Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/732 K.2022/710

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin turizm işletmeciliği yapmak ve turistik tesisler işletmek üzere aile şirketi olarak 14/02/2006 tarihinde kurulduğunu, müvekkilinin şirketin %47,3 oranında hissedarı olup son yıllarda şirket yönetiminde yer almadığını, davalı şirketin en son yapılan ve 06/09/2021 tarihinde gerçekleştirilen olağan genel kurul toplantısında görüşülen bilanço ve gelir tablosunun TTK hükümlerine uygun olarak düzenlenmediği,

bilanço kayıtlarının şirketin gerçek mali durumunu tam ve doğru olarak yansıtmadığını tespit ettiklerini, bu nedenle TTK 437. m. gereğince bilgi alma ve inceleme haklarını kullanarak yönelttikleri soruların cevaplandırılmasını ve bu sorularla bağlantılı olarak şirket defterlerinin ve yazışma ile belgelerinin incelenmesi adına genel kuruldan izin talep ettiklerini, ancak sorularının yönetim kurulu tarafından detaylı ve tatmin edici şekilde yanıtlanmadığını, şirket defterleri ile yazışma ve belgelerinin incelenmesine ilişkin olarak genel kuruldan izin taleplerinin de hukuka aykırı olarak reddedildiğini,

yine aynı gerekçelerle genel kurulda özel denetçi atanması için yasal koşullar oluştuğu halde söz konusu taleplerinin de kabul edilmediğini beyanla; davalı şirkete dava dilekçesinde belirttiği hususlar çerçevesinde inceleme yapmak üzere özel denetçi atanmasını talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın 05/08/2021 tarihli genel kurul toplantısında TTK 420. m. gereğince finansal tabloların müzakeresi ve buna bağlı konuların görüşülmesinin ertelenmesini talep ettiğini, davacı tarafın genel kurulda müvekkil şirketin yönetim kurulu başkanına bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında sorular yönelterek şirket defterlerinin ve yazışma ile belgelerinin incelenmesi için genel kuruldan izin talep ettiğini, söz konusu defter ve belgelerin şirket merkezinde hazır bulundurulmasına rağmen davacının gelerek ticari defter ve belgeleri incelemediğini, TTK.

437/5 m. gereğince bilgi alma ve inceleme taleplerinin reddi nedeniyle 10 gün içerisinde açılmayan davanın ön koşul yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacının şirket yönetim kuruluna yönelttiği sorular ve cevapların genel kurul tutanağında yer aldığını ve davacıyı aydınlatıcı nitelikte olduğunu beyanla haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-Ticaret sicil kaydı -2020 yılına ilişkin olağan genel kurul toplantı tutanağı ve ekleri -Bilirkişi raporu

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, anonim şirketi özel denetçi atanması istemine ilişkindir.

Dosyamıza celp edilen ticaret sicil kaydı ile özel denetçi tayıini istemine dayanak 2020 yılı hesap ve işlemlerine ilişkin olağan genel kurul toplantı tutanağının incelenmesinde; 466838 ticaret sicil numarası ile ticaret sicilde naklen kayıtlı olan davalı şirketin yetkili temsilcilerinin Hikmet Koray Kartal ile Şahin Kartal olduğu, şirketin bilanço ve finansal tablolarının oylanmasından önce davalı şirketin ortağı olan dosyamız davacısı ortak ... vekili tarafından genel kurul toplantı tutanağına yansıtılan soruların yönetim kurulu başkanına hitaben TTK 437 m. gereğince bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında sorulduğu, bu sorulara ilişkin olarak verilen cevapların da tutanakta yer aldığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, aynı genel kurul toplantısında davacının sorularına verilen cevapların sonrasında davacı vekili Av. İpek İzgi Tezman'ın davalı şirketin yönetim kuruluna yönelttiği sorular ile bilgi alma ve inceleme hakkını kullandığı hususlarda TTK 438 m.uyarınca özel denetçi talep ettiği, ancak yapılan oylama sonucunda davacı vekilinin 12.159 kabul oyuna karşılık 13.560 adet red oyu ve oy çokluğu ile özel denetçi atama talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Dosyamızda davacının özel denetçi tayini istemine dayanak olarak ileri sürdüğü bilanço ve finansal tablo kayıtlarının doğru olup olmadığının ve şirketin reel durumunu yansıtıp yansıtmadığının saptanması için uzman bilirkişi heyetinden rapor temin edilmiş, dosyamıza sunulan bilirkişi raporunda özetle;

davalı şirketin ticari defterleri incelenerek ayrıntılı olarak yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucunda şirketin ...Turizm A.Ş.'den olan 1.220.960,66-TL alacağını kanunen kabul edilmeyen giderler hesabına aktarılmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

davacı vekilinin genel kurul toplantı gündeminin 3.maddesinin görüşülmesi sırasında sorduğu maddi duran varlıklardaki azalışın gerekçesinin ne olduğu sorusuna verilen cevap değerlendirildiğinde dava dosyasına sunulan belgeler arasında ...Turizm A.Ş.'nin şirket ortağı/iştiraki olduğuna ilişkin herhangi bir belgeye rastlanmadığından bu tutarın ortaklık payı veya iştirak payı olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı,

