Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/122 K.2023/189

Av. .. Av. ... DAVALI :... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 18/02/2022

KARAR TARİHİ : 08/03/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 15/03/2023

Mahkememizin yukarıdaki esasına kayden açılan itirazın iptali davasının (bayilik sözleşmesinden kaynaklanan) yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalı Şirketin ...lisans numarası ile faaliyet gösterdiği, ... lisans numarası ile faaliyet gösterdiği, ...adresindeki akaryakıt istasyonu için müvekkili Şirket ile 31/12/2015 tarihli bayilik sözleşmeleri ve eklerini akdettiğini, daha sonra müvekkili şirketin önceki bayilik sözleşmelerinden kaynaklanan hakları saklı kalmak kaydı ile iki istasyon için ayrı ayrı 12/12/2019 tarihli ve ayrı ayrı 5’er yıl süreli iki akaryakıt bayilik sözleşmesi ve eklerinin akdedildiğini, davalı Şirketin bu sözleşmeler kapsamında asgari mal taahhütnamelerini sunduğunu,

müvekkili şirketin bayilik sözleşmesi gereğince üzerine düşen tüm sorumlulukları eksiksiz olarak yerine getirdiğini, iki akaryakıt istasyonu yönünden toplam 64.565,00 USD+KDV tutarında kurumsal kimlik uygulamaları ile 8.075,00USD+KDV tutarında otomasyon sistemleri kurulumunu gerçekleştirdiğini, ayrıca taraflar arasındaki akitler kapsamında 1.000.000,00-TL satış destek kredisi vermek suretiyle ciddi miktarda ayni ve nakdi yatırımlar yaptığını,

buna rağmen davalı şirketin bayilik sözleşmelerinden kaynaklanan yükümlülüklerini ihtarname keşide edilmesine rağmen yerine getirmeyerek müvekkili şirketi kâr mahrumiyeti nedeni ile 150.300 USD zarara uğrattığını ayrıca cari hesaptan kaynaklanan 957.286,20-TL borcunu da ödemediğini,

davalının müvekkili Şirket lehine üzerinde ipotek tesis edilen .... taşınmaz üzerindeki ipoteğin paraya çevrilmesi için başlattıkları icra takibine de haksız yere itiraz ettiğini beyanla davalının .... sayılı takip dosyasına vâki haksız itirazının iptali ile % 20 oranından aşağı olmamak üzere icra-inkâr tazminatının yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Dava dilekçesi davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ise de; davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır. Davalı vekili beyan dilekçesini sunarak davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

-Taraflar arasında imzalanan Bayilik Sözleşmeleri -Tapu Müdürlüğünden celp edilen ipotek akit tablosu -Davacı Şirketin ticari defter ve kayıtları -Bilirkişi heyeti raporu .

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmelerinden kaynaklanan cari hesap alacağı ve kâr mahrumiyeti alacağının tahsiline yönelik olarak bayilik sözleşmesi kapsamında tesis edilen ipoteğin paraya çevrilmesine yönelik olarak başlatılan ilamsız icra takibine vâki haksız itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekiline dava konusu takipte yer alan ipotek miktarı üzerinden eksik peşin harç ikmal edilerek dosya Mahkememiz heyetine tevdi edilmiştir.

Dosyamız arasına örneği celp edilen ... sayılı takip dosyası incelenmiş, dosyamız davacısı Şirket olan takip alacaklısı tarafından dosyamız davalısı Şirket aleyhine...bağımsız no’lu taşınmaz üzerindeki 800.000,00-TL bedelli ve 2. Derecede tesis edilen ipoteğin paraya çevrilmesine yönelik takip olduğu, takip borçlusu davalının itirazı üzerine işbu davanın yasal 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Dosyamıza örnekleri sunulan ve taraflar arasında imzalanan 12/12/2019 tarihli 2 adet Bayilik Sözleşmesinin incelenmesinde ise; taraflarının davacı ...ile davalı bayi ... olduğu, bayilik sözleşmesinin Sözleşme Süresi ve Fesih hususlarının değerlendirildiği 13. Maddesinde ''Bu sözleşmenin süresi, imzalandığı tarihten itibaren 5 (Beş) yıldır. Sözleşme süresinin sonunda sözleşmenin uzaması tarafların onayına bağlıdır. Aksi halde sözleşme belirlenen sürenin sonunda hitama erer.

Aşağıda belirtilen durumlarda Şirket, işbu sözleşmeyi ihtara ve hükme hacet kalmaksızın tek taraflı olarak feshedebilir.

A) Bayi, işbu sözleşme ile kabul etmesine rağmen, şirketden alıp satma taahhüdünü yerine getirmez veya şirketten yaptığı mübayaalarda tatminkar bir miktara ulaşamaz ise; hükmünün mevcut olduğu, yine Feshin Sonuçlarının açıklandığı 14. Maddesinde;

''A) Sözleşmenin her ne sebep ve suretle olursa olsun sona ermesi halinde Bayi, Şirketten sözleşmenin feshini bahane ederek, zarar ve ziyan ve tazminat gibi herhangi bir hak ve talepte bulunamaz.

B) Bayi tarafından sözleşmenin her ne sebeple olursa olsun süresinden önce feshedilmesi veya Bayinin bu sözleşmeye, eklerine muhalefeti veya taahhütlerini edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle işbu sözleşmenin feshedilmesi halinde sözleşmede ve eklerindeki diğer cezai şartların verdiği taahhüte veya taahhüt verilmemiş ise ortalama satışına göre depo fiyatı üzerinden hesaplanacak kar mahrumiyetinin haricinde bayi, sözleşmenin fesih tarihindeki 100 ton Motorinin Kırıkkale depo satış fiyatı kadar cezayı ödemeyi peşinen kabul eder.

Ayrıca bu sözleşme ve diğer sözleşmelerden doğmuş ve doğacak vadeli ve vadesiz bütün borçların fesih tarihi itibari ile muaccel olacağını, borçların ve ilk ihtarda kar mahrumiyeti ile cezai şartların ödenmediği takdirde bütün teminatların nakde çevrilebileceğini ve borçları için her türlü takiplerin yapılabileceğini kabul eder.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Diğer taraftan, dosyamıza sunulan 12.12.2019 tarihinde imzalanmış bulunan ve davalı .... Tarafından imzalanmış olan ''TAAHHÜTNAME'' başlıklı belgede ise; ''Şirketinizle aramızda münakit 12.12.2019 başlangıç tarihli Bayilik Sözleşmesinin;

Herhangi bir hükmünü kısmen veya tamamen ihlal ettiğimiz veya şirketinizden başka kaynaklardan petrol ürünleri aldığımızın tespiti halinde, ilk yazılı talebimiz üzerine şirketinize derhal USD 50.000 (Ellibin Amerikan Doları) veya ödeme tarihindeki ...

Döviz Satış Kuru üzerinden Türk Lirası karşılığını cezai şart olarak ödemeyi, ilaveten mezkur sözleşme konusu Akaryakıt İstasyonunda fiilen akaryakıt satışına geçtiğimiz tarih başlangıç alınmak üzere, şirketinizden yılda 1.500 m3 Motorin, Benzin ve madeni yağ satın almayı, bu miktarların Akaryakıt İstasyonunun bu taahhüt miktarları kadar satış yapmadığı itirazında bulunmamayı, bu taahhütlerin altında kalmamız halinde şirketinize beher eksik ton başına, ödeme tarihindeki ...

Döviz Satış Kuru üzerinden olmak üzere, beyaz ürünler için 150 (yüzelli) Amerikan Doları karşılığı Türk Lirası ve madeni yağ için de 600 (altıyüz) Amerikan Doları karşılığı Türk Lirası kar mahrumiyeti ödemeyi, işbu meblağların teminatlarımızdan mahsup edilebileceğini, teminatlarımızın paraya çevrilmesi yolu ile tahsil edilebileceğini, aksi takdirde ilk talep anında nakden ödeneceğini, ilaveten, mezkur sözleşmenin 13. Maddesine müsteniden, şirketiniz akaryakıt istasyonunu her ne sebep ve suretle olursa olsun terketmek zorunda kalır ya da sözleşmenin devamı,

şirketinizin kusurundan kaynaklanmayan nedenlerle çok zor ya da imkansız hale gelir ya da şirketiniz sözleşmeyi haklı sebeple ve tek taraflı olarak feshetmek durumunda kalır ise, şirketinizin bu yüzden uğrayacağı tüm zararı tazmin mükellefiyetimizin yanı sıra şirketinize 100.000 USD (Yüzbin) Amerikan dolarını veya ödeme tarihindeki ...

Döviz Satış Kuru üzerinden Türk Lirası karşılığını cezai şart olarak ödemeyi, gayrikabili rücu surette kabul beyan ve taahhüt ederiz.'' şeklinde davalı bayinin üstlendiği edimin ifasına yönelik olarak taahhütte bulunduğu saptanmıştır.

