Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/359 K.2023/407

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2014/681 Esas

KARAR NO : 2023/478

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 27/05/2011

KARAR TARİHİ : 22/06/2023

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/07/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. 19/07/2005 tarih ve ... sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında davalı şirket teşekküllerine bağlı ... ... ile 18/08/2005 tarihinde 146,450 tonluk şekerin satışına ilişkin teşekküllerine bağlı ... ile 18/08/2005 tarihinde 248,950 tonluk sözleşme imzaladığını, firmanın şekeri 28/02/2005-06/09/2005 tarihleri arasında teslim aldığını, ...

Dış Müsteşarlığı ... ...'nin 01/11/2006 tarih ve 6007 sayılı yazısında Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında, gümrük muafiyetli olarak ithal edilen ve yurt içinden temin edilen hammadde ve ambalaj malzemelerinden ihraç edilen mamuller bünyesinde kullanılmayan ekli liste(1) muhteviyatı malların gümrük vergi, resim ve harçlar tutarının 2005/1 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği'nin 43-45.maddeleri çerçevesinde 6183 sayılı kanun hükümlerine göre tahsil edilmesi kaydıyla kapatıldığı,

dolayısıyla mezkur belge kapsamında ... alınan teminatların firmaya iade edilmesi gerektiğinin bildirildiğini, bunun üzerine firmanın teminat mektuplarını iade ettiğini, aynı genel sekreterliğin ... muhatap 18/01/2011 tarih ve 403 sayılı yazısında ise adı geçen firma adına kayıtlı ... sayılı taahhüt hesabı 2006 yılında kapatılan Dahilde İşleme İzin Belgesinin " ... ...'nün 27/12/2010 tarihli yazısında;

...'nün yazısı eki Gümrük Kontrolörünün soruşturma raporuna atfen, bu belge kapsamındaki aracı ihracatçı adına kayıtlı özel faturaların sahte olduğu bildirildiğinden ve de ... sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı'nın 23.maddesi çerçevesinde işlem yapılması talimatlandırıldığından taahhüt kapatma işleminin iptal edildiği" ile soruşturma raporunda yer alan özel faturaların belge kapsamından çıkarıldığı ve yurtiçinden temin edilen hammaddeden ihraç edilen mamuller bünyesinde kullanılmayan 356 ton 430 kg şekerin vergi,

resim ve harçlar tutarının ... sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı'nın 22. Maddesi hükümleri çerçevesinde 6183 sayılı kanun hükümlerine göre tahsil edilmesi kaydıyla müeyyideli kapatıldığının bildirildiği, bunun üzerine ... ve ... ... hesaplanan müeyyide tutarları 31/01/2011 tarih ve ... sayılı yazılarla firmadan talep edilmesine rağmen firma ... muhatap 31/01/2011 tarihli dilekçesinde Genel Sekreterliğin müeyyide kararının hukuka aykırı olması gerekçesiyle itirazda bulunduklarını,

itirazlarının olumsuz sonuçlanması durumunda ise söz konusu idari işlemin iptali amacıyla İdare Mahkemesi'nde iptal davası açacaklarını müeyyide işleminin itirazlarının neticelenmesine kadar durdurulması talebinde bulunduğu, firmanın itirazı ... ...'na iletildiğini, alınan 28/02/2011 tarih ve ... sayılı yazıda söz konusu Dahilde İşleme İzin Belgesinin müeyyideli kapatma işleminin mezkur soruşturma raporunda belirtilen hususlar doğrultusunda ve ... sayılı Dahilde İşleme Rejimi kararının 23.maddesi çerçevesinde tekemmül ettiğinin bildirildiğini,

teşekküllerinin mamelekinde dava tarihi itibarıyla 365.730,25 TL fiyat farkı ve teslim tarihinden dava tarihine işlemiş faiz tutarı 593.040,51 TL olmak üzere toplam 958.770,76 TL zarar doğduğunu, ayrıca 14/12/2000 tarih ve .... sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında davalı firma 216 ton şekerin satışına ilişkin ... ... ile 08/03/2005 tarihinde sözleşme imzalamış olup şekeri teslim aldığını, adı geçen Sekreterliğin 23/12/2005 tarih ve 7319 sayılı yazısında "... sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında, 2002/6 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği'nin 7.maddesine göre yurtiçinden temin edilen hammadde,

yardımcı madde ve ambalaj malzemelerinin tamamının ihraç edilen mammuller bünyesinde kullanıldığı tespit edilmiş ve belge taahhüt hesabı aynı Tebliğ'in 30.maddesinin ilgili hükümlerine göre kapatıldığı, dolayısıyla mezkur belge kapsamında ... alınan teminatların firmaya iade edilmesi gerektiği"nin bildirildiğini, bunun üzerine firmanın ... ... bulunan teminat mektuplarının iade edildiğini, aynı Genel Sekreterliğin ...

