Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/514 K.2022/888

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasındaki eser sözleşmesi uyarınca davalı işverenin işyerinde su sızıntısının poliüretan enjeksiyon yöntemi uygulanarak enlenmesi işinin üstlenildiğini, sızıntının % 99 oranında engellendiğini ancak bazı bölümlerde beton kalitesinin kötü olması nedeniyle sızıntının sona ermediğini, davalının yeni beton yapılması istemini kabul etmediğini, iş bedelinin ödenmesi için düzenlenen faturaların davalı tarafından ödenmemesi üzerine ... sayılı icra dosyası ile icra takibi yaptığını davalının takibe itirazının haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptaline ve inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının zemin etüt çalışması yapmadan işi üstlendiğini, iki kuyunun işinin bittiğinin belirtilmesi üzerine makine montajlarına başlandığını ancak davacının yanlış uygulaması soncunda var olan betonların kırıldığını, zeminin 10 cm kalktığını, su sızıntısının halen devam ettiğini belirterek davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

-İcra Dosyası -Faturalar -Delil tespit dosyası -Bilirkişi raporu

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan işbedeli alacağına yönelik başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

...sayılı icra dosyasının incelenmesinde, alacaklı davacının 6 adet faturaya dayalı olarak asıl alacak ve işlemiş faiz toplamı 80.869,25 TL alacak için icra takibi yaptığı, davalı borçlunun takibe süresinde borcu olmadığını belirterek itiraz ettiği ve davanın İİK'nın 67. maddesine göre süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşme uyarınca, davalı şirketin ... ilçesinde bulunan beton elemanları üretim fabrikasında zeminde gelen suların kesilmesinin poliüretan enjeksiyon sistemi ile sağlamak işinin davacı tarafından 35 Euro ve KDV karşılığında kabul edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonunda, davacının işi eksik ancak ayıpsız yaptığı, işin tamamlanması için davalıdan izin istenmesine rağmen davalının daha fazla zarara neden olmamak için bu teklifi kabul etmediği, bu savunmaın haklı olmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kararın davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine .... tarafından; yargılama sırasında alınan bilirkişi raporuna göre su sızıntısının tamamen önlenemediği, işin nefaset kesintisi yapılmak suretiyle kabulünün mümkün olmadığının belirtildiği,

Borçlar Kanunu'nun 360. maddesine göre işin, iş sahibinin kullanamayacağı ve nisfet kaidesine göre kabule icbar edilemeyeceği derecede kusurlu veya mukavele şartlarına muhalif olursa iş sahibinin o şeyi kabulden kaçınabileceği ve bu hususta yüklenicinin kusuru bulunursa zarar ve ziyan da isteyebileceği aynı maddenin 2. fıkrasında ayıbın eserin reddini gerektirecek nitelikte bulunmaması halinde iş sahibinin işin kıymetinin noksani nisbetinde fiyatı tenzil ve eğer o işin ıslahı büyük bir masrafı gerektirmez ise yükleniciyi tamire mecbur edebileceği hükmü getirildiği,

bilirkişi raporunda işin ayıplı olduğu belirtildiği halde bu madde hükmüne uygun inceleme yapılmadığı gerekçesi ile bozulmuştur.

Bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiş, davacı tarafından yapılan işin ayıplı olduğu alınan bilirkişi raporu ile sabit olmakla, BK'nın 360. maddesi uyarınca ayıbın iş sahibini kabule zorlayacak nitelikte olup olmadığı, kabule zorlanması halinde nefaset kesintisi yönünden yeniden bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Jeoloji mühendisi ve inşaat mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 12.11.2015 tarihli raporda beton kalitesine göre davacı tarafından suyun tamamen kesilinceye kadar işleme devam edilmesi gerektiği, bu konuda betondan numune alınarak inceleme yapılması halinde ayrıntılı değerlendirme yapılabileceği belirtilmiştir.

Karot örneği alınarak yapılan inceleme sonrasında düzenlenen 19.12.2017 tarihli raporda; önceki bilirkişi raporu ve bozma ilamına göre işin ayıplı yapıldığının kabulü sonucunda, beton imalatının da ayıplı olması nedeniyle davacının yaptığı işin ayıplı olduğu ancak bunu öngörmesinin davacı yükleniciden beklenemeyeceği kabul edilerek, takip konusu alacağın davalıdan talebinde haklı olduğu belirtilmiştir.

Alınan rapor, işin ayıplı olduğunun Bozma ilamı ile de kabul edilmiş olması karşısında bozma ilamı kapsamında belirtilen hususlarda; yüklenicinin kabule zorlanıp zorlanamayacağı ve nefaset kesintisinin belirlenmesi noktasında yetersiz bulunmuş yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.

