Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/311 K.2025/156

...

DAVA

Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 28/01/2020

KARAR TARİHİ : 27/02/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 27/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanana 18.09.2019 tarihli "Taşıma ve Cari Hesap Sözleşmesi" ile müvekkilinin satışını yaptığını ürünlerin kargolama işinin davalıya verildiğini, bu anlaşma uyarınca müvekkili Şirket tarafından ...'da olan müşterisine teslim edilecek emtianın davalıya teslim edildiğini, taraflar arasında kapıdan kapıya teslim şeklinde ürünlerin müşteriye teslimi konusunda anlaşma sağlanmasına rağmen Amsterdam Havaalanına ulaşan malların davalı şirket tarafından alıcısına teslim edilmediğini, alıcı tarafından başka bir firma ile anlaşma sağlanarak ürünlerin adrese tesliminin sağlandığını,

alıcı tarafından bu işlem için yapılan ödemelerin müvekkilinden tahsil edildiğini, bu nedenle hem maddi zarara uğradığını hem de müşterisine karşı ticari itibar kaybının oluştuğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla 6.105,54 Euro'nun kamu bankaları tarafından uygulanan en yüksek faizi ve yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili dilekçesinde özetle.

Gönderici davacı şirket tarafından satış faturalarında taşıma şeklinin ''CIF'' olarak belirtildiğini, CIF satışta varış limanında olusan masrafların, gümrükleme bedelleri ve gümrük vergi&harçlarının alıcıya ait olduğunu, dava konusu faturalardan ...numaralı gönderilere ait olanlar yönünden müvekkili davalı şirket tarafından sehven 352.49 Usd fazla faturalama yapıldığını ancak 7 Kasım 2019 tarihinde müvekkili davalı şirket tarafından bu durumun kabul edilerek davacı taraftan iade faturası istenildiğini, davacı tarafından talep edilen dava konusu tutardan,

müvekkili davalı tarafından sehven faturalandırılan ve göndericiye bildirilen 352.49 USD (... numaralı gönderilere ilişkin) haricinde bir ödeme yapılmasının mümkün olmadığını, aksi kabulde dahi TTK'nın 882.maddesi gereğince müvekkili tarafından ödenecek tazminatın gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

-Faturalar -Tarafların ticari defter ve kayıtları -Bilirkişi raporları

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Mahkememiz'ce taraf delilleri toplandıktan sonra... istinabe yazısı yazılarak alınan ... bilirkişisi raporunda özetle; davalı yan tarafından 8 adet hava konişmentosu ile taşıma işleminin yapıldığını, gönderim belgelerine fatura düzenlenmediğini, davacının ikrarında olan malların ... havaalanına ulaştığı, davalının ticari defterlerinin e-defter uygulamasına tabi olup e-defter uygulamasında zorunlu tasdike tabi olan 2019-2020 yılı envanter defterinin açılış tasdikinin yasal süresinde yaptırılmadığı, bu nedenle de 6102 sayılı TTK'nın 64/3.m. gereğince davalının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı, davalının kendi ticari defter kayıtlarına göre davalıdan 51.379,32-TL alacaklı olduğu mütalaa edilmiştir.

Dosyamızda taraf Şirketler yönünden ... bilirkişisi ile taşıma konusunda uzman bilirkişiden oluşturulan bilirkişiden rapor alınmış, dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti raporunda ise; davacı şirketin uyuşmazlık konusu 2019 ve 2020 yıllarına ait ticari defterlerinde davalı Şirkete düzenlediği faturalar İle tahsil edilen tutarların kayıtlı olduğu, şirket ticari defterlerinin ayrıntılı, anlaşılır, VUK ve TTK hükümlerine uygun olarak tutulduğu, Davacı tarafın ihraç ettiği ürünlere ilişkin 19.09.2019 tarih, 009870 seri numaralı faturayı kestiği, bahsi geçen ürünlere ilişkin...

No.lu Konşimentonun düzenlendiği, kargo uçağının 20.09.2019 tarihinde uçuşunu gerçekleştirdiği, Davacı tarafın İhraç ettiği ürünlere ilişkin 23.09.2019 tarih, 009871 seri numaralı faturayı kestiği, bahsi geçen ürünlere ilişkin .... No.lu Konşimentonun düzenlendiği, Davalı UPS firması tarafından davacı tarafa 10.10.2019 tarih. 181740 seri numaralı faturanın kesildiği, ürünler ....

No.lu Konşimento ile 24.09.2019 tarihinde uçakla sevk edilmesine rağmen faturaya sehven davalı firma tarafından ....No.lu konişmento numarasının yazıldığı ve bu konişmentoya göre faturanın kesildiği, davacı tarafın kaşesinin imzasının bulunduğu îhracat Yükleme Talimatında kargonun teslim edileceği adresin: ... seklinde olduğu, Davalı UPS firması tarafından yollanan 30.09.2019 tarihli e-posta yazışmasında; kapı teslim masrafını da İçeren (gümrükleme masrafları hariç) teklif verilmiş olduğu,

davalı Şirket tarafından davacı taşıtan Şirkete gönderilen e-postada açıkça *...* (kamdan alının kapıya teslimi teklifimiz alttadır seklinde ibarenin ver aldığı, Davacı tarafın İhraç ettiği ürünlere ilişkin 30.09.2019 tarih, 009873 seri numaralı faturayı kestiği, bahsi geçen ürünlere ilişkin...

