Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/498 K.2023/328

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, 2012/146248 ihale kayıt numaralı ihale neticesinde işi üstlenen ... Ltd.

Şti.ile müvekkili Kuruluş arasında imzalanan sözleşme ile “01.04.2013- 31.12.2013 tarihleri arasında 180 personelle... ” yüklenici firmaya verildiğini, Bu ihaleye ilişkin olarak imzalanan sözleşmenin Sözleşme Bedeline Dahil Giderler başlıklı 7 maddesinin “Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin ulaşım, sigorta, vergi ,resim ve harç giderleri, personel ücretleri, vergi ve sigorta primleri,

personele ilişkin diğer yasal personelin yemek yol kıyafet ve teçhizat bedelleri silahlı atış eğitim bedeli müteahhit karı mali sorumluluk sigortası bedeli sözleşme bedeline dahildir.” şeklinde olduğunu, Yine İdari Şartnamenin Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25/3.4-d Maddesinde “hizmetin yürütülmesine ilişkin ihale dokümanında belirtilen diğer giderlerin teklif fiyatına dahil olacağının” ifade edildiğini, Kamu İhale Genel Tebliğinin 78/30.

Maddesinde “personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (?6) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal, bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil) nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınanişçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet - işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

ç) (Değişik: 25/10/2014-29156 R.G./2. md., geçerlilik: 11/9/2014) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri,

toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.” Düzenlemesinin yer aldığını,

Müvekkili kuruluş tarafından çıkılan hizmet alım ihalesine ilişkin dokümanlarda açıkça kamu ihale tebliğindeki düzenleme uyarınca sözleşme giderleri ve genel giderler adı altında ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerinin de yüklenici şirketten tahsil edileceğinin belirtildiğini, Davalı şirketin ihale dokümanında da taahhüt ettiği üzere hiçbir itirazı kayıt koymaksızın 19.444,00 TL karar pulu ve 22.230,00 TL sözleşme damga vergisini ilgili vergi dairesine yatırdığını,

İşin tamamlanmasının üzerinden 4 yıl gibi bir süre geçtikten sonra davalının Ankara 3. Vergi Mahkemesinin 2018/1489 sayılı dosyası ile dava açtığını ve bu dava neticesinde davanın kismen kabülü ile 19.444,00 TL ihale karar pulu bedelinin yüklenici şirkete iadesine, sözleşme karar puluna ilişkin talebin ise reddine karar verildiğini, Müvekkilinin istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verildiğini, Davalı şirket tarafından ihale karar pulu bedelinin 29.07.2019 tarihinde 21.631,49 TL gecikme zammı ile birlikte toplam 41.075,49 TL olarak müvekkilinden tahsil edildiğini,

Davalı şirketin ihale karar pulu bedelinin kendisinden tahsil edileceğine dair ihale dokümanını bilerek ve kabul ederek ihaleye katıldığını, Davalının açtığı dava ile ihale karar pulu bedelinin gecikme zammı ile birlikte müvekkili kuruluştan tahsil edilmesinin açıkça sözleşme ve hukuka aykırı olduğunu belirterek müvekkili tarafından ödenmek zorunda kalınan 41.075,49 TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı, usulune uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER

-Hizmet Alımına Ait Sözleşme -Vergi Mahkemesi’nin cevabi yazısı - Vergi Dairesi müdürlüğü cevap yazısı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan ve davacı tarafından ödenen ihale karar pulu ödemesinin davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Ankara 3. Vergi Mahkemesi’ne yazılan müzekkere cevabı ve ekindeki kararların incelenmesinden. "Olayda, ihale kararını alan ...nün amacı doğrultusunda faaliyet yürüttüğü alanda "kamu gücü" kullanımı ayrıcalığına sahip olduğundan kamu tüzel kişiliğini haiz bu kuruluş tarafından alınan ihale kararları damga vergisine tabi olmaktadır.

Öte yandan, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli I ve I1 sayılı cetvellerde genel ve özel bütçe kapsamındaki kamu idareleri sayılmış olup, uyuşmazlığa kon uihaleyi yapan ... bu idareler arasında almadığı gibi, bu kurumun, damga vergisi yönünden resmi daire sayılacağı ya da muaf olduğu yönünde bir başka kanun ya da kanun hükmünde kararnamede düzenleme bulunmamaktadır.