Mahkememizce değerlendirme konuları belirlenerek görevlendirilen inşaat mühendisi ve jeoloji mühendisi bilirkişilerin yer aldığı 3 kişilik bilirkişi heyetinden alınan 18.07.2018 tarihli raporda, taraflar arasındaki sözleşme kapsamına göre davacı yüklenicinin poliüretan enjeksiyon işlemine başlamadan önce, suyun geldiği noktaların belirlenmesi, betonarme veya zeminde beton yüzeyine ulaşılarak suyun geldiği bölgede belirli aralıklarla deliklerin açılması, enjeksiyon uygulanacak delik uzunluklarının belirlenmesi,

enjeksiyon malzemesinin hazırlanması ve uygulama koşullarının hazırlanması gerektiği, sözleşmeye göre işin tamamlanmasının, su sızıntısının tamamen kesilmesine kadar devam edeceği, bu nedenle kısmen ifaya sözleşmeye göre izin verilmediği, buna göre işin ayıplı haliyle iş sahibinin kabule zorlanamayacağı belirtilmiştir.

Davacı tarafından üstlenilen, davalıya ait fabrika alanında su sızıntısının önlenmesi için poliüretan enjeksiyon uygulama işinin, su sızıntısı bitinceye kadar devam edeceği, ne var ki beton yapının da etkisiyle su sızıntısının önlenemediği bu nedenle davacı yüklenici tarafından yapılan işin ayıplı olduğu kabul edilmiştir.

Bu haliyle verilen ilk kararda eksik iş olduğu kabulünün aksine işin ayıplı yapıldığı bozma ilamının da bu belirlemeye göre iş sahibinin kabule zorlanıp zorlanamayacağının değerlendirilmesi gerekmiş, alınan son bilirkişi, raporunda işin yapılan hali ile ayıplı olduğu ve iş sahibinin kabule zorlanamayacağı değerlendirilmesi,

tespit dosyası, taraf ihtarnameleri ve teknik incelemelere uygun bulunmuş, davacı yüklenicinin BK 360.maddesi uyarınca kabule zorlanamayacak ayıplı iş nedeniyle iş bedeli talep edemeyeceği anlaşıldığından davanın reddine, davacının kötüniyeti kanıtlanamadığından davalının tazminat isteminin de reddine dair mahkememizce 26/10/2018 tarihinde karar verilmiştir.

Verilen bu karara karşı gidilen yasa yolu incelemesi neticesinde, mahkememiz kararı ...

Karar sayılı ilamı ile "....mahkemece hükmüne uyulan bozma ilamında; yargılama sırasında alınan ve hükme dayanak oluşturan bilirkişi kurulu raporunda tesisteki su sızıntısının tamamen önlenemediği, işin nefaset kesintisi yapılmak suretiyle kabulünün mümkün olmadığı belirtildiğinden yeniden seçilecek uzman bilirkişi ile yerinde keşif yapılarak fabrikadaki su sızıntısının önlenmesi için yapılan poliüretan enjeksiyon işindeki ayıpların eserin reddini gerektirip gerektirmediği, başka bir anlatımla ayıbın kabule icbar edilemeyecek derecede olup olmadığı,

bedel indirimini gerektirip gerektirmediği ya da onarımın mümkün olup olmadığı ve bunların miktarları konusunda rapor alınıp değerlendirilmek suretiyle sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekiğine işaret edilmiş, mahkemece bozmadan sonra yapılan yargılamada üzerine; davacı tarafından üstlenilen, davalıya ait fabrika alanında su sızıntısının önlenmesi için poliüretan enjeksiyon uygulama işinin, su sızıntısı bitinceye kadar devam edeceği, ne var ki; beton yapının da etkisiyle su sızıntısının önlenemediği bu nedenle davacı yüklenici tarafından yapılan işin ayıplı olduğu kabul edilmiştir.