No.lu Konşimentonun düzenlendiği, kargo uçağının 02.10.2019 tarihinde uçuşunu gerçekleştirdiği, davalı UPS firması tarafından davacı tarafa 09.10.2019 tarih, 181736 seri numaralı faturanın kesildiği, fatnrava 285 USD tutarında Hava özel Hizmet fYurtdısı masrafları) adı altında bir tutarın yansıtıldığı.Davalı UPS firması tarafından yollanan 03.10.2019 tarihli e-posta yazışmasında; kapı teslim masrafını da içeren (gümrükleme masrafları hariç) teklif verilmiş olduğu, e-posta da açıkça "... (kapıdan alının kapıya teslimi teklifimiz alttadır seklinde ibarenin ver aldığı.

Sözkonusu teklif sonrasında taşımanın gerçekleştiği, bu durumda davalı taşıyıcı ile davacının taşıma konusu malların alıcısına kapıdan teslimi konusunda anlaştıkları sonucuna varıldığı belirtilerek dava konusu 5 adet fatura yönünden yapılan hesaplama sonucunda davalı UPS firmasının, taşıma sözleşmesine aykın davranması nedeniyle davacı firmanın zararının karşılanmasına yönelik ödenmesi gereken toplam tutarın.

(537,28 + 571,20 + 979,88 + 763,60 + 512,02 + 415,85) 3.779,83 € olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizin 04/11/2021 tarih... K. ile mahkememiz tarafından davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup kararın taraf vekillerinin istinafı üzerine ... sayılı kararı ile kaldırılmıştır.

Davacı vekiline dava dışı firma olan ... firmasına ödediğini iddia ettiği faturaya ilişkin ödeme dekontunu sunması için süre verilmiş ise de dosyaya ödeme dekontu sunulmamıştır. Ayrıca davacı vekili tarafından sunulan 17/01/2025 tarihli dilekçesi ile de .... BV şirketine ödeme yapılmadığı bildirilmiştir.

Davacı vekilinin 6.105,54 EURO bedel üzerinden açmış olduğu davayı ayrı ayrı talep kalemlerini miktar itibariyle ayrı ayrı açıklaması istenilmiş olup, davacı vekili tarafından sunulan 24/05/2024 tarihli dilekçesi ile 3.779,83 Euro’nın davalıya fazlaca ödenen bedelin iadesi olduğu, 2.325,71 Euro’nun ise sözleşmeye aykırılık nedeniyle uğranılan zararın tazmini olduğunu belirtmiştir.

Eksiklikler giderildikten sonra alınan 16/12/2024 tarihli bilirkişi raporuna özetle.

Taraflar arasındaki taşıma sözleşmesinin door to door kapıdan alınıp kapıya teslim) olduğu, Davalı şirketçe verilen taşıma teklif bedeline kapıdan kapıya teslim bedeli dahil olmasına rağmen, teklifine konu hizmetin yerine getirilmemiş olması, Davalı şirketçe, Davacı şirkete faturalandırılan tutar içinde kapıdan, kapıya teslim ücretinin yer alması ve bu bedelin Davalıya ödenmiş olması, dava dışı Davacı alıcısının satın aldığı malların teslim edilebilmesi amacıyla yurt dışı başka bir firmadan hizmet almış olması ve bu hizmet bedelinin Davacı şirket alıcısına faturalandırılmış olması,

Davacı alıcısının tarafına teslim edilmeyen ürünler nedeniyle katlandığı gider faturalarını ibraz ederek Davacıya olan borcunu ödememiş olması ve Davalı şirketin bedelini aldığı hizmeti gerçekleştirmediği hususları birlikte değerlendirildiğinde.

Davacı şirket alıcısı dava dışı şirketçe, davacıya yansıtılacak olan toplam tutar içinde yer alan ve Davalının taşıma sözleşmesinde üstlendiği edimi yerine getirmemesi nedeniyle katlanıldığı anlaşılan davacı firmanın katlanmak zorunda kalacağı toplam tutarın. (537,28 + 571,20 + 979,88 +763,60 + 512,02 + 415,85) 3.779,83 € olacağı bildirilmiştir.

Taraflar arasında 18/09/2019 tarihinde taşıma ve cari hesap sözleşmesinin imzalandığı, davalı taşıyıcının kendisine teslim edilen emtiayı davacının belirttiği adrese değil,... dava dışı ithalatçının anlaştığı...firmasına teslim ettiği, bu firmaya dava dışı ithalatçı tarafından yapılan ödemenin de, davacı şirkete yapılacak satış bedeli ödemelerinden mahsup edildiği iddiasıyla ve mahsup edilen bedelin tahsili talebiyle eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında davacı Şirketin dava dışı ...daki müşterisine gönderdiği malların havayolu ile taşınması konusunda akdi ilişki kurulduğu sabit ve çekişmesizdir. Yargılama konusu somut uyuşmazlık, davacı ile davalı arasındaki taşıma sözleşmesine göre; davalı tarafın yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ve yerine getirmediği hizmet karşılığında ücret alıp almadığı noktasında toplanmaktadır.

Taraflar arasında imzalanan 18/09/2020 tarihli " Taşıma ve Cari Hesap Sözleşmesinin"“Hizmetlerin Talebi" başlıklı 4.maddesinde: “Taşıtan; yetkilisi ve görevli çalışanı tarafından; e-posta içeriğinde bir taşıma istek formunu/taşıma talebini ...'ne bildirecektir. ...'de bu iş için görevlendirilmiş personel vasıtasıyla yazılı, paraflı veya e-posta yoluyla bildirecektir. ... tarafından bildirilecek hususları yazılı veya e-posta yoluyla kabul ettiğini bildirdiğinde,

talep edilen taşımaya ilişkin karşılıklı icap ve kabul yerine gelmiş olacak ve mevcut işe başlanılacaktır. ...'nin yazılı bildiriminin ...'a tebliğinden sonraki 10 gün içinde ... tarafından cevabı verilmemiş olan yazılı bildirimler, ...'ni kat'i surette ilzam etmeyecektir. Olağanüstü giderlerin,.. tarafından zaruret halinde ve bildirim ve onay alabilmesi imkânsızlığı içinde yapılması durumunda, ...'a rücu hakkı saklıdır" hükmüne yer verilmiştir.

Dosyamıza sunulan ve davalı Şirket tarafından davacı Şirkete gönderilen e-maillerde taşıma işinin "... olarak yapılması karşılığında davacı taşıtana fiyat teklifinin yapıldığı sabittir.

Her ne kadar dosyamıza bu teklifin kabulüne ilişkin bir yazılı delil veya e-posta sunulmamış ise de; davacı taşıtanın bu teklife itiraz etmediği aksine zımnen benimsemesi üzerine e-posta içeriğine uygun şekilde taşımanın gerçekleştiği dikkate alındığında; taraflar arasındaki akdi ilişkinin taşıma konusu emtianın "door to door" olarak taşınması şeklinde kurulduğunun kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.

Daha açık bir anlatımla, davalı tarafından, davacıya yollanan icap mahiyetindeki e-postaların tamamında gümrükleme masrafları hariç adrese teslim şeklinde teklif verdiği anlaşılmıştır. Bu nedenle; davalı taşıyıcı Şirket 6102 sayılı Kanun’un 850. maddesi gereği kendisine teslim edilen eşyayı davacı firmanın belirttiği ve varış yeri ülkesi olan Hollanda'da adrese teslim ettiğini ve edimini ifa ettiğini kanıtlamakla yükümlüdür.

Ne var ki, davalı Şirket bu yönde bir delili dosyamıza sunamadığı gibi aksine taşıma ilişkisinin kapıdan kapıya teslim olarak kurulmadığını ileri sürmüş olup davalının kanıtlayamadığı bu savunmasına itibar edilemeyeceği ortadadır.

Sözleşmeye aykırı olarak fazla ödenen bedelin iadesi talebi yönünden; toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında taşıma konusu emtianın "door to door" olarak taşınması şeklinde anlaşma yapılmasına rağmen davalı taşıyıcı firma tarafından ürünlerin müşterisine teslim edilmemesi nedeniyle taşıma hizmetinin gereği gibi ifa edilmediği anlaşılmakla dosyamıza sunulan ve Mahkememiz'ce de denetime elverişli görülmekle benimsenen 16/12/2024 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne, bilirkişi raporunda hesaplamaya konu 3.779,83 Euro alacağın 3095 sayılı Kanunun 4/a.m. gereğince devlet bankaları tarafından euro cinsinden 1 yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Sözleşmeye aykırılık nedeniyle uğranılan zararın tazmini bakımından ise; Dava konusu taşıma yönünden davacı ile davacının satmış olduğu malları satın alan yabancı firma arasındaki teslim türü anlaşmasının, davalı ile davacı arasındaki taşıma sözleşmesi ile hiçbir bağlantısı da bulunmadığı, kaldı ki davacının dava dışı firma olan Dachers Netherlands Air firmasına ödediğini iddia ettiği ödeme dekontunu dosyaya sunamadığı ve bu kapsamda davacının alıcı tarafından üçüncü kişi taşıma firmasına ödenen bedeli davalıdan isteyemeyeceği anlaşılmakla davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d maddesi delaleti ile aktif husumet ehliyetine ilişkin dava şartı yokluğu sebebiyle HMK 115/2 maddesi gereğince usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır