Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/293 K.2024/558

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekilinin 19/04/2024 tarihli dava dilekçesi özetle; Müvekkili Şirket tarafından... Hipodrom Müdürlüğü Temizlik İhalesine katılmak için yapılan başvurunun, davalı TJK tarafından belirlenen ve duyurulan idari şartnameye uygun şekilde "vergi borcu yoktur" yazısının süresi içinde ibraz edilmediği gerekçesiyle Türkiye Jokey Kulübü Derneği At Yetiştiriciliği ve Yarışları İktisadi İşletmesinin 17/03/2022 tarih ve 346 sayılı hukuka aykırı işlemle reddetmesi nedeniyle mezkur işlemin iptaline; hukuka aykırı işlem ve yürütme durdurma kararının yerine getirilmemesi nedeniyle mahrum kalınan fazlaya ilişkin hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL maddi ve 50.000,00-TL manevi zararın işlem tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin 07/06/2024 tarihli dava dilekçesi özetle;Öncelikle Müvekkilin Türkiye Jokey Kulübü Derneği At Yetiştiriciliği ve Yarışları İktisadi İşletmesi, kamu yararına çalışan dernek olan Türkiye Jokey Kulübü Derneğine bağlı iktisadi işletme TTK 16. Maddenin 1. Fıkrası uyarınca amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler da tacir sayıldığını, fakat kanun koyucu tarafından 16. Maddenin 2. Fıkrası ile mezkür normal bir istisna ihdas edildiğini kamu yararına çalışan dernekler bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya ister kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler,

kendileri tacir sayılmadığını, Türkiye Cumhuriyeti, İçişleri Bakanlığı, Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü'nün "https://www.siviltoplum.gov.tr/kamu-yararina-calisan-dernekler" (set.

03.08.2023) sitesinden yapılan sorgulamada Müvekkil Derneğin kamu yararına çalışan dernek statüsünde olduğu görüldüğünün, müvekkili Türkiye Jokey Kulübü Derneği At Yetiştiriciliği ve Yarışları İktisadi İşletmesinin tüzel kişiliği bulunmadığı gibi, kamu yararına çalışan derneğin kendisinin de tacir olmadığını dolayısıyla dava mutlak ticari dava olmadığı gibi, her iki tarafı tacir olmadığından davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu bu bakımdan göreve itiraz ettiklerini,

işbu davanın belirsiz alacak davası olarak açılması mümkün olmadığının asla kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı iddia ettiği zararlarını tam ve kesin olarak hesaplayabilecek durumda olduğunu, dolayısı ile davacının Müvekkilinden kaynaklanan bir zararı olduğu taraflarınca kabul edilmemekle birlikte iddia ettiği zararı tam ve kesin olarak hesaplayabildiği zira dava konusu ihalenin bedeli ve hesaplanabileceği tereddütsüz olduğu bu bakımdan da davanın reddi gerektiği,

bununla birlikte zamanaşımı itirazları bulunduğu bilindiği üzere 6098 sayılı yeni Türk Borçlar Kanunu'nun haksız eylemlerde zamanaşımına ilişkin 72.maddesi şöyledir: Madde: 72-Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar, bu kapsamda dava konusu ihale Müvekkili tarafından...

Hipodrom Müdürlüğü nezdinde temizlik işlerinin 01.04.2022-30.11.2022 tarihleri arasında yürütülmesi amacıyla düzenlenmiş ve 25.02.2022 günü teklifleri içerir kapalı zarfların teslimi gerektiği şartnamede belirtildiği son olarak esas ilişkin itirazlarımızda detaylıca açıklanacağı üzere 17.03.2022 tarihinde davacı ihale dışı bırakıldığı öğrenildiği dava tarihi 19.04.2024 olup, davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiği, müvekkili tarafından...

Hipodrom Müdürlüğü nezdinde temizlik işlerinin 01.04.2022-30.11.2022 tarihleri arasında yürütülmesi amacıyla ihale düzenlenmiş olup, 25.02.2022 günü teklifleri içerir kapalı zarfların teslimi gerektiği şartnamede belirtildiği İdari şartnamenin ‘’İhaleye Katılamayacak Olanlar’’ başlıklı 2. maddesinin d bendi ‘’2886, 4734 ve 4735 sayılı kanunlar ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici ve/veya sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan men edilmiş olanlar’’ ihaleye katılmazlar şeklinde düzenlenmiş olup,

4734 sayılı Kanun’un ‘’İhaleye Katılımda Yeterlilik’’ başlıklı 10. Maddesi ile Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.'' isteklilerin ihale dışı bırakılacağı düzenlendiği,İdari şartnamenin Tekliflerin Verilmesi başlıklı 12.maddesi, Tekliflerin Değerlendirilmesi başlıklı b bendi "TJK, teminatı usulüne uygun ancak teklifin esasını etkilemeyecek nitelikteki adres, telefon, faks numarası ve sair şekli belge eksikliklerin tamamlanması için Firmalara ek süre tanıyabilir olduğu,

TJK tarafından verilecek ek süre sonunda evraklarını eksiksiz tamamlayan Firmaların iç zarfları da açılmak üzere ayrıldığı, Belgelerinde ihale evrakına aykırı unsurlar ve eksiklikler bulunan ve TJK tarafından ek süre verilmesi durumunda, verilen ek süre içerisinde evraklarını tamamlamayan, teminat mektubu usulüne uygun olmayan Firmaların teklif mektubunu içeren iç zarfları açılmayacaktır." doğrultusunda. Davacı ... Enerji Mak. Elk. Mlz. İnş. Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd.

Şti‘ e 03.03.2022 tarihinde ve... Hipodromu Temizlik İhalesi Eksik Evrak hk. Konulu yazı ile İdari Şartnamenin 6/b-d bendi doğrultusunda ‘’Vergi borcu yoktur’’ yazısının 07.03.2022 tarih saat 15:00’e kadar Müvekkil Kulübe ait satı[EPOSTA] adresine gönderilmesi gerektiği bildirilmiş olup, 03.03.2022 tarih ve saat 16:56’da [EPOSTA] adresinden vergi borcunun bulunma sebebine ilişkin bir takım evraklar gönderilmiş olup, vergi borcu yoktur yazısı gönderilmediğini,

Vergi borcu bulunması sebebiyle ihaleye katılamayacakları şifahen davacıya bildirilmiş olduğu 12.03.2022 tarihinde davacı tarafından müvekkili Kulübe gönderilen itiraz dilekçesi ile müvekkili tarafından 03.03.2022 tarihinde gönderilen eksik evrakın tamamlanmasına yönelik e-postanın, elektronik adrese yapılmış sayılması gerektiği ve Elektronik Tebligat Yönetmeliğince tebliğ tarihini izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacakları,

12.03.2022 tarihinde vergi borcunu ödedikleri ve 14.03.2022 tarihinde müvekkili kulübe belgeyi gönderdikleri belirtilmiş olduğu müvekkili tarafından 17.03.2022 tarihli cevabi yazı ile ilgili kanunun yalnızca elektronik tebligat adresine yapılmış tebliğler için geçerli olduğu ancak Müvekkili tarafından gönderilen e-postanın, Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi Mesaj Merkezine (UETS) adresine gönderilmediği belirtildiği ve taleplerinin reddedildiğini, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğundan ve aksi davranışın ihaleye fesat şüphesi doğuracağı açık olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; "Davacının, davalı aleyhine açtığı davalının 17/03/2022 tarih ve 346 sayılı hukuka aykırı olduğunu belirtiği işlemi nedeni ile uğradığını ileri sürdüğü şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat ve 50.000,00 TL manevi tazminatın işlem tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili " istemine ilişkindir.

Talep, cevap, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/141540 Sor. sayılı dosyası ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Dosyamızda davalı tarafın Türkiye Jokey Kulubü olması nedeni ile öncelikle Mahkememizin davaya bakmaya görevli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda, bilindiği üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)’nun 3. maddesi hükmüne göre bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.

Ticari davalar ise; aynı Kanunun 4/1 maddesinde tanımlanmıştır. Bu maddeye göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın söz konusu düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.

Bu bağlamda, ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Nispi ticari davalar ise; her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu hükme göre; bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Üçüncü grup ticari davalar ise; yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır.

Davalı Türkiye Jokey Kulübü'nün her ne kadar tüzel kişiliği olsa dahi tacir sıfatının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda uyuşmazlık, davacının, davalı aleyhine açtığı davalının 17/03/2022 tarih ve 346 sayılı hukuka aykırı olduğunu belirtiği işlemi nedeni ile uğradığını ileri sürdüğü şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat ve 50.000,00 TL manevi tazminatın işlem tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili istemine yönelik olup, bu nevi davaların ticari dava olduğuna ya da Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceğine ilişkin bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. O halde, eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ve Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olması için uyuşmazlık konusu işin her iki tarafın birden ticari işletmesi ile ilgili olması ve her iki tarafın da tacir olması zorunludur.

Mahkemelerin görevi ancak kanunla belirlenir (HMK m.1). Göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden sayıldığından yargılamanın her aşamasında mahkeme tarafından re’sen nazara alınması gerekir (HMK 20,114,115). Görev konusunda taraflar için kazanılmış hak doğmaz ve yeni bir kanunla kabul edilen görev kuralları kanunda aksine düzenleme yapılmadığı sürece geçmişe de etkilidir (HGK 14.04.2004 tarih 2004/19-218 Esas 2004/221 sayılı kararı).

Dosya içerisinde toplanan tüm deliller ve diğer belgelerin incelenmesinde taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının, davalı aleyhine açtığı davalının 17/03/2022 tarih ve 346 sayılı hukuka aykırı olduğunu belirtiği işlemi nedeni ile uğradığını ileri sürdüğü şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat ve 50.000,00 TL manevi tazminatın işlem tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili isteminden kaynaklandığı, davalının tacir olmadığı ve itirazın iptalinden kaynaklanan uyuşmazlıklar da mutlak ticari dava sayılmadığından açılan bu davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle (HMK 114/1-c, 115/2) davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.