Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/583 K.2022/572

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/583 Esas - 2022/572

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2020/583 Esas

KARAR NO : 2022/572

BAŞKAN : ... KATİP : ....

DAVACI :...

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/11/2020

KARAR TARİHİ : 29/06/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 08/07/2022

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin “Kırklareli Üniversitesi Kayalı Yerleşkesi 3. Merkezi Derslik Binası Yapım İnşaatının" resmi yüklenicisi, davalı ... Mühendislik Makine İnş. San. Ltd.

Şirketi ise müvekkile bağlı bahsi geçen işin mekanik işler taşeronu olduğunu, müvekkil şirket ile davalı taşeron arasında ilişkin 08.08.2017 tarihli sözleşme imzalandığını, taşeronun sözleşme kapsamında yapmakla mükellef olduğu mekanik işlerin anahtar teslim götürü bedel ile 5.250.000,00-TL üzerinden akdedildiğini, sözleşmeye göre iş bitim tarihi 30.12.2017 tarihi olarak belirlendiğini, yer teslimini müteakiben davalı taşeronun işe başladığını, 30.12.2017 tarihinde inşaat işlerinin devam etmesi nedeniyle taşerona 30.12.2018 tarihine kadar süre verildiğini,

bu süre zarfında da taşeron işlerini tamamlamadığını ve sözleşmeye aykırı hareket ettiğini, müteakiben 2019 yılının Şubat- Mart ayından itibaren davalı taşeron işe çıkmadığını, şantiye yönetimi tarafından kendisine sözlü ve elektronik posta yoluyla yapılan ikazları da dinlemediğini, işin resmi taahhüt işini olması ve beklemeye tahammülü olmaması nedeniyle cezalı sürece girdiği hatırlatılarak işe devam etmesi yönünde noter kanalıyla ihtarname gönderildiğini, davalı taşeronun bu ihtara rağmen işe devam etmediğini ve şantiyeyi terk ettiğini,

bunun üzerine cezalı süreçte olduğu da belirtilerek işe devam ettiği aksi halde yarım bırakılan işlerin nam ve hesabına olmak üzere bir başkasına yaptırılacağı ikinci kez Noter ihtarnamesi gönderildiğini, buna rağmen davalının sözleşme ile uhdesinde bulunan mekanik işleri tamamlamayacağının anlaşıldığını, işin resmi taahhüt işi olması nedeniyle Müvekkil şirketin sözleşmenin “Taşeronun Nam ve Hesabına İş Yapılması” başlıklı 22. Maddesi uyarınca yarım kalan işlerin Taşeronun nam ve hesabına olmak üzere yapımı için 08.08.2019 tarihinde dava dışı ...

Menfez Gıda San. Ltd.

Şti. ile sözleşme imzaladığını, davalının işi yarım bırakması ve sözleşmede belirtilen süreye uymaması sonucu işte gecikme meydana geldiğini, müvekkili ile davalı arasında akdedilen sözleşmenin “Gecikme Halinde Alınacak Cezalar” başlıklı 8’inci maddesi gereğince davalı taşerona 547.500,00-TL gecikme cezası kesildiğini, yazılı ve sözlü yapılan tüm uyarılara rağmen işlerini zamanında bitirmediği gibi takip eden diğer imalat kalemlerinin de bitirilmesini engellediğini beyanla davalının müvekkile olan,

nam ve hesaba yapılan işler ile gecikme ve cezai şarttan doğan borcunun tespiti ile fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 754.330,00-TL alacağın davalıdan ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmeye göre işin bitim tarihinin 07.01.2020 olarak kararlaştırılmış olduğunu,müvekkilinin sözleşmenin imzalanmasını müteakiben işe başladığını, ancak davacı bünyesinde çalışan şantiye şeflerinin sürekli değişmesi nedeniyle zamanında iş programının müvekkiline verilmediğini, müvekkilinin sorumlu olmadığı halde iş programını kendisinin hazırladığını, davacının, gecikmelerin halledilmesi ve işlerin tamamlanması için müvekkiline ihtarname gönderdiğini, bu ihtarnamedeki beyanları kabul etmediklerini, davacının ihtarına karşı ...15.

Noterliği'nin 20.03.2019 tarih ve 04744 yevmiye sayılı karşı ihtarnamesi ile cevap verildiğini, diğer taşeron firmalarca iş geciktirme sorunları nedeniyle işin zamanında tamamlanmasının mümkün olmadığını, asıl işveren idare tarafından herhangi bir uyarı yapılmadığını, işin bırakılmamasına rağmen müvekkilinin hakkedişlerinin sebepsiz bir şekilde ödenmediğini davacı şirketin müvekkiline bakiye borcunun bulunduğunun beyan edilmiş olduğunu, müvekkili firmanın işindeki aksaklıkların tamamıyla inşaattan sorumlu firmanın işini geciktirmesi nedeniyle meydana gelmiş olduğunu, müvekkilinin 30.11.2017 tarih ve 11 nolu hakedişinin hala ödenmediğini,

...15. Noterliği 20.03.2019 tarih ve 04744 yevmiye ile davacı şirkete keşide edilen cevabi ihtarnamede vadesi gelmiş 261.337,90-TL tutarındaki hakkedişten 111.337,90-TL bakiye borcun müvekkili şirkete ödenmemiş olduğunu, işçi Veysel Davran’nın iş kazası sonucu vefat etmesinde sorumluluğun tamamen müvekkiline atfedilmesinin gerçeği yansıtmadığını beyanla davanın reddi ile yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-Taraflar arasında imzalanan Yapım İşleri Taşeron Sözleşmesi -Faturalar ve hak ediş belgeleri ile ticari defter kayıtları -Bilirkişi raporu

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taşeron (alt yüklenici) sözleşmesinden kaynaklanan nama ifa ve gecikme cezası alacağı istemine ilişkindir.

Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir

Taraflar arasında imzalanan ve dosyaya sunulan "08/08/2017 tarihli "Yapım İşleri Taşeron Sözleşmesi" incelendiğinde; sözleşme konusu Kırklareli Üniversitesi Kayalı Yerleşkesi 3. Merkezi Derslik Binası Yapım işinin tüm mekanik imalatının yüklenici konumundaki dosyamız davacısı Şirket tarafından taşeron konumundaki dosyamız davalısı Şirkete ihale edildiği anlaşılmıştır.

Davalı Şirketin uyuşmazlık ile ilgili olarak ticari defterleri yönünden Gaziantpe Nöb. ATM'ye istinabe yazısı yazılarak rapor temin edilmiş, davalı Şirketin 2017 yılına ait ticari defterlerinin kapaınış tasdikinin bulunmadığını, davacı Şirket tarafından davalı Şirkete gönderilen havaleler ve düzenlenen faturalar dikkate alındığında; 2019 yılı sonu itibariyle toplam 4.374.536,34-TL olarak düzenlenen faturalara karşılık davalı Şirkete 3.833.519,92-TL ödeme yapıldığı, bu nedenle davalı Şirketin davacı yükleniciden bakiye 541.016,42-TL alacaklı göründüğü belirtilmiştir.

Dosyamızda taraf delilleri toplandıktan sonra uzman bilirkişi heyetinden dava konusu talepler yönünden davacı Şirketin ticari defterleri de inceletilerek rapor temin edilmiştir.

Dosyamıza sunulan bilirkişi raporunda özetle; davacı Şirketin 2017-2019 yıllarına ait ticari defterl kayıtları ile davalının ticari defterleri birlikte karşılaştırmalı olarak incelendiğinde davacının 30/01/2019 tarihli ticari defter kaydında görülen 75.000,00-TL tahsilatın davacının ticari defterlerinde tespit edilemediği ve bu ödemenin iptal edildiği gözetilerek davalı tarafın alacağının toplamı olarak tespit edilen 541.016,42-TL'ye 75.000,00-TL ödeme eklendiğinde; davalının davacı Şirketten alacağının toplam 616.016,42-TL olduğu,

davacı Şirket tarafından davalı Şirkete yaptığı belgeye dayalı ödemelerin toplamının 256.365,58-TL'nin 616.016,42-TL'den mahsup edildiğinde ise; davalının davacıdan 359.650,84-TL alacaklı olduğu, davalı tarafından davacıya belgeye dayalı olarak yapılan ve davalının ticari defterlerinde ödeme kaydı bulunduğu halde davacının ticari defterlerinde kaydı yer almayan defterlerinin kanuna uygun olarak tutulduğu, davalı tarafından işin 30.12.2018 tarihi olan bitim süresinde tamamlanamadığı,

davalı tarafından yapılan işlerin toplam bedelinin KDV dahil tutar üzerinden KDV tevkifatları ve Gelir Vergisi kesintisi yapıldıktan sonra 4.257.985,66-TL olduğu ancak bu alacak tutarının nakit teminat kesintisine karşılık gelen 236.251, 42-TL’lik kısmın dava tarihi itibari ile muaccel olmadığı bu nedenle davalının 236.251,42-TL nakit teminat alacak hakkı muaccel olduğunda bu kısmı talep hakları saklı tutulmak kaydı ile şimdilik rapordaki hesaplamalara dahil edilmediği, bu nedenle davalının dava tarihi itibari ile muaccel olmuş iş bedeli toplamının 4.021.734,24-TL olduğu,

davacı tarafından davalıya yapılan ödemelerin mahsubundan sonra davacının davalıya “nakit teminat tutarı iade yükümlülüğü hariç” 109.187,06 TL borç bakiyesi kaldığı, davacı tarafından sözleşmenin feshedilmediği, ayakta tutulduğu ve bu yolla kalan işlerin.