şirket ortaklarından veya şirket iştiraklerinden herhangi birinin ortaklığına/iştirakine son verilmesi durumunda bu son vermeye bağlı olarak meydana gelecek alacak/borç tutarının genel kurulda beyan edildiği şekilde kayıtlara intikal ettirilmesinin söz konusu olamayacağı, bu nedenle de herhangi bir yönetim kurulu kararına dayanmayan tutarın şirket zararı olarak kabul edilemeyeceği, bu durumda şirket bilançosunun ve gelir tablosunun şirketin fiili durumunu yansıtmadığı,

davalı şirketin 2020 yılının kanunen kabul edilmeyen gider olarak gösterilen kısım kadar daha fazla gerçekleştiği, davalı şirketin aleyhine açılan davalar ile ilgili olarak bilançolarında karşılık ayırmadığı, bu durumda bilanço ve faaliyet raporlarının gerçeği yansıtmadığı, pay sahibinin bilgi alma hakkını kullanmasına rağmen pay sahibine yeterli cevaplar verilmediği takdirde özel denetçi tayini talep hakkının doğacağını, davalı şirketin finansal tablolarının fiili durumu yansıtmadığı ve davacının sorularına bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında verilen cevapların da bilgi alma hakkını kullanmış sayılması için yeterli olmadığı,

bu nedenle söz konusu soruların davalı şirket tarafından dürüst resim ilkesine uygun olarak cevaplandırılmadığı ve TTK 438. m. gereğince özel denetçi tayini şartlarının oluştuğu mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, rapor içeriğindeki tespitler ve değerlendirmeler itibariyle denetime elverişli görülmekle ek rapor temin edilmemiştir.

Dosyamızda davacının özel denetçi atanması talebinin yasal dayanağı TTK.'nun 438. ve 439. maddeleridir. Bu hakkın gerçekleşmesi iki aşamada olmaktadır: Birinci aşamada. TTK 438. maddesi uyarınca bir pay sahibinin pay sahipliği haklarını kullanabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmış ise; belirli olayların özel denetim ile açığa kavuşturulmasını genel kuruldan istemiş olmalıdır.

İkinci aşamada; bu istemin genel kurulda reddedilmesi halinde halka açık olmayan anonim şirketlerde sermayenin en az 1/10'unu oluşturan pay sahipleri şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atanmasını isteme hakkı doğmaktadır. Özel denetçi isteminin kötüye kullanılması ve şirkete zarar vermesi tehlikesinin azaltılması amacıyla pay sahibinin özel denetçi atanmasını talep edebilmesi bir ön şarta ve bazı maddi şartların varlığına bağlanmıştır.

Maddi şartlar, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için bir anlamda gerekli olmalıdır. Ön şart ise, özel denetim istenilen konuda genel kuruldan bilgi alma ve inceleme hakkının daha önce kullanılmış olmasıdır (Prof.Dr.Hasan Pulaşlı, Şirketler Hukuki Şerhi, Cilt 2, 3.baskı, Syf. 2008-2009-2010).

Davacı ortağın davalı şirket nezdinde %47,3 oranında pay sahibi olduğu dikkate alındığında TTK.'nun 439/1. maddesi gereğince özel denetçi atanmasını talep edebileceği ve iş davanın süresi içinde açıldığı dosya kapsamı ile sabittir.

Davacının, özel denetçi atanmasına konu etmiş olduğu ve dava dilekçesinin 3 ve 4. Sayfasında 12 bent halinde belirttiği hususları 06/09//2021 tarihli 2020 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısı'nda bilgi alma ve inceleme hakkı konusu yaptığı, bu suretle de özel denetçi atanmasına ilişkin ön şartın gerçekleştiği anlaşılmıştır.

Konu ile ilgili olarak vurgulamak gerekir ki; davacının TTK.'nun 439/2. maddesi gereğince kurucuların veya şirket organlarının kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını ikna edici bir şekilde ortaya koyması zorunludur. Sadece merak saikiyle özel denetçi atanmasını isteyemez. Maddeden anlaşılacağı üzere davacının zarara uğradıklarını kesin kanıtlarla ispatlamasına gerek yoktur. İkna edici bir şekilde ortaya koymaları gerekli yeterlidir.

Bu bağlamda davacının talebi ve dosya kapsamı incelendiğinde; her ne kadar bahse konu genel kurul toplantısında davacı temsilcisinin davalı şirket yönetim kuruluna yöneltmiş olduğu ve dava dilekçesinde 12 bent halinde belirtilen sorulara kısmen cevap verilmiş ise de; dosyamıza sunulan ve Mahkememizce de benimsenen bilirkişi raporu dikkate alındığında bilgi alma istemine dayanak konularda verilen cevapların dayanağı olan bilanço ve finansal tabloların şirketin reel durumunu yansıtmadığının sabit olduğu,

bu durumda davacının pay sahipliğinden kaynaklanan bilgi alma ve inceleme haklarını gereği gibi kullanmasını gerektirecek düzeyde kendisine ayrıntılı ve yeterli cevap verilmediği, bu nedenle de TTK 438 m. gereğince özel denetçi tayini isteminin yasal şartlarının oluştuğu gözetilerek talebin kabulü ile TTK 440. maddesi uyarınca davacı ortağın dava dilekçesinin 3 ve 4. Sayfasında 12 bent halinde belirttiği konular ile sınırlı olmak üzere davalı şirkete 1 turizm ve otelcilik konusunda uzman ve 1 SMMM özel denetçilerinin atanmasına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ

1-Posta ve davetiye gideri: 83,20-TL 2-Bilirkişi ücreti : 4.500,00-TL

TOPLAM :+ 4.583,20-TL