Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/546 K.2022/261

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;

İDDİA

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin yetkili hamili ve keşidecisi ...Savunma Plazma Lazer Kesim Büküm Sanayi Tic. Ltd. Şirketi olan 650.000,00-TL bedelli ve 2245560 çek seri numaralı çekin müvekkilinin elinden rızası haricinde çıkarak kaybolduğunu beyanla çek üzerine ödeme yasağı konulmasına ve dava konusu çek hakkında zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Dava hasımsız olarak açılmıştır.

YARGILAMA GEREKÇE

Dava, davacını hamil olduğu çekin rızası dışında elinden çıkarak kaybolduğu iddiasıyla TTK.757 maddesi ve devamı maddeleri gereğince iptali istemine ilişkindir. (6102 Sayılı TTK M. 818/1-S bendi yollamasıyla TTK.757,759,760)

Bilindiği üzere; zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali, kıymetli evrakta hak ile çek arasındaki sıkı bağlılığın, çekin zayi edilmesi halinde ortaya çıkaracağı haksızlıkları önleme ihtiyacından doğmuştur. Yetkili hamil veya lehtar tarafından zayi edilen çekin hak sahipliğini teşhis fonksiyonunu ortadan kaldırarak ve dilekçe sahibinin söz konusu hakka sahip olduğu konusunda bir karine yaratarak bu hakkı çekişmesiz olarak talep etmesini sağlamaya yönelik nizasız kaza yani hasımsız dava konusu bir işlemdir. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilecek iptal kararı ile birlikte borçlu, bono, poliçe veya çeki ibraz edilmeden ödeme imkanına kavuşmaktadır (Özkan Gültekin, Öğretide ve Uygulamada Kıymetli Evrakın Ziya ve İptali, Ankara-2006, s.51).

Kıymetli evrak iptali veya çek iptali davalarında amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir.

6102 sayılı TTK 757 madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi men eden kararında ayrıca muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdii yerini gösterir. TTK.

758 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda mahkeme dilekçe sahibine iade davası için uygun bir süre verir. Verilen süre içinde dava açılmazsa mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. TTK 759 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmemesi halinde poliçenin iptaline karar verilmesi talep edilebilir.

Kıymetli evrakın iptali isteminde bulunan kişi poliçe elindeyken ziyaa uğradığını inandırıcı delillerle ispatlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Poliçe ile ilgili yapılan bu düzenlemeler TTK 818/1.fıkra (s) bendinde yapılan düzenleme uyarınca çek hakkında ve TTK m 778/1 fıkra (ı) bendi uyarınca bono hakkında da uygulanır.

Dava konusu çekin bağlı olduğu hesabın bulunduğu banka şubesinden gönderilen cevabi yazıdan çekin ödeme için ibraz edilmediği anlaşılmıştır.

Bu bilgiler ışığında somut olayda; davacının ibraz ettiği belgelere göre açıklamaları inandırıcı bulunduğundan, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde usulüne uygun şekilde 31/10/2021, 10/01/2022 ve 18/01/2022 tarihlerinde gerekeli yasal ilanlar yapılmış olup ilan süreleri içerisinde Mahkememize müracaat eden kimsenin olmaması ve çekin ödeme için bankaya ibraz edilmediği anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imza Üye ... · e-imza Üye ... · e-imza Katip ... · e-imza