Bu haliyle verilen ilk kararda eksik iş olduğu kabulünün aksine işin ayıplı yapıldığı bozma ilamının da bu belirlemeye göre iş sahibinin kabule zorlanıp zorlanamayacağının değerlendirilmesi gerekmiş, alınan son bilirkişi, raporunda işin yapılan hali ile ayıplı olduğu ve iş sahibinin kabule zorlanamayacağı değerlendirilmesi, tespit dosyası, taraf ihtarnameleri ve teknik incelemelere uygun bulunmuş, davacı yüklenicinin BK 360. maddesi uyarınca kabule zorlanamayacak ayıplı iş nedeniyle iş bedeli talep edemeyeceğinden bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında düzenlendiği çekişmesiz olan 29.03.2011 tarihli sözleşmenin 2 Poliüretan Enjeksiyon uygulaması başlıklı maddesine göre poliüretanın özel enjeksiyon pompasının yüksek basınç ve debiye enjekte ile su sızıntısının kesilinceye kadar devam edileceği kararlaştırılmış olup, bu halde davacı yüklenicinin iş bedelinin tamamına hak kazanacağı kararlaştırılmış ise de, dosya kapsamına göre işin tamamen yüklenici tarafından bitirilmediği ve davalı iş sahibi tarafından işin devam ettirildiği anlaşılmaktadır.

Davacı yüklenici iş bedelinin tamamına hak kazanamaz ise de, yüklenici tarafından yapılan ve davalı iş sahibinin yararına olan imalât bedellerine hak kazanması gerekir. Bu kısım imalâtların hesaplanması yapılmamış ve bu yönde bir değerlendirme yapılmaksızın davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu yönden hükme esas alınan raporu düzenleyen bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak sonuca gidilmesi gerekir.

Aksi düşüncelerle davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. " gerekçesi ile bozulmuştur.

Bozma ilamı sonrası yukarıda yazılı esas numarasına kaydı yapılan işbu dosyanın yürütülen yargılaması sürecinde, usul ve yasaya uygun bulunmakla uyulmasına karar verilen bozma ilamı doğrultusunda, dosyanın rapor düzenleyen bilirkişi heyetine tevdii ile bozma kapsamı içeriğinde yer alan yüklenici tarafından yapılan ve davalı iş sahibi yararına olabilecek imalat bedelinin belirlenmesi konusunda önceki görevlendirme ve raporlar dikkate alınarak ek rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.

Bu kapsamda temin edilen 07.02.2022 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda, davacı şirket talebinin, davalı şirketin ... adresinde bulunan beton boru üretim fabrikasında zeminde aktif olarak gelen suların kesilmesini poliüretan enjeksiyon sistemi ile sağlamak amacıyla 29/03/2011 tarihinde akdedilen sözleşme kapsamında, alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına ilişkin olduğu,

dava konusu işten dolayı dava dosyasında bulunan bilirkişi raporlarında davalı iş sahibinin yararına olabilecek imalat miktarına yönelik metraj hesaplaması yapılmamış olması ve buna bağlı olarak parasal miktarın tespitinin mümkün görünmemesi karşısında, davacının bakiye alacağının bulunmadığı, davacının 22/07/2011 takip tarihi itibariyle 79.593,56 TL'lik asıl alacak ve 1.275,69 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 80.869,25 TL tutarlı isteminin uygun bulunup bulunmadığının, bu asıl alacak kısmı ve işlemiş faiz yönünden davacının...

Esas sayılı dosyasında yaptığı takibe yönelik davalı itirazının uygun olup olmadığının, davalının bu asıl alacak ve birikmiş faiz miktarı kadar borcu bulunup bulunmadığının, davalının kötü niyet tazminatı isteminin takdirinin mahkememizde olduğunun bildirildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda bahsi geçen bilirkişi ek raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı ciheti ile sonrasında alınan 23.07.2022 tarihli inşaat mühendisi ve nitelikli hesap uzmanından oluşan farklı bir bilirkişi heyetinin raporunda, davacının yapmış olduğu iş enjeksiyon işlemi olup, yer altına malzeme enjekte etmek olduğunu ve yapılan iş miktarının enjekte edilmeden önce tespit edilebildiğini, enjeksiyon öncesinde taraflarca belirlenerek tutanak altına alınan malzeme miktarlarının dosya içerisinde yer aldığını, taraflarca tutanak altına alınan kullanılan malzeme miktarlarının 7 adet tutanakla belirlendiğini,

yapılan işlemin fabrika tabanına yapılmış olup, davalı iş sahibi yararına yapıldığını, taraflar arasında imzalanan 29.03.2011 tarihli sözleşmenin notlar bölümü 5.maddesinde "5)Döviz kuru için malzemenin şantiyenize teslim edildiği tarihteki ...

Döviz satış kuru esas alınır" denildiğini, dosya muhtevasında yer alan 6 adet faturanın bu doğrultuda 7 adet tutanakla belirlenen malzeme miktarlarına göre düzenlendiğini, davacının yapmış olduğu iş bedelinin 79.593,56 TL olduğunun bildirildiği tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, 23/07/2022 tarihli hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu sonucuna varılan bilirkişi heyet raporu gözetildiğinde, haklı davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalı. Hakim ... · E-imzalı.