Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/190 K.2023/518

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; keşidecisi ... Isı Tes. Yapı Yangın Söndürme Sistemleri İnş. Taah. Mob. San. Dış Tic. Ltd. Şirketi ve lehdarı müvekkili olan dava dilekçesinde ayırıcı unsur ve bilgilerini belirttiği 2 adet çekin müvekkilinin çalıştığı Şirketin taşınma işlemleri sırasında çeklerin kaybolduğunu, bu nedenle çeklerin müvekkili tarafından tahsil edilemediğini beyanla çeklerin zayi nedeni ile iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Dava hasımsız olarak açılmıştır.

GEREKÇE

Dava, dava konusu 2 adet çekin rızası dışında elinden çıkarak kaybolduğu iddiasıyla TTK.757 v.d.m. gereğince zayi nedeni ile iptali istemine ilişkindir. (6102 Sayılı TTK M. 818/1-S bendi yollamasıyla TTK.757,759,760)

Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.

Bilindiği üzere; zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali, kıymetli evrakta hak ile çek arasındaki sıkı bağlılığın, çekin zayi edilmesi halinde ortaya çıkaracağı haksızlıkları önleme ihtiyacından doğmuştur. Yetkili hamil veya lehtar tarafından zayi edilen çekin hak sahipliğini teşhis fonksiyonunu ortadan kaldırarak ve dilekçe sahibinin söz konusu hakka sahip olduğu konusunda bir karine yaratarak bu hakkı çekişmesiz olarak talep etmesini sağlamaya yönelik nizasız kaza yani hasımsız dava konusu bir işlemdir. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilecek iptal kararı ile birlikte borçlu, bono, poliçe veya çeki ibraz edilmeden ödeme imkanına kavuşmaktadır. (Özkan Gültekin, Öğretide ve Uygulamada Kıymetli Evrakın Ziya ve İptali, Ankara-2006, s.51).

Konu ile ilgili olarak 6102 sayılı TTK 757. madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini talep edebilir.

Ne var ki, kıymetli evrakın iptali isteminde bulunan kişi poliçe elinde iken ziyaa uğradığını inandırıcı delillerle ispatlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Poliçe ile ilgili yapılan bu düzenlemeler TTK 818/1.fıkra (s) bendinde yapılan düzenleme uyarınca çek hakkında ve TTK m 778/1 fıkra (ı) bendi uyarınca bono hakkında da uygulanır.

Dosyamızda dava konusu çekin bağlı olduğu hesabın bulunduğu banka şubesinden gönderilen cevabi yazıdan; aynı çekin davacı yetkili hamil tarafından bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız çıkması nedeni ile çek hamiline iade edildiği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere; zayi iddiasına dayalı olarak iptali talep edilen dava konusu çekin kaybedilmesinden önce ibraz edilmiş olması, başlı başına iptal edilmesini engelleyen bir olgu olarak değerlendirilemez. Aksine, zayi nedeni ile iptal isteminin diğer yasal koşulları mevcut ise; bu durumda dahi çekin iptalini talep etmekte davacının hukuki yararı mevcut olup çekin iptalinin hukuken olanaklı olduğu tartışmasızdır.(aynı yönde Yargıtay 11.H.D. Başkanlığı'nın 17/04/2013 tarih, 2012/9229 E., 2013/7541K. sayılı ilamı)

Bu bilgiler ışığında somut olayda; davacının ibraz ettiği belgelere göre açıklamaları inandırıcı bulunduğundan, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde usulüne uygun şekilde 28/03/2023, 05/04/2023 ve 13/07/2023 tarihlerinde gerekli yasal ilanlar yapılmış olup ilan süreleri içerisinde Mahkememize müracaat eden kimsenin olmadığı ve isteme konu çekin ödeme için bankaya ibraz edilmediği anlaşılmakla; istemin kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır