Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/29 K.2024/854

... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/29 Esas

KARAR NO : 2024/854

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVA

İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 12/01/2024

KARAR TARİHİ : 10/12/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 08/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, Davalının da bu kooperatifin 42 Numaralı 2014 yılından beri bu kooperatifin ortağı olduğunu, Müvekkil kooperatifin çeşitli genel kurullarında icra takibine konu edilen aidatların alındığı yıllara ilişkin icra takibinde belirtilen aidatların alınmasına karar verildiğini, genel kurul kararı uyarınca, müvekkil kooperatif tarafından işletilen Beysukent sitesinde davalının .... ... ... taşınmaza karşılık gelen hissesi iş yeri olarak kullandığı için kendisinden bu kullanıma ilişkin olarak işyeri aidatı tahakkuk ettirildiğini,

davalının 2020 yılı Haziran ayı ile 2023 Şubat ayı arasında birikmiş aidat borcu nedeniyle kendisine ... .... ... ... E. (Eski ... 28. İcra Müdürlüğünün 2023/3972 E.) sayılı dosyası ile icra takibi başlatılarak ödeme emri tebliğ edildiğini, davalının ödeme emrine karşı itiraz etmesi nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiğini, Yerleşik ... içtihatlarına göre;

işletme kooperatifi oluşturulan hallerde, kooperatif ortağı olsun veya olmasın yahut istifa etmiş ortak konumunda bulunsun, kooperatif hizmetlerinden yararlanan kişilerin bu hizmetlerin karşılığı olan aidatları ödemek zorunluluğu olduğunu, Davalının da kooperatife üye olmakla birlikte Beysukent Sitesine müvekkil kooperatif tarafından verilen hizmetlerden yararlanmaya devam ettiğini, Davalı her ne kadar borca itiraz talebinde taşınmazı sattığını beyan etmekte ise de itiraz dilekçesi ekinde satıldığına dair bir delil sunulmadığı gibi satıma ilişkin usulüne uygun olarak müvekkil kooperatife de bildirimde bulunulmadığını,

faaliyet alanı düşünüldüğünde taşınmazın satımı ile birlikte kooperatif hissesinin de satın alana doğrudan geçmeyeceğini, davalının kooperatif ortaklığının devam ettiğini belirterek davanın kabulü ile itirazın iptali ve takibin devamına, İİK gereği %20 den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, Müvekkilinin davacı kooperatifi tanımadığını, iddia edilen kooperatif ortaklığı hakkında bilgisinin bulunmadığını, kooperatifin herhangi bir hizmetinden faydalanmadığını, Beysukent sitesi ile herhangi bir ilgisinin bulunmadığını, davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, dava dilekçesinde müvekkilinin, davacı kooperatifin 042 Numaralı üyesi ve 2014 yılından beri bu kooperatifin ortağı olduğu iddia edildiğini, Ancak müvekkilin böyle bir üyelikten haberdar olmadığını, Müvekkilinin icra takibine itiraz ettikten sonra,

davacı kooperatif tarafından kendisine, üyelik başvurusu yaptığının iddia edildiği bir yazı gösterildiğini, ancak kendisinin böyle bir başvuru hakkında bilgisinin olmadığını, söze konu yazının fotokopi şeklinde olduğundan inceleyebilmek amacıyla davacıdan bu yazının aslını talep ettiğini ancak kendisine verilmediğini beyan ettiğini, müvekkilin ortak olduğuna dair herhangi bir delil sunulmadığını, iddia edilen 10 yıllık ortaklık süresi içinde müvekkilden herhangi bir aidat talep edilmediğini, müvekkilimiz de varlığından dahi haberdar olmadığını beyan ettiği davacı kooperatife bugüne kadar herhangi bir aidat ödemediğini,