Bu durumda; ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefi, ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürli olduğundan, mükellefi ve sorumlusu olmayan davacıdan "ihale karar pulu" adı altında damga vergisi tahsil edilmesinde kanuna uyarlık bulunmadığından,

ödenen ihale karar pulunun davacı şirkete iadesi gerekmektedir." gerekçelerine yer vererek davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu işlemin ihale karar puluna ilişkin kısmının iptaline, davanın sözleşme damga vergisine yönelik kısmının ise reddine, 19,444,00-TL ihale karar pulunun ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verildiği anlaşılmıştır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 3/1. Maddesinde "Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir." hükmünün, aynı yasanın 24/2. Maddesinde "Birden fazla kişi tarafından imza edilen kağıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenler müteselsilen sorumludurlar. Bunlar arasında vergiden müstesna olanların bulunması Damga Vergisinin noksan ödenmesini gerektirmez.

Damga Vergisinden muaf kuruluşlarca kişilerin (1) sayılı tabloda yer alan işlemleriyle ilgili olarak düzenlenen ve sadece bu kurumların imzasını taşıyan kağıtlara ait verginin tamamı kişiler tarafından ödenir. Ancak bu kağıtlara ait verginin hiç ödenmemesi veya noksan ödenmesi halinde vergi ve cezanın tamamından kişilerle birlikte kurumlar müteselsilen sorumludurlar." hükmünün yer aldığı anlaşılmıştır.

Bu madde hükümlerinin damga vergisinde mükellefiyeti düzenlediği 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 8/3. Maddesinde ise "Vergi kanunlarıyla kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna mütaallik özel mukaveleler vergi dairelerini bağlamaz." hükmünün yer aldığı anlaşılmıştır.

Bu madde de vergi sorumlusunun veya mükellefinin değiştirilmesine yönelik sözleşmelerin vergi dairesini bağlamayacağı, bu tür sözleşmelerin taraflar arasında bağlayacağı olacağı düzenlenmiştir.

Taraflar arasında 14/03/2013 tarihli, sözleşmenin “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7.1 maddesinde; “Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilesine ilişkin ulaşım, sigorta, vergi ,resim ve harç giderleri ile personel ücretleri vergi ve sigorta primleri, personele ilişkin diğer yasal yükümlülükler, personelin yemek, yol, kıyafet ve teçhizat bedelleri, silahlı atış eğitim bedeli, müteahhit karı, mali sorumluluk sigortası bedeli sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuat uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir”" hükmüne yer verilmiştir.

İhale Kanunlarına Tabi olan veya olmayan resmi Daire ve Kurum Tüzel Kişiliğini Haiz Kurumların Her türlü İhale Kararları, Şirket tarafından Yatırılan Kararpulu Damga vergisi İçerdiği Belli Para başlığında, 3.417.247,15 TL Damga vergisi başlığında 19.444,00-TL belirtilmiştir. Buna göre nispet 19.444,00/3.417.247,15 = 0,005689 = %05,69 olduğu görülmektedir Buna göre söz konusu bedelin sözleşme Damga pulu bedeli değil, İhale kararı Damga Pulu bedeli olduğu anlaşılmaktadır.

Bu madde hükümlerinde taraflar serbest iradeleri ile sözleşmeden kaynaklı her türlü vergi ve özellikle karar ve sözleşmeye ait damga pulu bedelinden davalı şirketin sorumlu olduğunu düzenlemişlerdir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamından; davacı tarafın Vergi Dairesine karşı Damga Vergisi Kanununun 3. Maddesi uyarınca ihale karar damga vergisinin mükellefi olduğu, 818 sayılı Vergi Usul Kanunun 8/3. Maddesi uyarınca vergi sorumluluğuna ilişkin özel hukuk sözleşmelerinin vergi idaresini bağlamayacağı ancak vergi idaresine karşı hüküm ifade etmeyen vergi sorumluluğunun devrine ilişkin bu tür sözleşmelerin, taraflar arasındaki iç ilişkide hüküm ifade edeceği,

taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 7.1 Maddesi hükmü ile dava konusu ihale kararı damga pulu bedelinden davalı şirketin sorumlu olduğunun kararlaştırıldığı ve davacının davalıya bu bedeli sözleşme bedeli içerinde daha önce ödemesi nedeni ile davacı yönünden ihale kararı damga puluna ilişkin olarak gerçekleşen mükerrer ödeme nedeni ile davalı yüklenici Şirketin davacı Şirket aleyhine sebepsiz zenginleştiği anlaşıldığından dava konusu ödemenin açıklanan gerekçelerle ödeme tarihinden itibaren davacıya iade etmekle yükümlü olduğu kanaatine varılmakla; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır. Hakim ... · e-imzalıdır.