Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/364 K.2022/918

T.C. ...4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/364 Esas - 2022/918 T.C.

ANKARA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO

2020/364 Esas

KARAR NO : 2022/918

HAKİM ... KATİP ....

DAVACI .... DAVALI ....

DAVA

İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 11/08/2020

KARAR TARİHİ : 25/11/2022

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 16/12/2022

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili 11/08/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle, davacı şirketin, davalı ...Taahhüt Müşavirlik Hizmetleri Madencilik İnşaat Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen...

Bankası A.Ş.'ne ait 4570829 seri numaralı, 31.03.2019 tarihli, 52.500,00 TL bedelli çeki, çeşitli ciro silsileleri neticesinde elinde bulunduran ciranta İsmail Odabaş'tan aralarındaki ticari ilişkiye istinaden ciro yoluyla teslim aldığını, bir süreliğine dava dışı Ahmet Bayram Öner'e ciro işlemiyle devretmesinin ardından yeniden ciro yoluyla devraldığını, devralarak yetkili hamil sıfatını kazandığını,

mezkur çekin devam eden süreçte TTK'nun 796/1. maddesinde öngörülen ibraz süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz işleminin gerçekleşmemesi dolayısıyla kambiyo vasfını yitirdiğini ve davacının buna bağlı olarak kambiyo hukukuna dayalı müracaat hakkını kaybettiğini, TTK.nın uygulanacak hükümler başlıklı 818/1. maddesinin (m) bendinin yollaması ile çeklerde de uygulanma imkanı bulunan TTK.nun 732. maddesi uyarınca, "Düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden (çekten) doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin (çek) hamiline karşı onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar ve zamanaşımı süresi,

poliçenin zamanaşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren bir yıldır; ispat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene aittir." denildiğini, anılan hükme dayalı olarak davacı şirketçe aralarında temel ilişki bulunmayan davalı şirkete karşı, yasal süresinde ibraz edilemeyen dava konusu çek bedelinin tahsili amacıyla önce zorunlu arabuluculuk yolu işletildiğini, bu müzakereler neticesinde dava konusu talebin karşılanmaması sebebi ile ...15.İcra Müdürlüğünün 2919/12658 E. sayılı dosyası kapsamında davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin gönderilmesini müteakip muteriz borçlunun,

takibe konu borç ve fer'ilerinin yanı sıra asıl alacağın likit ve muaccel olmadığı gerekçesiyle takipten önce işlemiş faize itirazıyla birlikte takibin durduğunu ve davayı açma zaruriyeti doğduğunu, sebepsiz zenginleşme talebinin hukuki niteliği, çekten doğan hakkın, bunun korunması ve/veya kullanılması için gereken işlemlerin yapılmaması nedeniyle düştüğü veya zamanaşımına uğradığı hâllerde, senet borçlusu nezdinde oluşan sebepsiz zenginleşmeye yönelik olarak, çek alacağını elde edemeyen ve bu nedenle mal varlığında hakkaniyete aykırı bir değer kaybı oluşan hamile,

yine çek hukuku tarafından tanınmış olan yeni bir hak olduğunu, davacının muteriz borçlu aleyhine, sebepsiz zenginleşme hükmünün sağladığı müracaat hakkından meydana gelen alacağın tahsil edilmesi adına icra takibine geçip talepte bulunmasında hukuka ve maddi gerçeğe uygun olduğunu, dolayısı ile davalı şirketin borçlu olmadığı ve asıl alacağa yönelik itirazlarının haksız ve gerçek dışı olup iptal edilmesi gerektiğini, davacı şirketin, davalı şirketin haksız ve dayanaksız itirazı neticesinde takibin durmuş olmasından bahisle zarara uğradığını, davalı şirket tarafından ...15.

İcra Müdürlüğü'nün 2019/12658 E.sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı şirket tarafında haksız ve dayanaksız yapılmış bulunan itiraz sebebi ile takip bedelinin %20 sinden az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerini ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili 28/09/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle, davanın husumet yönünden reddini talep ettiğini, davacı şirketin aktif, davalı şirketin ise pasif dava ehliyeti bulunmadığını, kıymetli evrak niteliğinde olan çekin bankaya ibraz edilmediği zaman kambiyo hukukundan doğan hakların yitirileceğini ve son hamilin TTK 732.maddesi uyarınca alacağını keşideciden talep edebileceğini, dava konusu çek incelendiğinde çekin lehdarının Ramazan Odabaş, cirantalarının Tofisan İklimlendirme …Ltd.Şti., İsmail Odabaş ve davacı Doğu İklimlendirme ..Tic.A.Ş., yetkili ve son hamilin ise Ahmet Bayram Öner olduğunun görüldüğünü,

dolayısıyla dava konusu çekte davacı şirketin son ve yetkili hamil olmadığını, kambiyo niteliğini haiz olmayan belgenin yalnızca ciro ile devrinin de mümkün olmadığını ancak belge üzerinden anlaşılacak şekilde alacağın temliki suretiyle çekte mündemiç hakların devrinin mümkün olduğunu, dava konusu çekte böyle bir temlikin yer almadığını, öte yandan son ve yetkili hamil Ahmet Bayram Öner’in davacı tarafa müracaat hakkı son bulmasına rağmen,

davacı tarafın basiretli bir tacirin hareket tarzına uygun düşmeyecek şekilde TTK 732/3 maddesi uyarınca sorumlu olmadığı bedeli hataen ödemesi durumunda yine o maddede yazılı haklara haiz olmayacağı ve davalı şirkete husumet yöneltemeyeceğinin de aşikar olduğunu, TTK 732/4 maddesine göre “Zamanaşımı süresi, poliçenin zamanaşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren bir yıldır.” denildiğini, dava konusu çeke ilişkin son ve yetkili hamilin keşideci davalı şirkete karşı sebepsiz zenginleşme davası açabilmesi için son tarihin 10.04.2020 olduğunu, bu davanın ise 2020 yılı 8.ayında açıldığını,

davacı tarafın sorumlu olmadığı bedeli hataen son ve yetkili hamile ödemesinden davalı şirket sorumlu olmadığını, davacı tarafın davalı şirketten başkaca hak ve alacağı da bulunmadığını, taraflar arasında herhangi bir sözleşme ve ticari ilişki bulunmadığını, dava konusu alacakla ilgili olarak davalı şirketin icra takibinden önce ihtar edilmesi yahut temerrüte düşürülmesi söz konusu olmadığından işlemiş faiz isteminin de haksız ve yersiz olduğunu bildirmiş, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; işbu davanın usul ve/veya esastan reddine, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatınn davacı tarafa yüklenmesine,

yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, "Davacı hamil tarafından süresinde ibraz edilmeyen çek bedeli için TTK’nın 732. maddesi uyarıca davalı keşidecinin sebepsiz zenginleştiği iddiasına dayalı çek bedeli ve faiz için başlatılan icra takibinin davalının itirazı ile durduğu iddiasına dayalı itirazın iptali" istemine ilişkindir.

Talep, cevap, ...15.

İcra Müdürlüğü'nün 2019/12658 Esas sayılı icra takip dosyası, ...Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün yazı cevabı, Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Jandarma Kriminal Laboratuar Amirliği'nin 29/03/2022 tarih ve 2022/443 numaralı raporu, davalı şirket yetkilisine ait mahkememiz huzurunda alınan imza örnekleri, Ağrı Nüfus Müdürlüğü, Ağrı İl Seçim Kurulu Başkanlığı, Ağrı Nüfus Müdürlüğü'nün yazı cevapları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, 29/03/2022 tarihli Jandarma Kriminal Laboratuvarın bilirkişi raporunda VSC—8000 ve Makroskop (LEİCA M 420) cihazları ile fiziki, optik, karakteristik inceleme ve karşılaştırmalar yapıldığını,

incelteme konusu çekin ön yüzü keşideci hanesinde “...TAAHHÜT..." adına atfen atılı bulunan imza ile Celal Çiftçi'nin mevcut mukayese imzaları arasında yapılan inceleme ve karşılaştırmada; imzaların genel şekli, imzaların başlangıç hareketinin yapılışı, imzalardaki yatay çekiliş hareketinin yapılışı, imzalardaki dönüş hareketlerinin yapılışı, imzaların meyil ve istikamet pozisyonu, imzaların bitim hareketinin yapılışı, kaligrafik ve karakteristik özellikler yönünden farklılıklar görüldüğünü, inceleme konusu çekin ön yüzü keşideci hanesinde atılı bulunan söz konusu imzanın Celal Çiftçi eli ürünü olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Yukarıda içeriği açıklanan hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu sonucuna varılan bilirkişi raporu uyarınca, takibe dayanak çek keşidecisi olan davalı şirketin çekin tanzim tarihi itibariyle yetkilisi olduğu tespit edilen Celal Çiftçi'nin mahkememiz huzurunda alınan imza örnekleri ile ıslak imzalarının bulunduğu belge asıllarındaki ve takibe dayanak çek aslındaki imzalar arasında yapılan karşılaştırma ve inceleme neticesinde çek keşidecisi davalı şirketin temsilcisi tarafından atılmadığı sabit olan imza nedeni ile davalı şirketin sorumluğu cihetine gidilemeyeceğinden bahisle ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip.... · E-imzalı. Hakim .... · E-imzalı.