Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/770 K.2022/40

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sahibi olduğu ve davalı ... şirketine hasar tarihi itibariyle 10/5/2017 tanzim tarihli, 13427763/0 numaralı iş yeri paket poliçesi ile sigortalı streç film üretim makinesinin hasarlandığını, hasar sonrasında düzenlenen teknik servis raporunda makinede meydana gelen arızanın kullanılan ham maddeye yabancı madde karışmasından kaynaklanabileceği, buna bağlı olarak makinedeki tıkanma sonucunda makinedeki mil,

kovan gibi parçalarda kalıcı çizikler ve deformasyon oluştuğundan makinenin hassas mikron üretimi yapması sebebiyle üretimin düzgün şekilde yapılmamasına sebep olduğunun tespit edildiğini, davalı ... şirketinin poliçe teminatı kapsamındaki sigorta hasar bedelini talep etmelerine rağmen ödemediğini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00-TL tazminatın yasal faizi ve yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın haksız olduğunu, davacı sigortalının başvurusu üzerine hasar dosyası açıldığını, hasar tespit çalışmalarının yapılabilmesi için...Sigorta Ekspertiz Hizmetleri Ltd.Şirketinin görevlendirildiğini, riziko mahallinde ekspertiz şirketi yetkililerinin üç kez ziyaret yaparak ekspertiz çalışmasını tamamlanabilmesi için teknik servis refakati ile hasarlı olduğu belirtilen sigortalı makinenin demonte hale getirilmesi gerektiğinin sigortalı yetkilisine bildirildiğini, aynı hususta sigortalıya yazılı bildirim de yapıldığını,

ancak sigortalının makineyi talep edildiği gibi teknik incelemeye elverişli şekilde demonte hale getirmediğini, bu nedenle de makina kırılması sigortası genel şartlarının 11.maddesinde düzenlenen hasar vukuunda sigortalının yerine getirmesi gereken yükümlülüklerini yerine getirmediği, dava dilekçesinde dayanılan teknik servis raporunun olasılıklara dayalı olarak düzenlendiğini ve hukuken geçerliliğinin bulunmadığını, davacının dava konusu hasarın poliçe teminatı kapsamında olduğunu ispat etmesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

- Sigorta poliçesi ve sigorta hasar dosyası - Bilirkişi heyeti asıl ve ek raporları

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, iş makinesi kırılması sigorta poliçesine istinaden rizikonun gerçekleşmesine rağmen ödenmediği ileri sürülen sigorta hasar tazminatı alacağının tahsili istemine ilişkindir. Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir. Dosyamız arasına dava konusu isteme dayanak sigorta poliçesi ve hasar dosyası örneği sunulmuş, "... İş Yeri Paket Sigorta Poliçesi ile dava konusu davacıya ait streç film üretim makinesinin 10/05/2017-10/05/2018 tarihleri arasında dava konusu rizikonun gerçekleştiği tarihi de kapsar şekilde sigortalı olduğu, sigorta bedelinin 875.000,00-TL (KDV dahil) olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Taraf delilleri toplandıktan sonra dosyamız dava konusu hasarın sebebinin üretimden mi yoksa kullanıcı hatasından mı kaynaklandığı, hasarın niteliği ve sigorta hasar miktarı konusunda sigortacı bilirkişi ve makine mühendisi bilirkişiden oluşturulan bilirkişi heyetine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınmış, dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti raporunda TTK 1409 m.gereğince hasarın poliçe teminatı haricinde kaldığını ispat yükünün sigorta şirketine ait olduğu, ancak sigortalı makinenin yerinde incelenememesi sebebiyle arıza ve hasarın niteliği ve tespit edilemediğinden hasarın poliçe teminatı kapsamında olup olmadığının belirlenemediği,

ancak davacı sigortalının riziko sonrasında gerekli inceleme ve tespitlere olanak sağlamaması sebebiyle değinilen ispat yükünün yer değiştirdiğini, bu nedenle davacının sigortalının dava konusu hasarın poliçe teminatı kapsamında olduğunu ispatlamakla yükümlü hale geldiğini, davacının bu konuda dosyaya delil sunmadığından hasar bedeli talep edemeyeceği mütalaa edilmiştir.

Taraf vekillerinin itiraz dilekçeleri doğrultusunda ve sigortalı makinenin mahallinde incelenmesi sonucunda düzenlenen 14/03/2019 tarihli ek raporda ise özetle; makineye hammadde yüklemesi sırasında yabancı madde girişiyle makine parçaları üzerinde deformasyon oluştuğu, bu durumun makinenin hassas mikron ayarlarını bozarak hatalı üretime sebebiyet verdiği,

makine üzerinde yerinde yapılan inceleme de dikkate alındığında, makinenin onarımının ekonomik olamayacağı gibi onarılması halinde hatasız üretim yapmasının mümkün olduğunun garanti edilemeyeceği, bu durumda makinenin pert-total kabulünün uygun olacağı belirtilerek tenzili muafiyet indirimi yapılarak ve sövtajının da mahsubu sonucunda davacının talep edebileceği hasar tazminatı miktarının 188.951,42 USD karşılığı 645.722,56-TL olduğu belirtilmiştir.

Bilirkişi ek raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, gerekçeli itirazları karşılar nitelikte bilirkişi heyetinden alınan 2.ek raporda ise; dava konusu makinenin muhafaza edilmekte olduğu adres belirtilmediği için inceleme yapılamadığı belirtilmiştir. Aynı bilirkişi heyetinden dava konusu sigortalı makine yeniden yerinde inceletilerek alınan 3.ek raporda ise dava konusu makinenin çalışır duruma olmadığı ve demonte vaziyette olduğu, makinenin incelenmesi ve arıza tespitinin yapılabilmesi için parçalarının monte edilerek çalıştırılması gerektiği mütala edilmiştir.