Şeker Fabrikasına muhatap 18/01/2011 tarih ve 393 sayılı yazısında adı geçen firma adına kayıtlı ... sayılı taahhüt hesabı 2005 yılında kapatılan Dahilde İşleme İzin Belgesinin " ...

İhracat ...'nün 27/12/2010 tarihli bir yazısında; ...'nün yazısı eki Gümrük Kontorlörünün soruşturma raporuna atfen, bu belge kapsamındaki aracı ihracatçı adına kayıtlı özel faturaların sahte olduğu bildirildiğinden ve de ... sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı'nın 23.maddesi çerçevesinde işlem yapılması talimatlandırıldığından taahhüt kapatma işleminin iptal edildiği" ile,

soruşturma raporunda yer alan özel faturaların belge kapsamından çıkarıldığı ve yurtiçinden temin edilen hammaddeden ihraç edilen mamuller bünyesinde kullanılmayan 202 ton 320 kg şekerin vergi, resim ve harçlar tutarının ... sayılı Dahilde İşleme Rejim Kararı'nın 22.maddesi hükümleri çerçevesinde ve 6183 sayılı kanun hükümlerine göre tahsil edilmesi kaydıyla müeyyideli kapatıldığı"nın bildirildiğini, bunun üzerine ... ... hesaplanan müeyyide tutarının firmadan talep edildiğini, ancak firmanın itiraz ettiğini, işlemin iptali yönünde İdare Mahkemesinde dava açacaklarını bildirdiğini,

teşekküllerinin mamelekinde dava tarihi itibariyle 232.968,70 TL fiyat farkı ile teslim tarihinden dava tarihine kadar işlemiş faiz tutarı 416.181,59 TL olmak üzere toplam 649.150,29 TL zarar oluştuğunu, yine 21/10/2005 tarih ve ... sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında davalının ... ile toplam 513 ton 450 kg şekerin satışına ilişkin 15/11/2005 tarihinde sözleşme imzalanmış olup firmanın şekeri teslim aldığını, ...'nin ... muhatap 23/11/2006 tarih ve 6533 sayılı yazısında ".... sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında, 2005/1 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği'nin ilgili maddelerine göre yurtiçinden temin edilen hammadde,

yardımcı madde ve ambalaj malzemelerinin tamamının ihraç edilen mamuller bünyesinde kullanıldığı tespit edildiği ve belge taahhüt hesabının kapatıldığı, dolayısıyla mezkur belge kapsamında ... alınan teminatların firmaya iade edilmesi gerektiği"nin bildirildiğini, bunun üzerine ... tutulan teminat mektuplarının serbest bırakıldığını, aynı Genel Sekreterliğin 07/01/2011 tarih ve 0130 sayılı yazısında;

adı geçen firma adına kayıtlı .... sayılı taahhüt hesabı kapatılan Dahilde İşleme İzin Belgesinin "...'nün yazısı eki Gümrük Kontrolörünün soruşturma raporuna atfen, bu belge kapsamındaki aracı ihracatçı adına kayıtlı özel faturaların sahte olduğu bildirildiğinden ve de ... sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı'nın 23.maddesi çerçevesinde işlem yapılması talimatlandırılmadığından taahhüt kapatma işleminin iptal edildiği,

soruşturma raporunda yer alan özel faturaların belge kapsamından çıkarıldığı ve yurtiçinden temin edilen hammaddeden ihraç edilen mamuller bünyesinde kullanılmayan 485 ton 164 kg şekerin vergi, resim ve harçlar tutarının ... sayılı Dahilde İşleme Rejim Kararı'nın 22.maddesi hükümleri çerçevesinde ve 6183 sayılı kanun hükümlerine göre tahsil edilmesi kaydıyla müeyyideli kapatıldığı"nın bildirildiğini... hesaplanan müeyyide tutarının firmadan talep edilmesine rağmen itiraz edildiğini, itirazlarının olumsuz sonuçlanması durumunda söz konusu idare işlemin iptali amacıyla İdare Mahkemesinde dava açacaklarının bildirildiğini,

teşekkülün mamelekindeki dava tarihi itibariyle 530.508,74 TL fiyat farkı ve 803.649,87 TL teslim tarihinden dava tarihine kadar işlemiş faiz tutarı olmak üzere toplam 1.334.158,61 TL zararın oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2.942.079,66 TL'nin davalıdan tahsili ile fiyat farkı toplamından oluşan asıl alacak miktarı 1.129.207,69 TL'ye dava tarihinden itibaren 6183 sayılı Yasaya ilişkin faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu müeyyide kararlarının uygulanmasına gerek ... nezdinde gerek ... Genel Sekreterliği nezdinde gerekse ilgili ... itirazlarda bulunarak müeyyide kararlarının hukuka aykırı olduğunun belirtildiğini ve kararlara karşı ...

E. sayılı dosyaları ile iptal davası açıldığını, müeyyide kararlarının iptali durumunda davanın reddi gerektiğini, dava dilekçesinde Gümrük Kontrolörünün soruşturma raporuna atfen, aracı ihracatçı adına kayıtlı özel faturaların sahte olduğunun bildirildiği belirtilmiş ise de söz konusu faturaların sahteliğinin soruşturma raporuna dayandırıldığını, oysa söz konusu faturaların sahteliğinin Ceza Mahkemesi kararı ile sabit olması gerektiğini, kurum bünyesinde çalışan kontrolörün raporuna istinaden müeyyide uygulanmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu yönde ....

E. Sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiğini, müvekkili firma; adına tanzimli .... sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesine istinaden şeker fabrikalarından almış olduğu ihraç kayıtlı şekerleri işleyerek mamul hale getirildikten sonra çeşitli aracı ihracatçı firmalara özel faturalar ile ... tarih ve sayı numaraları şerh düşülerek ihraç kayıtlı olarak satıldığını, müvekkili firma üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirerek aracı ihracatçı firmalardan ihracatın yapıldığına dair özel fatura suretlerini ve döviz alım belgelerini aldığını,

aracı ihracatçı firmaların özel faturaların üzerinde söz konusu malların gözetim memuru nezaretinde yurt dışı edildiğini, fiziki muayene memuru tarafından söz konusu malların fiziki muayenesinin yapıldığını ve yabancı uyruklu şahıslara teslim edildiğine dair şerhler düşüldüğü ve ilgili gümrük müdürü tarafından söz konusu özel faturaların onaylandığını, onaylanan belgelerin ...

İhracatçılar Birliği'ne ibraz edildiğini, Birlik ve ...'nca ilgili gümrük kapılarından ihracatların yapılıp yapılmadığının resmi yazısına ihracatın yapıldığı teyidi alındıktan sonra da müvekkili şirketin vermiş olduğu teminatlar iade edilerek ... hesabını düzgün olarak kapattığını, dolayısıyla müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını, huzurdaki davada ...'nün kusurunun müvekkili şirket üzerine yükletilmeye çalışıldığını,

.... sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı'nın Dahilde İşleme Rejiminde Sağlanan Hakların Kötüye Kullanımı başlıklı 23/2 maddesinde gümrük beyannamesi ve eki belgeler üzerindeki tahrifatın belge/izin sahibi firma tarafından yapılmadığının kesinleşmiş Mahkeme kararı tespiti kaydıyla, işlemin dahilde işleme rejimi çerçevesinde firmaya herhangi bir menfaat sağlamadığı ve yapılan ihracatın gerçek olduğunun tespiti halinde birinci fıkra hükmünün uygulanmayacağının düzenlendiğini, dolayısıyla ceza yargılaması neticelenmeden söz konusu müeyyidelerin uygulanmaması gerektiğini, davacı şirketin faiz taleplerinin kabul edilemeyeceğini,

ayrıca davaya zaman aşımı yönünden itiraz ettiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Dava, taraflar arasında akdedilen şeker satış sözleşmelerine istinaden dahilde işleme izin belgeleri kapsamında davalı tarafından teslim alınan şekerlerin gümrük kontrolörünün soruşturma raporu kapsamında aracı ihracatçı adına kayıtlı faturaların sahte olduğu tespiti iddiasıyla şeker satışının tamamından yurtiçi-yurtdışı fiyat farkı ile fiyat farkına 6183 sayılı Yasada belirtilen oranlara göre dava tarihi itibariyle hesaplanan faizin tahsili istemine ilişkindir.

Dava konusu alacağın taraflar arasında akdedilen 2005 tarihli sözleşmelere dayandığı, dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 125.maddesi gereğince 10 yıllık zaman aşımına tabi olduğu 27/05/2011 dava tarihi itibariyle zaman aşımı süresinin dolmadığı tespit edilmekle davalının zaman aşımı itirazı yerinde görülmemiştir.

Deliller toplanmış, bilirkişi kök ve ek raporu alınmıştır.

Davalı tarafça ... sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi'nin müeyyideli olarak kapatılmasına ilişkin ...'nin 18/01/2011 tarih ve 393 sayılı işleminin iptali yönünden .... E sayılı dosyasında, ... sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi'nin müeyyideli olarak kapatılmasına ilişkin ...'nin 18/01/2011 tarih ve 403 sayılı işleminin iptali yönünden....

E sayılı dosyasında, .... sayılı Dahilide İşleme İzin Belgesi'nin müeyyideli olarak kapatılmasına ilişkin ...'nin 07/01/2011 tarih ve 130 sayılı işleminin iptali yönünden açılan davaların görevsizlik ve yetkisizlik kararı üzerine .... E sayılı, .... E sayılı dosyalarında yapılan yargılama sonucunda davalı şirketin idari işlemin iptali yönünde yapılan başvurularının reddine dair verilen kararların kesinleştiği, yine .... Mahkemesi'nde açılan ve görevsizlik kararı üzerine ....

Mahkemesi'nde davalı şirket yetkilileri hakkında da teşekkül halinde kaçakçılık suçundan ... E sayılı dava dosyasında yapılan yargılama sonucunda dava zaman aşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle tüm sanıklar hakkında açılan kamu davalarının CMK'nın 223/8 maddesi gereğince ayrı ayrı düşmesine dair verilen 22/01/2021 tarihli kararın ...'nin 31/05/2021 tarihli kararı ile onanarak kesinleştiği dosyaya kazandırılan belge örneklerinden anlaşılmıştır.

Dosya kül halinde gümrük ve dış ticaret uzmanı, nitelikli hesap uzmanı ve mali müşavirden oluşan bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, bilirkişi kök ve itiraz üzerine alınan ek raporda; davalı şirketin ...

A.Ş.'ye bağlı ... ile sözleşme imzalayarak ve taahhütte bulunarak ... nolu Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında 356.430 kg, .... nolu ... kapsamında 485.164,80 kg, ... nolu ... kapsamında 202.320 kg toz şeker satışı yapıldığı ve teslim alındığı, ihracat beyannameleri ve eki belgelere göre ihracat yapıldığı,

... tarafından yapılan inceleme sonrasında düzenlenen soruşturma raporuna göre davalı şirketin imalata olan ürünler yönünden dava dışı aracı ihracatçı firmalar tarafından yapılan ihracatlarda taşımanın yapıldığı araçlarda taşınan miktarlar yönünden tek seferde taşıma yapılmasının fiilen mümkün olamayacağının tespit edildiği bu durumda davalı şirketçe bir kısım ürünlerin ihracatının yapılmaması nedeniyle 3 adet ... kapsamında davacının davalıdan 1.129.207,69 TL alacak ve 1.812.871,97 TL işlemiş faiz olmak üzere davacının davalıdan 2.942.079,66 TL alacaklı olduğu bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, bilirkişi kurulu kök ve ek raporuna göre; davalı ile davacı teşekküle bağlı ... ve ... ... arasındaki sözleşmelerin, 19/07/2005 tarih ve ... sayılı, 14/12/2004 tarih ve .... sayılı ve 21/10/2005 tarih ve ... sayılı Dahilde İşleme İzin Belgeleri kapsamında imzalandığı ve öngörülen miktardaki şekerlerin davalı tarafından teslim alındığı, davalı şirketin imalatçı olarak üretme taahhüdü ve aracı ihracatçı olarak,

ihracatçı firmalara düzenlenen faturalardan bir kısmının ... tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporda sahte olduğunun tespit edilerek soruşturma raporunda yer alan özel faturaların belge kapsamından çıkarıldığı ve yurt içinden temin edilen ham maddeden ihraç edilen mamuller bünyesinde kullanılmayan şekerin vergi, resim ve harçlar tutarının ... sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı'nın 22-23.maddesi çerçevesinde ve 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilmesi kaydıyla müeyyideli olarak kapatıldığının ...

Genel Sekreterliği'nce 18/01/2011 tarih ve 393-403 sayılı, 07/01/2011 tarih ve 130 sayılı yazıları ile ... ve ... bildirildiği, idari işlemlerin iptali istemli açılan davalarda davanın reddine dair verilen kararların kesinleştiği, 3 adet ... belgesi kapsamında davalı firmaya satışı yapılan şeker satışının tamamından tespit edilen fiyat farkının 1.129.250,69 TL, teslim tarihinden dava tarihine kadar 6183 sayılı Yasada belirtilen oranlara göre hesaplanan faizin 1.812.871,97 TL olarak tespit olunduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan .... · e-imzalı · Üye ... · e-imzalı · Üye ... · e-imzalı · Katip ... · e-imzalı