Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/135 K.2022/216

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2021/135 Esas

KARAR NO : 2022/216

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 02/03/2021

KARAR TARİHİ : 21/03/2022

YAZIM TARİHİ : 19/04/2022

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Teşekküllerinin sorumluluğundaki tesislere ait hizmet binalarının ve açık alanların temizlik ve destek hizmetlerini teminen yüklenici firmalarla imzalanan sözleşme hükümleri çerçevesinde yüklenici firmalar bünyesinde çalışmakta olan ...’ın sözleşmesinin 31.10.2020 tarihinde sona eddiğini, ...’ın 19.11.2020-E.4384 sayılı kıdem tazminatının yatırılmasına ilişkin dilekçesinin,

Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik’in "Kıdem Tazminatı Ödeme Usulü ve Ödemeye Esas Belgeler" başlıklı 8’inci maddesi kapsamında değerlendirilere, 01.12.2020 tarihinde 33.688,29 TL kıdem tazminatı ile kıdem tazminatı tutarına ilave olarak 257,65 TL damga vergisi tutarı olmak üzere toplam 33.945,94TL kıdem tazminatı.

1.731,30 TL izin ücreti tutarının ödenmesi ile izin ücreti tutarına ilave olarak 35,74 TL damga pulu, 941,76 TL gelir vergisi tutarı olmak üzere toplam 4.708,80 TL izin ücreti olmak üzere toplamda 38.654,74-TL ödendiğini, davalılar ile hizmet alımı sözleşmeleri akdedilerek Genel Müdürlük merkez tesislerinin temizlik hizmetlerinin davalı yüklenicilere ihale edildiğini, davalılar ile yapılan sözleşme gereği işin anahtar teslimi verilmiş bir iş olduğunu ve davalıların kendi ekipmanı ve personeli ile hizmet verme yükümü altına girdiklerini,

yüklenici firmalar ile müvekkili kurum arasındaki iç ilişkide Borçlar Kanunu hükümleri ve sözleşme hukuku uygulanacağından, sorumluluğun tespitinde tarafların aralarında yaptıkları hizmet alım sözleşmesinin geçerli olduğunu, davalılar ile imzalanan sözleşmelerin “Yüklenicinin Sözleşme Konusu İşle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları” başlıklı maddelerinde Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6’ncı bölümüne atıfta bulunmuş olduğunu, bu bölümde de personel ile ilgili tüm yükümlülüklerden yüklenicinin sorumlu olduğunun belirtildiğini, ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. maddesinde “Sözleşme giderleri ile amortisman,

kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi giderleri vb. mahiyetteki giderler, %3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderlere dahildir” düzenlemesinin yer aldığını, Genel Müdürlüklerince işçilik alacakları ödenen dava dışı ...'ın davalıların işçisi olarak çalıştığını ve Genel Müdürlüklerince akdedilmiş bir hizmet sözleşmesi bulunmadığını,

hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan personele ait mükellefiyetler ile yüklenici ve işçi arasındaki ilişkilerden doğabilecek tüm sonuçlardan açıkça yüklenicinin sorumlu olacağının belirtildiğini ileri sürerek ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkil kurumca dava dışı işçiye ödenen 33.688,29 TL kıdem tazminatı ile kıdem tazminatı tutarına ilave olarak 257,65 TL damga vergisi tutarı olmak üzere toplam 33.945,94 TL kıdem tazminatı.

3.731,30 TL izin ücreti tutarının ödenmesi ile izin ücreti tutarına ilave olarak 35,74 TL damga pulu, 941,76 TL gelir vergisi tutarı olmak üzere toplam 4.708,80 TL izin ücreti toplamda 38.654,74-TL’nin işçinin davalı yüklenici firmalarda çalıştığı dönem oranınca hesaplanması neticesinde;

-... Sosyal Hizmetler Lojistik Yemek Bilgi İşlem Temizlik İnşaat Taşımacılık İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi — ... İnsan Kaynakları ve Hizmet Anonim Şirketi (İş Ortaklığından) müşterek ve müteselsilen 3.480,53 TL kıdem tazminatının,

-... İnşaat Taahhüt Elektrik Elektronik Tıbbi Malzeme Pazarlama Temizlik Gıda Makine Bakım Onarım Tekstil Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi — ... Sosyal Hizmetler Bilgisayar Danışmanlık İnşaat Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (İş Ortaklığından) müşterek ve müteselsilen 10.455,92 TL kıdem tazminatının,

-... Sosyal Hizmetler Bilgisayar Danışmanlık İnşaat Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden 2.578,18 TL kıdem tazminatının,

-...Kurumsal Hizmet Lpg Akaryakıt Temizlik Gıda Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi — ... Grup Organizasyon İnşaat Taahhüt Mobilya Nakliye Temizlik Turizm Petrol Dayanıklı Tüketim Malları Ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi (İş Ortaklığından) müşterek ve müteselsilen 6.373,82 TL kıdem tazminatının,

-... Özel Sağlık Hizmetleri Bilgisayar Temizlik Gıda Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi — ... Yemekçilik İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (İş Ortaklığından) müşterek ve müteselsilen 10.183,78 TL kıdem tazminatının,

-... Otomasyon Yemek Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi – ... Sosyal Hizmetler İnşaat Taşımacılık Gıda İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi (İş Ortaklığından) 873,71 TL kıdem tazminatı ve 4.708,80 TL izin ücreti toplam 5.582,51 TL’nin, ödeme tarihi olan 01.12.2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... Oto...Ltd.Şti, ... Özel Sağlık...Ltd.Şti., ... Yem.İnş....AŞ ve ... Sos....Ltd. Şti. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eklerinde "iş akitlerinden doğan alacaklardan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda" bir düzenleme bulunmadığını, davacı kurum tarafından açılmış olan "...

Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki tesislere ait hizmet binalarının ve açık alanların temizlik ve destek hizmetlerinin 341 personel ile karşılanması hizmeti alımı" ihalesin çeşitli zamanlarda açıldığını, söz konusu ihalelere binaen müvekkillerden;- ... - ... şirketleri ortak olarak 21.09.2018 - 31.08.2020 tarihleri arası hizmet dönemini kapsayan ihaleyi kazandığını ve "...

Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki tesislere ait hizmet binalarının ve açık alanların temizlik ve destek hizmetlerinin 341 personel ile karşılanması hizmeti alımına ait sözleşme"yi davacı taraf ile karşılıklı olarak imza altına aldıklarını, - ... - ... şirketleri ortak olarak 01.09.2020 - 31.10.2020 tarihleri arası hizmet dönemini kapsayan ihaleyi kazandığını ve "...

Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki tesislere ait hizmet binalarının ve açık alanların temizlik ve destek hizmetlerinin 341 personel ile karşılanması hizmeti alımına ait sözleşme"yi davacı taraf ile karşılıklı olarak imzaladırlarını, gerek müvekkillerden ... - ... ile 21.09.2018 -31.08.2020 dönemini kapsayacak şekilde yapılan sözleşmede, gerekse müvekkillerden ... - ... şirketleri ile 01.09.2020 - 31.10.2020 dönemlerini kapsayacak şekilde yapılan sözleşmede ve sözleşme eklerinde "iş akitlerinden doğan alacaklardan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda" herhangi bir madde yer almadığını,

Türk Borçlar Kanunu'nun 167'inci maddesi hükmünün emredici nitelikte olduğunu, davacı tarafından yapılan ödemenin müvekkilin payına düşen kısmının tamamen talep edilmesi açıkça yasaya aykırı olduğunu, davacının talep edebileceği en fazla tutar müvekkilin payına düşenin yarısını oluşturduğunu, Anayasa Mahkemesinin vermiş olduğu kararda da "iş akitlerinden doğan alacaklardan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda sözleşmede bir hüküm bulunmaması halinde Türk Borçlar Kanunu'nun 167.

Maddesinin uygulanacağı ve kurumun yarı oranında rücu edebileceği hususu açıkça karara bağlandığını, tüm bu sebepler göz önüne alındığında davacı kurumca dava dışı işçiye ödenen "işçilik alacakları" için müvekkillere paylarının tamamı oranında rücu edilmesi hukuka yasaya ve usule aykırılık teşkil edeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...

İnsan Kaynakları...AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle, öncelikle zaman aşımı itirazlarının bulunduğunu, davacı taraf ile müvekkil şirket arasında ticari ilişki bulunmadığını, davacı tarafın müvekkil aleyhine olarak işçi lehine yaptığı ödemenin başka bir ifade ile iş hukukundan kaynaklanan ödemelere ilişkin rücu davası açtığını, davanın esasının işçi alacağına dayandığı için görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli İş Mahkemesine gönderilmesini, davaya konu rücu talebinin dava dışı işçinin, işçilik alacaklarından kaynaklanmakta olduğunu,

rücu talebinin müvekkiline yöneltilebilmesi için işçinin müvekkili nezdinde istihdam olunması gerektiğini, ancak mahkemece celb olunacak SGK kayıtlarından görüleceği üzere, dava dışı işçinin müvekkil şirket nezdinde istihdam olunmadığını, işçinin diğer davalı ... Sos. Hizm. Loj. yanında çalıştığını, müvekkil yanında çalışmadığının tespit edilmesi gerektiğini savunarak davanın müvekkili şirket yönünden husumetten ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir. Dava, davacı tarafından dava dışı işçinin başvurusu üzerine işçiye ödenen kıdem tazminatı ve izin ücreti ile bunlara ait damga vergisi ile damga pulu ve gelir vergisi bedellerinin davalı şirketlerden rücuen tahsiline ilişkin tazminat davasıdır.

Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra dosya bilirkişiye tevdi olunmuş, bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasındaki sözleşmeler ve ihale şartnameleri incelendiğinde; kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti gibi işçilik alacaklarının davacı işveren tarafından ödeneceğine dair bir hüküm tespit edilemediğini, davalılar tarafından Mahkemeye sunulan cevap dilekçelerinde de sözleşmelerde bu yönde açık bir hüküm bulunduğunun ileri sürülmediğini, neticede davacının rücu hakkının bulunup bulunmadığının hukuki bir değerlendirme olup Mahkemenin takdirinde olduğu, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması,

sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerektiği, dava dışı işçi ...'ın çalışma süresinin (05/05/2014 - 312/10/2020) 6 yıl 5 ay 26 gün, 174,56-TL olarak bildirilen günlük giydirilmiş ücretinin aylık 5.236,80-TL ve kıdem tazminatının toplam 33.981,01-TL olarak hesaplandığını, dava dışı işçinin kullanmadığı yıllık izin süresinin 30 gün,

yıllık izin ücretine esas günlük ücretinin ise 156,96-TL olup 30 günlük karşılığının (30x156,96=) 4.708,80-TL olduğu, SGK hizmet süreleri esas alınarak davalılardan rücuen talep edilebilecek tutarların hesaplandığını, buna göre Kıdem tazminatı ödemesi nedeniyle; davalılar ... Sosyal Hizmetler Limited Şirketi ve ... İnsan Kaynakları ve Hizmet Anonim Şirketi'nden müşterek ve müteselsilen 3.480,53-TL, davalılar ... İnşaat Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ...

Sosyal Hizmetler Limited Şirketi'nden müşterek ve müteselsilen 10.455,92-TL, davalı ... Sosyal Hizmetler Limited Şirketi'nden 2.578,18 -TL, davalılar ...Kurumsal Limited Şirketi ve ... Grup Organizasyon Limited Şirketi'ndan müşterek ve müteselsilen 2.191,45-TL + 2.878,96-TL olmak üzere toplam 5.070,41-TL, davalı ... Grup Organizasyon Limited Şirketinden 1.303,41-TL, davalılar ... Özel Sağlık Ticaret Limited Şirketi ve ... Yem.

Anonim Şirketinden müşterek ve müteselsilen 10.183,78-TL, davalılar ... Otomasyon Limited Şirketi ve ... Sosyal Hizmetler Limited Şirketinden ise Kıdem tazminatı ödemesi nedeniyle 873,71-TL, yıllık izin ücreti ödemesi nedeniyle de 4.708,80-TL olmak üzere, müşterek ve müteseslislen toplam 5.582,51-TL talep edilebileceği yönünde görüş bildirmiştir.

İddia ve savunma, hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı ile davalı şirketler arasında farklı tarihlerde hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, iş bu sözleşmeler kapsamında, davalı şirketlerde işçi olarak çalışmakta olan dava dışı işçi ...'ın iş akdinin sona ermesi ile kıdem tazminatı ve izin ücreti tutarının davacı tarafından ödendiğini, eldeki davanın tarafları arasında akdedilen hizmet alım sözleşmelerinin "Yüklenicinin Sözleşme Konusu İşle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları" başlıklı maddelerinde Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6'ncı bölümüne atıfta bulunulduğu,

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. maddesinde "Sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi giderleri vb. mahiyetteki giderler, % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderlere dahildir" düzenlemesinin yer aldığı, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları da nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu,

mahkememizce yaptırılan ve dosya kapsamına ve denetime uygun olmakla hükmün tesisinde esas alınan bilirkişi raporu içeriğine göre davacının dava dışı işçiye yaptığı kıdem tazminatı ödemesinden davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak üzere sorumlu oldukları, yıllık izin ücretinden ise son işverenin sorumlu olduğu anlaşılmış olmakla, davanın kabulüne karar verilmiş; davalıların dava tarihinden önce temerrüde düşürüldüğü iddia ve ispat olunmadığından dava tarihinden ve tarafların sıfatı gözetilerek avans faizi uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.