Taraf vekillerinin bilirkişi asıl ve ek raporlarına yönelik itirazları ve dosya kapsamı dikkate alınarak önceki bilirkişi heyeti görevlendirme ara kararı kapsamında re'sen seçilen farklı bir sigortacı-makine mühendisi bilirkişi heyetinden rapor temin edilmiş, dosyamıza sunulan 31/05/2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunda ise özetle; sigortalı streç film makinesinin demonte vaziyette olup strez makinesinin ortam şartlarının değişmesi ve bozulması sebebiyle yerinde incelemesinin yapılamadığı,

farklı yerlerde bulunan makineye ait parçalarının stok kod bilgilerinin bulunmaması sebebiyle sigortalı makineye ait olup olmadıklarının tespit edilemeyeceği, makine monte edilmeden ve çalıştırılmadan hasarın niteliği ve hangi nedenden kaynaklandığı ile zarar miktarı konusunda rapor tanzim edilemeyeceği mütalaa edilmiştir.

Mahkememizce davacı şirkete dava konusu makinenin parçalarının kurulum yapılabilecek bir mekanda birleştirilip çalışır hale getirilmesi için kesin süre verilmiş ise de; davacı tarafından söz konusu ara karar gereği yerine getirilememiştir. Bu bağlamda yapılan yargılama ve toplanan delillere göre dava konusu streç film makinesi rizikonun gerçekleştiği dönemde yürürlükteki iş yeri paket sigorta poliçesi ile davalı ... şirketine sigortalı olduğu tartışmasızdır. Somut uyuşmazlık, dava konusu hasarı hangi nedenle kaynaklandığı ve davalı ... şirketinin hasarı tazmin yükümlülüğünün doğup doğmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere. Makine kırılması poliçesi genel şartlarının 3/k maddesi gereğince "Sigortalının veya onun yerine kaim olan sorumlu kişinin kasdından ve ayrıca sözleşme varsa ağır kusurundan mütevellit maddi ziya ve hasarlar" teminat dışındadır. Dolayısıyla ağır kusur halinin teminat dışında olduğunun kabulü için ayrıca poliçede belirtilmiş olması gerekmektedir.

Diğer taraftan, genel şartların 1/k maddesinde, "işletme personelinin veya üçüncü şahısların ihmali, kusuru, hatası, dikkatsizliği veya sabotajının" sigorta teminatı kapsamında olduğu düzenlenmiştir. Taraflar arasında düzenlenen iş yeri paket sigorta poliçesinin genel istisnalar başlıklı kısmında poliçe teminatı haricindeki rizikolar belirtildiği gibi istisnalar başlıklı kısımda da teminat harici olan rizikolar ayrı ayrı ve açıkça belirtilmiştir.

Konu ile ilgili olarak TTK 1409 m.gereğince " Sözleşeme de öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir."

Dosyamızda davalı ... şirketi davacı sigortalının hasarın oluşması sonrasında poliçeden kaynaklanan ve makine kırılması sigortası poliçesi genel şartlarının 11.maddesinde yer alan yükümlülüğünü ihlal ettiğini ileri sürmüştür. Ancak söz konusu iddia itibar edilmesi hukuken olanaklı görülmemiştir.

Zira değinilen maddede yer alan düzenlemenin c bendi incelendiğinde; "sigortalının hasarın sebebi ile hangi hal ve şartlar altında vukua geldiğini tayini, ziya ve hasar miktarıyla delilleri tespite yararlı ve sigortalı için sağlanması mümkün gerekli bilgi ve belgeleri sigortacının talebi üzerine gecikmeksizin vermek ve rücu hakkının kullanılmasına yararlı, sigortalı için sağlanması mümkün gerekli bilgi ve belgeleri temin ve muhafaza etmek, zaruri haller dışında hasar konusu yer veya mallarda bir değişiklik yapmamak" sigortalının yükümlülüğü olarak düzenlenmiştir.

Ancak davacı sigortalının dava konusu sigortalı makinenin hasar tespiti ve ekspertiz incelemesinin yapılmamasına sağlamaya yönelik olarak demonte hale getirildiğine ve bu sebeple sigorta ekspertiz incelemesinin yapılamadığına yönelik bir delil, ispat yükü kendisine düşen davalı ... şirketi tarafından dosyamıza sunulmamıştır.

Dava konusu makinenin bilirkişi incelemesi aşamasında demonte durumda olması başlıbaşına davacının değinilen yükümlülüğünü ihlal ettiğini kabule elverişli bir olgu değildir.

Bu bağlamda dava konusu makine yönünden hasarın oluşması sonrasında teknik servis raporu alınmış olup teknik servis raporunda yapılan tespitler çerçevesinde değinilen sigorta genel şartlarının "teminatın kapsamı" başlıklı birinci maddesi kapsamında makineye yabancı hammadde girmesi sonucu oluşan dava konusu hasarın poliçe teminatı kapsamında olduğu kanaatine varılmıştır.

Her ne kadar davalı ... şirketi hasarın poliçe teminatı haricinde olduğunu ileri sürmekte ise de; TTK 1409 maddesi gereğince söz konusu savunmasını usulüne uygun deliller ile kanıtlayamadığı dikkate alındığında davalının davacının oluştuğu sabit olan zararına tazminle yükümlü olduğu sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, Mahkememizce de benimsenen 1.bilirkişi heyeti asıl raporu doğrultusunda davacının bedel artırım talebi gözetilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ

1-Posta ve davetiye gideri : 629,40-TL 2-Bilirkişi ücreti : 1.000,00 -TL

TOPLAM :+ 1.629,40-TL