Müvekkilin söze konu taşınmazı 2013 yılında satın aldığını ve 2014 yılında sattığını, o tarihten beri de söze konu taşınmaz ile herhangi bir ilgisinin bulunmadığını, Çankaya Tapu Müdürlüğüne müzekkere yazılarak taşınmazın 01.01.2013 - 12.01.2024 dönemini içerecek şekilde tüm kayıt ve şerhlerinin gönderilmesinin istenilmesi gerektiğini, şu anki malik Akeltaş Elektrik Ticaret Anonim Şirketi yetkililerinden aldıkları tapu suretini ve Davacı Kooperatif Yönetimine gönderdiklerini bildirdikleri Noter İhtarname Suretini sunduklarını, Talep edilen faiz ve faiz oranının dayanaksız, haksız ve fahiş olduğunu,

Müvekkilin herhangi bir borcu bulunmamakla birlikte temerrüde düşürülmemiş olan müvekkilden faiz talep edilemeyeceğini, Herhangi bir kabul anlamına gelmemek üzere, talep edilen tutarların zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının davalı kooperatifin üyesi olduğu halde kooperatif aidatı ve işlemiş faizini ödemediği iddiasıyla oluşan alacağın davalıdan tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemlerine ilişkindir. Davanın dayanağı olan ... 28. İcra Müdürlüğünün 2023/3972 esas sayılı dosyasında; alacaklı Kooperatif tarafından davalı borçlu hakkında asıl alacak ve faiz olmak üzere toplam 17.025,00 TL için takip yapıldığı, takibin dayanağının 2020 Haziran ila 2023 Şubat aidat alacağı ve faize ilişkin olduğu, takibe davalının itiraz ettiği ve takibin durduğu, eldeki davanın asıl alacak ve ferileri dikkate alınarak açıldığı anlaşılmıştır.

Eldeki davalarda öncelikle davalı vekilinin, taşınmazın 3. Kişiye satıldığı ve kooperatif üyesi olmadığı ve bu doğrultuda davalının bir sorumluluğunun bulunmadığı savunması değerlendirilmelidir. Buna göre;

Dosyaya celb edilen ve taraflarca sunulan bilgi ve kayıtların incelenmesinde; taşınmazın 20.02.2014 tarihinde satış yöntemi ile dava dışı Akeltaş Elektrik Ticaret A.Ş. adına tapuda tescil edildiği, Davacı tarafın dosyaya sunduğu belgelere göre davalı 01.03.2014 tarihli dilekçe ile ortaklık başvurusunda bulunduğu, kooperatif yönetiminin aynı tarihli ve 013 tarihli yönetim kurulu kararıyla davalıyı ortak olarak kaydettiği, Davalının 14.01.2024 tarihli genel kurulun 7/d sayılı kararı uyarınca ortaklıktan çıkarıldığı tespit edilmiştir.

Bu bilgilere göre;

... 23. H.D. nin yerleşik kararları uyarınca, "Daire satımında üyelik kendiliğinden alıcıya satım ile birlikte geçmez. Satıcının üye olması ve üyeliğinin alıcı tarafından ayrıca devir alınması gerekmektedir. Üyelik ayrıca devredilmedikçe satıcının üyeliği kooperatif nezdinde devam eder...." “ Bu nedenle, taşınmazı üçüncü bir kişiye devreden ortak, ayrıca üyeliği devretmediği yahut üyelikten istifa etmediği sürece aidatlardan sorumlu olmaya devam edecektir.”, ( ... 23. H.D. 2013/334 E. 2013/2271 K. 09.04.2013 tarih Ve ... 23. H.D. 2015/5106 E: 2015/6254 K. 05.10. 2015 tarihli emsal kabul edilen kararları)

Bu nedenle davalı vekilinin anılan savunmasına itibar edilmemiş, ayrıca dava dilekçesinde sunulan belgelerin fotokopi olduğu ve itibar edilemeyecği belirtilmişse de yerinde inceleme yetkisi verilen bilirkişi tarafından bu belgelerin bulunduğunun teyit edildiği görüldüğünden davalının davacı kooperatife olan borcunun hesaplanması için dava dosyası bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Kooperatif defter ve kayıtlarının bilirkişi tarafından incelenmesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunda; davacının takip tarihi itibarıyla takipte belirtilen dönemlere ilişkin olarak davalıdan talep edebileceği 5.750 TL asıl alacak, 775,80 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 6525,80 TL alacağın bulunduğu bildirilmiştir.

Davalı vekilinin zaman aşımı def'inin değerlendirilmesi bakımından dosya incelendiğinde;

Kural olarak, Kooperatif ile üyesi arasında zaman aşımı işlemez. Bu genel ilke çerçevesinde kooperatif üyesinin bağımsız bölüm talep hakkı zaman aşımına uğramadığı gibi, kooperatifin inşaat maliyetine ilişkin aidat vs. alacakları zaman aşımına uğramaz. Ancak genel gider aidatı zaman aşımı süresi içerisinde istenmelidir. Başka bir anlatımla; kooperatifçe belirlenen ve üyelere yüklenen genel gider aidatının 5 yıllık zaman aşımı süresinde istenmesi gerekir. Eldeki davada ise takibe dayanak aidatların dönemlerinin Haziran 2020 ila Şubat 2023 tarihleri arasını kapsadığı ve talebin zaman aşımına uğramadığı tespit edilmiştir. (Emsal karar: ... 6. Hukuk Dairesi'nin 2022/1895 Esas-2023/2251 Karar sayılı ilamı)

Asıl alacağa bağlı olarak talep edilen gecikme tazminatı ve faiz istemleri bakımından ise;

6098 sayılı TBK’nın m. 117. maddesine göre, genel kurulun belirlediği tarih kesin vade olup, üyenin bir ihtarla ayrıca temerrüde düşürülmesine gerek kalmadan, borcun ifasının istenebileceği kuşkusuzdur. Öte yandan, kooperatif genel kurullarında kararlaştırılan faiz oranı, 120. maddede düzenlenen temerrüt faizi niteliğinde olup kooperatif ile üyesi arasında ticari ilişki bulunmadığından yasal faiz oranı uygulanmalıdır.

Açıklanan nedenlerle, kooperatif genel kurulunca, aidatların ödenmesinde gecikme durumunda alınmasına karar verilen temerrüt faizi, 6098 sayılı TBK’nın 120/2. maddesinde öngörülen sınırı aşmamak kaydıyla, yasal temerrüt faiz oranından daha fazla miktarda kararlaştırılabilir.

Ancak 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanunu'nun 7. maddesi yollamasıyla somut olayda da uygulanması gereken 6098 sayılı TBK'nın 120. maddesi'nde, temerrüt faizi ve temerrüt faizinin üst sınırı düzenlenmiştir.

Buna göre, davacı kooperatif genel kurullarında kabul edilmiş temerrüt faiz oranı, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuata yani 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/1. maddesine göre belirlenen yasal faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamayacaktır. (Emsal karar: ... 23. Hukuk Dairesi'nin 2014/1708 Esas-6789 Karar sayılı ilamı)

Bu doğrultuda; uygulanması gerekli faiz oranı aylık yüzde 1,5 u (yıllık yüzde 18) aşamayacaktır.

Tüm dosya kapsamı itibariyle. Davalının davacı kooperatife ortak olduğu, ilgili taşınmazı satmış olmasına rağmen ortaklık hissesini devretmediği, Davalının ortaklığının 14.01.2024 tarihli genel kurul kararı ile sonlandırıldiği Davalı kooperatife ortak olmadığını iddia etmişse de bu iddiasını ispatlayamadığı, üye olmasa dahi kooperatif tarafından verilen hizmetlerin ve yapılan işlerin maliyetine katılmak zorunda olduğu,

Davacının takip tarihi itibarıyla davalıdan talep edebileceği miktarın 5.750 TL asıl alacak, 775,80 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 6.525,80 TL olarak hesaplandığı ve bu alacağı davalıdan talep edebileceği, fazlaya ilişkin taleplerin reddi gerektiği, uygulanması gerekli faiz oranının aylık yüzde 1,5 u geçemeyeceği,davacı kooperatifin alacağının likit olmadığı ve miktarının hesaplamayı gerektirdiği görülmekle, koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin de reddine,

ayrıca davalı vekilinin koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ve neticede davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...