Davalı nam ve hesabına üçüncü kişilere yaptırıldığı, davacının namı hesaba yapılan işlerden kaynaklanan maliyet farkını davalıdan talep etmekte haklı olduğunun tespit edildiği bu nedenle namı hesaba işler bedelinin maliyet farkı olarak 304.242,60 TL ve sözleşmenin 23.1. maddesi gereğince yapılan toplam masrafın %10’luk kısmına ilişkin ceza bedeli alacak tutarı 161.921,92 TL olmak üzere toplam 466.164,52-TL’yi davalıdan talep edebileceği, davalının işi süresinde bitiremediği sabit olduğundan davacının gecikme cezası talep etmek hakkı olduğu,

davacı yanın sözleşmeyi feshetmediği bu nedenle namı hesaba yaptırılan işler tamamlanana kadar günlük gecikme cezası isteme hakkı bulunduğu ancak davacının dava dilekçesinde belirtilen talebi ile bağlı kalınarak yapılan hesaplamaya göre davacının davalıdan 220 güne tekabül eden toplam 552.500,00 TL gecikme cezası alacağı olduğu,

davacının talepleri toplamı olan 1.018.664,52-TL’den davacının davalıya olan cari hesap borç tutarı 109.187,06 TL’nin (şartları oluşması halinde davalının 236.251, 42- TL nakit teminat iadesini talep hakkına halel gelmemek kaydı ile) mahsubu ile davacının dava tarihi itibari ile davalıdan olan alacak tutarının 909.477,46-TL olduğu mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekili ıslah dilekçesini sunmakla ıslah dilekçesi davalı Şirkete tebliğ edilmiştir.

Bu bağlamda yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında dosyaya sunulan "08/08/2017 tarihli "Yapım İşleri Taşeron Sözleşmesinin" anahtar teslimi götürü bedel olarak ve toplam 5.250.000,00-TL bedel kararlaştırılarak imzalandığı, davacı yüklenici Şirkete karşı davalı alt yüklenici Şirketin sözleşme konusu işin mekanik imalatlarının ifası işini üstlendiği, davalı Şirketin sözleşme konusu edimini TBK 470 v.d.m.

Gereğince tam ve gereği gibi ifa ettiğini kanıtlanamakla yükümlü olmasına rağmen dosyamıza sunulan ve Mahkememiz'ce de denetime elverişli görülmekle benimsenen bilirkişi raporunda saptandığı üzere edimini eksiksiz ve ayıpsız şekilde süre uzatımı verilmesine rağmen ifa etmediğinin sabit olduğu, bu nedenle davacı yüklenici Şirketin eksik ve/veya ayıplı iş kalemlerinin tamamlanması için TBK 97.m.

Gereğince nama ifa yoluyla sözkonusu iş kalemlerini dava dışı 2 alt yüklenici Şirkete yaptırdığı, buna ilişkin iddianın olarak sunulan fatura ve ödeme kayıtlarının davacı Şirketin ticari defter kayıtları ile kanıtlandığı, davacı yüklenicinin ...

24.Noterliği'nin 19/07/2019 tarih ve 27007 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ihtar ettikten sonra nama ifa yolu ile eksik ve ayıplı işleri ikmal ettirmesinin sözleşmenin 22.1 maddesine uygun olduğu, bu nedenle de davacının nama ifa alacağı olarak hesaplanan miktarı talep ile bağlı kalınarak davalı alt yükleniciden talep etmekte haklı olduğu, yine işin süresinde davalı taşeron Şirket tarafından süre uzatımı verilmesine tam ve gereği gibi ifa edilmediği toplanan deliller ile sabit olmakla;

sözleşmenin 8.2 m. gereğince davacı yüklenicinin talep ile bağlı kalındığında davalı alt taşerondan sözleşme gereğince işin bitirilmesi gereken tarih olan 30/12/2018 ile eksik işlerin ikmali için yapılan ilk sözleşmenin tarihi olan 08/08/2019 tarihi arasındaki dönem aralığında yer alan 220 günlük süre için günlük 2.500,00-TL üzerinden hesaplanan gecikme cezası bedelini de talep edebileceği, yine davalı taşeronun edimini ifada kısmi temerrüdü nedeni ile sözleşmenin 23.1 maddesi uyarınca yapılan toplam masrafın %10'luk kısmına ilişkin ceza bedelinin cezai şart olarak talep edilebileceği kanaatine varılmakla;

benimsenen bilirkişi heyeti raporu doğrultusunda ıslah talebi gözetilerek ve talep ile bağlı kalınarak davanın kabulü ile; dava konusu 552.000,00-TL gecikme cezası alacağı ile 195.055,54-TL nama ifa bedeli alacağı ve sözleşmenin 23.1 m. uyarınca toplam masrafın %10'luk kısmına ilişkin ceza bedeli (cezai şart) alacağı olarak 161.921,92-TL olmak üzere toplam 909.477,46-TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline dair aşağıdaki şekilde karar vermek ve hüküm kurmak gerekmiştir.

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ

1-Posta ve davetiye gideri : 285,00-TL 2-Bilirkişi ücreti :+ 10.000,00-TL

TOPLAM :10.285,00-TL