Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/157 K.2023/356

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/157 Esas - 2023/356

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2021/157 Esas

KARAR NO : 2023/356

DAVA

İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/03/2021

KARAR TARİHİ : 09/05/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 31/05/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, Davalılar tarafından taşınan ve 29.01.2020 tarihinde hasara uğrayan, davacı müvekkilİ sigorta şirketine sigortalı dava dışı ... Endüstriyel Pazarlama ve Yatırım A.Ş'ye ait emtianın davacı sigorta şirketince zararının ödenmiş olduğunu, kusurlu taşıma nedeni ile davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminatı rücuen talep tahsil hakkı doğduğunu, bunun üzerine ...

4. İcra Dairesi'nin 2021/1847 sayılı icra dosyası ile davalılar aleyhine takip başlatılmış olduğunu, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu, davalıların itirazının haksız olduğunu, taşıma sırasında emtiada meydana gelen hasarın oluşumunda, davalıların kusurlu olması nedeni ile müvekkili şirketin, TTK mad. 1472, ‘sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer.

Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.

Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.’ Hükmü gereğince rücu hakkı doğduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, haksız ve yasal dayanaktan yoksun itirazların iptaline, takibin devamına, davacı müvekkili şirket lehine %20'den az olmamak kaydı ile davalıların icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili ... vekili, TTK m. 850/2’de tarafların taşıma sözleşmesi kapsamında temel yükümlülüğünün taşıma işinin ücret karşılığında yapılan bir faaliyet olduğunun açıkça belirtilmiş olduğunu, söz konusu taşıma işinin diğer davalı ... Lojistik firması tarafından fatura edildiğini, fatura bedeli dava dışı ...

Endüstriyel firması tarafından diğer davalıya ödenmiş olduğunu, müvekkili firmanın dava konusu taşıma işiyle hiçbir ilgisi olmadığını, TTK m. 855’de, kara yolu ile yapılan eşya taşımalarında, taşıma sözleşmesinden doğan her türlü talep hakkı bir yıllık zamanaşımı süresine tabi kılınmış olduğunu, söz konusu alacak ve rücu hakkının da aynı şekilde zaman aşımına uğramış olduğunu, TTK’nın 862. maddesi gereğince ambalaj ve işaretleme yükümü gönderene yüklendiğini, bu hükme göre eşyanın niteliği kararlaştırılan taşıma dikkate alındığında, ambalaj yapılmasını gerektiriyorsa,

gönderen eşyayı zıya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorunda olduğunu, davaya konu taşıma işinde meydana gelen hasar dava dışı gönderenin yetersiz ambalajlamasından kaynaklandığını, ambajlamadaki yetersizliğin ...

Lojistik firması yetkilisi tarafından göndericiye bildirilmiş olduğunu, uyarının gönderen tarafından ciddiye alınmamış olduğunu, ancak bu ziya olayından sonraki taşımalarda göndericinin bu hatayı fark edip düzeltmiş olduğunu, TTK’nın 878. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi gereğince hasarın gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama sonucu oluşması halinde doğan zarardan taşıyıcının sorumlu tutulamayacağını, 2. fıkrasına göre her hangi bir zararın hal ve şartlara göre 1. fıkrada öngörülen bir sebebe bağlanmasının muhtemel bulunduğu durumlarda zararın bu sebepten ileri geldiğinin de kabul edileceğini,

taşıyıcı ayrıca TTK 876 madde hükmünce de sorumluluktan kurtulacağını, taşıyıcının sorumlu tutulması durumunda ise sorumluluğun kapsamı yönünden oluşan zararın belirlenmesi için TTK 880. ve 882. maddeleri uyarınca, taşınan eşyaların teslim alındığı yer ve zamandaki değeri tespit edilerek,

eşyanın kullanılamaz hale gelmesi halinde varsa hurda değeri de gözetilerek hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki farka göre zarar tutarının belirlenmesi gerektiğini, taşıyıcının sorumlu olduğu bu tazminatın da gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 özel çekme hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olması gerektiğini, davacı tarafça bu hususlar dikkate alınmadan dava dışı ...

Endüstriyel Pazarlama ve Yatırım A.Ş. 'ye ödeme yapıldığını, davacı yanın yapmış olduğu ödemenin hatır ödemesi olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Lojistik Ltd Şti vekili, müvekkili şirketin, davacı sigorta firmasının sigortalısı ... Pazarlama A.Ş ile taşıma sözleşmesi ilişkisi bulunmadığını, dava dışı ...

Pazarlama A.Ş' nin emtialarını taşıma amacıyla müvekkili şirketle bu firma arasında bir sözleşme ilişkisi kurulmadığından, davacı tarafca bu firmaya yapılan hasar ödemelerinin sözleşme ilişkisi bulunmayan müvekkil şirketten rucuen istemesinin mümkün olmadığını, bu kapsamda, şartları oluşmuşsa ancak, sigortalı firmanın taşıma işini sözleşmeyle üstlenen ve kusuru bulunan kişilerden alacak talep edebileceğini sigortalı ile herhangi bir hukuki bağı olmayan müvekkili şirkete karşı, sigortalıya ödenen hasar bedelinden rucuen sorumlu olduğu iddiasıyla açılan davanın hukuka aykırı olduğunu, müğvekkili Şirket Sadece Nakliye İşini Yaptığından,

Emtia Sahibinin Sorumluluğunda Olan.

Yükleme/Eşyaların Araca Yerleştirilmesi/Paketleme Hatasına Bağlı Hasardan Sorumlu Tutulamayacağını, müvekkili şirketin emtia taşınması sırasındaki sorumluluğunın, sadece nakliye işi ile sınırlı olduğunu, emtianın araca yüklenmesi, araç içerisine yerleştirilmesi ve araçtan indirilmesinin emtia sahibinin sorumluluğunda olduğunu, emtianın nakliye faaliyetine bağlı hasara uğramamış olduğunu, taşınma sırasında emtianın zarar görmesi için aracın hasar alması, trafik kazası yapması gibi dış etkene maruz kalması gerekmekte olduğunu, bu şekilde bir olay meydana gelmemiş olduğunu, icra takibinde de borcun sebebi kısmında.

"Şirketimiz sigortalısı ...

Endüstri Paz.ve Yat.A.Ş' ye ait emtianın kusurlu taşınması nedeniyle 29.01.2020 tarihinde meydana gelen hasarın rucuen tazmini" şeklinde açıklama yapılmasına rağmen, kusurlu taşınmanın ne olduğunın dava dilekçesinde açıklanmamış olduğunu, davacı tarafın sigortalısına ait emtia iddia edildiği şekilde bir hasara uğramış olsa dahi, hasarın müvekkili şirketin kusurlu taşıma işinden kaynaklığının ispatının gerektiğini, dava dilekçesinde iddia edildiği şekilde bir hasar oluşmuşsa;

muhtemelen yükleme, paketleme, araca yerleştirme vs. hatasından meydana gelmiş olacağından, bu konudaki sorumluluğun gönderene ait olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı ile davadışı sigortalısı arasında yapılan poliçe sebebiyle, taşıma sırasında ortaya çıktığı iddia edilen hasar sebebiyle davacı tarafça davadışı kişiye yapılan ödemenin kusurlu olduğu iddia edilen davalılardan rucuan tahsili ve yapılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davalı ... vekili zaman aşımı def'in de bulunmuş ise de; davacı tarafından dava dışı ... A.Ş.'ye 27.01.2021 tarihinde ödeme yapıldığı ve 29.01.2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı görüldüğünden davalı ... vekilinin zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.

... 4. İcra Dairesinin 2021/1847 esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; dosyamızın davacısı takip alacaklısı tarafından davalılar aleyhine 29.01.2021 tarihinde 58.668,26 TL asıl alacak, 28,93 TL işlemiş faiz toplam 58.697,19 TL alacağın tahsili için icra takibi yapıldığı davalıların itirazı üzerine icra takibinin durduğu, itirazın süresinde yapıldığı ve eldeki davanın süresinde açaıldığı anlaşılmıştır.

Dava dosyası için 2 ayrı bilirkişi heyetinden 2 kök rapor ve son heyetten ek rapor alınmış, rapor içeriği ve itirazlar tetkik edilmiştir.

Bilindiği üzere; 6100 sayılı TTK.'nın 875/1. maddesi uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.

Diğer taraftan, aynı Kanunun 862. Maddesi “(1) Eşyanın niteliği, kararlaştırılan taşıma dikkate alındığında, ambalaj yapılmasını gerektiriyorsa, gönderen, eşyayı zıya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorundadır.

Ayrıca gönderen, eşyanın sözleşme hükümlerine uygun şekilde işleme tabi tutulabilmesi için işaretlenmesi gerekiyorsa, bu işaretleri de koymakla yükümlüdür.” Hükmü, 863/1 maddesinde ise “Sözleşmeden, durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça; gönderen, eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorundadır.

Taşıyıcı, ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür.” Hükmü yer almaktadır. Yine taşıyıcının sorumluluktan kurtulma halleri konusunda TTK’nın 878. Maddesi “b- Gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama” hükmü yer almaktadır.

Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde gönderenin eşyanın niteliği, kararlaştırılan taşıma dikkate alındığında, ambalaj yapılmasını gerektiriyorsa, gönderen, eşyayı zıya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorunda olduğu, yine eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorunda olduğu ve gönderen tarafından yetersiz ambalajlama durumunda ise taşıyıcının sorumluluktan kurtulacağı kanaatine varılmıştır.

Değinilen yasal düzenlemeler ve toplanan deliller ışığında tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; gönderen olan davacının sigortalısının taşınmak üzere davalı tarafın aracına yüklediği saçları yeterli düzeyde ambalajlamadığı, yanlış yükleme yaptığı, uygun ve yeterli düzeyde yük koruma tahtası kullanmamış olduğu, taşıma güvenliğine uygun biçimde emtiayı araca koyarak istiflemediği, sabitlemediği dosyaya sunulan tüm delillerden anlaşılması nedeniyle davalı taşıyıcının sorumluluğunun bulunmadığı kanaatine varılmakla davanın reddine, koşulları oluşmadığından davalının tazminat isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.