Dosyamız arasına...celp edilen 17/01/2019 tarihli ve 191 yevmiye numaralı resmi akit tablosu ile güncel tapu kaydının incelenmesinde; ... taşınmazın maliki olan dava dışı ... lehine 800.000,00-TL bedelli ve 2. Derecede yıllık % 72 oranında işleyecek faizi ile serbest dereceden yararlanmak üzere ipotek tesis edildiği görülmüştür.

Dosyamızda taraf delilleri toplandıktan sonra konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor temin edilmiş, dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti raporunda özetle; davacının takip tarihi itibariyle cari hesap alacağının, davacının sahibi lehine delil vasfı taşıyan e-defterlerinde 11/02/2021 tarihi itibariyle 957.286,20-TL olduğu, dava konusu ipoteğin paraya çevrilmesi ile elde edilebilecek tahsilattan karşılanabileceği, davalı tarafça takip sonrasında ödemeler yapıldığı ve 100.000,00-TL teminat mektubunun irat kaydedildiği, 2021 yılı sonu itibariyle davacı alacağının 709.858,75-TL olduğu, davacının kar mahrumiyetine ilişkin talebinde ise;

davacı talebinin 2 yıla ilişkin olmasına karşılık takip tarihi itibariyle sözleşmenin sadece 1 tam yıla ilişkin kısmının hesaplanabileceği, yapılan hesaplamalarda takip tarihi itibariyle taahhüt edilen alım tutarının altında kalındığı miktarın 711 Ton olduğu, bu açık sonucu (711 ton Beyaz Ürün X 150,00 USD) 106.650,00 USD davacı şirketin kar mahrumiyetine sebep olduğu mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, dosya kapsamındaki veriler ve deliller itibariyle denetime elverişli görülmekle yeniden rapor alınmasına Mahkememiz’ce gerek görülmemiştir.

Bu bağlamda, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında yukarıda değinilen bayilik sözleşmelerinin mevcut olduğu, davalı bayinin davacı Şirket ile imzaladığı bayilik sözleşmeleri kapsamında verdiği taahhütnamede sözleşme konusu akaryakıt ürünleri yönünden asgari alım taahhütnamesine uygun miktarlarda mal alımı yapmakla yükümlü olduğu, aksi takdirde taahhütnamede öngörülen kâr mahrumiyeti bedeli ile birlikte ayrıca davacıdan cari hesap ilişkisi kapsamında satın aldığı akaryakıt ürünlerinin bedelini de ödemekle yükümlü olduğu,

dosyamıza sunulan ve Mahkememiz’ce de dosya kapsamına uygun görülmekle benimsenen bilirkişi raporu dikkate alındığında; davalı bayinin sözleşmeden kaynaklanan mal alım yükümlülüğüne aykırı davrandığı gibi satın aldığı akaryakıt ürünlerinden kaynaklanan davacının cari hesap alacağının bir kısmını da kendisine ödemediğinin sabit olduğu, bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere bu nedenle davacının sunduğu banka teminat mektubunun davacı tarafından nakde çevrilmesinden ve davalı tarafından borca mahsuben yapılan ödemelerin mahsubundan 2021 yılı sonu itibariyle davalıdan 709.858,75-TL olduğu,

ayrıca mal alım taahhüdünün altında mal satın alması nedeni ile davacının davalıdan 106.605,00 USD kâr mahrumiyeti talep edebileceği, bu durumda davacının sözkonusu alacaklarının ödenmemesi nedeni ile bu alacakları teminat altına almak üzere dava dışı ipotek veren ... tarafından kendisi lehine ve davalı bayi Şirketinin borcunu temin etmek üzere tesis edilen ipoteğin paraya çevrilmesini dava konusu icra takibi ile talep etmesinin hukuka uygun olduğu, açıklanan gerekçelerle davalının sözkonusu icra takibine vâki itirazının haksız olup iptali gerektiği kanaatine varılmakla;

davanın kabulü ile dava konusu icra takibine vaki davalının haksız itirazının iptaline, alacağın likit nitelikte olmadığı gözetilerek davacının icra-inkar tazminatı isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

YARGILAMA GİDERİ DÖÜKÜMÜ

1-Posta ve davetiye gideri : 117,75-TL 2-Bilirkişi ücreti : +3.600,00-TL

TOPLAM : 3.717,75-TL