPLAM

8.534,00-TL 3 İşlemiş Faiz 1.338,96-TL

TOPLAM

14.717,96-TL

dava dışı işçiler için yapılan ödemenin 21.030,04- |TL sinden ... İnş. Tem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti ve ... Tem. Taş. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, dava dışı işçiler için yapılan ödemenin 44.195,77-TL'sinden ...Sos. Hiz. Ltd. Şti. ve ... İşl. Orm. İş. Danış. Tem. Yem. Med. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, dava dışı işçiler için yapılan ödemenin 44.510,01-TL'sinden ...Sos. Hız. Ltd. Şti. ve ... İşl. Orm. İş. Danış. Tem. Yem. Med. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı yönünde görüş ve hesaplamaları içeren rapor sunduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda içeriklere açılanan bilirkişi raporlarında birbirleri ile uyumlu, hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu sonucuna varılan 04/04/2022 tarihli bilirkişi ...'nın ek raporu ile 24/01/2023 tarihli bilirkişi ...'nın 2. ek raporu dikkati alındığında, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · e-imzalıdır e-imzalıdır