Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/563 K.2023/730

Davacı tarafından davalı hakkında açılan alacak davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle davalı tarafından 15/04/2019 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin ortak sağlık güvenlik biriminden alımına ilişkin hizmet alım ihalesini davacının kazandığını, bu ihale gereğince 28/06/2019 tarihinde sözleşmenin imzalandığını, sözleşme kapsamında davacı tarafından davalıya 01/07/2019-31/01/2021 tarihleri arasında iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulduğunu,

davacının yükümlülüğünün davalıya ait işyerlerine iş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunmak ve bu iş kapsamında çalışacak personelin idarenin hizmet binasından mücavir alan sınırları içerisindeki iş yerlerine nakli ve işin kontrolünü sağlamak üzere kontrol teşkilatının işyerlerine ulaşması için gerekli aracı tahsis etmek ve bu araçların giderlerine katlanmak olduğunu, davalının ise kontrol teşkilatı sıfatını kullanarak ihale konusu işin denetimi amacıyla kendisine tahsis edilen araçları işle ilgisi olmayan özel işlerinde kullanarak davacının zararına sebep olduğunu,

bu araçları haksız olarak kullanan personelin davalının personeli olduğundan bu zarardan davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere şimdilik 3.000,00 TL'nin zararın gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 13/04/2022 tarihli dilekçesi ile dava dilekçesini ıslah ederek yeni deliller sunmuştur. Davacı vekili 06/01/2023 tarihli dilekçesi ile dava değerini 37.827,28 TL arttırarak 40.827,28 TL'ye çıkarmış ve artırılan tutarın peşin harcını ödemiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle davalının belediyecilik faaliyetlerinde istihdam edilen personelin çoğunluğunun 24 saat esaslı çalıştığını, bu çalışma sebebiyle gerek şantiyelerde gerekse sahalarda iş akışının personel ve araç çalışmalarının 7/24 saat esaslı takip ve kontrolü gerektiğini, bu kapsamda da yüklenici tarafından tahsis edilmiş iş araçlarında 7/24 saat esasına uygun bir şekilde davalının kontrol teşkilatı kullanımının ve emrine amede şekilde bulunmasının gerektiğini, iddianın haksız ve kötü niyetli olduğunu, dava konusu talebe ilişkin araçların bekleme ve çıkış noktaları, seyir güzergahları,

asgari ve azami kilometre ile süre sınırlamasının bulunmadığını, sözleşme ve şartname hükümleri ile mevzuat kapsamındaki taraflara yüklenilmiş sorumluluklar gözetildiğinde 7/24 esaslı çok kapsamlı ve çok değişken olduğunun açık olduğunu, iş yeri tanımının sadece fiziki mekanlar olarak düşünülmemesi gerektiğini, köy yollarının asfalt çalışmasını yapan personel ile bu çalışmada kullanılan araçların da hep birlikte saha itibariyle iş yerini oluşturduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... A.Ş. 08/10/2021 tarihli cevabi yazı ile dava konusu araçlara ilişkin verileri göndermiştir.

Bankacı ..., bilişim uzmanı ... ve nitelikli hesap uzmanı ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu 22/03/2022 tarihli raporunda dava konusu edilen araçların sözleşme kapsamı işlerin dışında özel amaçlarla kullanılmış oldukları belirgin olmakla birlikte davalı şirkete tahsis olunan araçların yakıt dahil olmak üzere her türlü giderlerinin davacı şirkete ait olduğunu, sözleşme konusu araçlarda taşıt tanıma sistemi bulunduğunu, bu sistemde araçlara alınan akaryakıtın doğrudan davacı şirketin hesabına borç yazıldığını ve davacı şirket tarafından haricen ödendiğini, diğer bir ifadeyle araçların yakıt, tamir-bakım,

sigorta gibi masraflarının hakedişlerde yer almadığını, bu giderlerin haricen davacı şirket tarafından karşılandığını, diğer yandan sözleşme hükümleri gereği davalı tarafın kullanımına sunulan araçların kullanıldıkları dönemlerde araç takip sistemi ile takip edildiklerini ve araç takip sistemi kayıtlarının davacı tarafça her zaman ulaşılabilir nitelikte olduğunu, söz konusu araç takip kayıtlarının incelenmesi suretiyle sözleşmeye aykırı/kişisel kullanımların her zaman tespitinin mümkün olduğunu,

davacı tarafça ilgili aya ilişkin sözleşmeye aykırı/kişisel araç kullanımlarının tespit edilerek söz konusu sözleşmeye aykırı/kişisel araç kullanımlarına ilişkin yakıt ve diğer masrafların ilgili ayın hakkedişlerine ilave edilerek kendisine ödenmesini talep etmesi gerektiğini, bu talep uygun görülmediği takdirde bu husus açık şekilde belirtilerek ihtirazı kayıt konulmak suretiyle hakedişlerin imzalanmış olması gerektiğini, bu bağlamda, hakedişlere ihtirazı kayıt konulmadan imzalanmış olması nedeniyle hakedişlerin kesinleştiğini ve artık davacı tarafça geçmişe yönelik olarak bir talepte bulunulamayacağını, diğer yandan,

dosya içeriğinde davalı tarafın kullanımına tahsis edilen araçların marka, model ve yakıt türü, ortalama yakıt tüketimi gibi teknik özelliklerine ilişkin bilgi bulunmadığı gibi yakıt, yıpranma, bakım-onarım, lastik, araç kullanım bedeli vb. zararların somutlaştırılmadığını, bu tür zararlarla ilgili (fatura gibi) kanıtlayıcı belgelerin sunulmadığını, bu nedenle dosyada mevcut belgelerden hareketle, davacının talebini oluşturan yakıt, yıpranma, bakım-onarım, lastik, araç kullanım bedeli vb. zararların hesaplanması da mümkün olmadığını, mahkemece dava konusu zararların hesaplanmasına karar verildiği takdirde dava konusu edilen araçların marka,

model ve yakıt türü, ortalama yakıt tüketimi gibi teknik özelliklerine ilişkin bilgilerin yanı sıra, yakıt, yıpranma, bakım-onarım, lastik, araç kullanım bedeli vb. zararların somutlaştırılmasının, bu tür zararlarla ilgili (fatura gibi) kanıtlayıcı belgelerin davacı tarafça dava dosyasına sunulmasının gerektiğini bildirmiştir.

Bankacı ..., bilişim uzmanı ... ve nitelikli hesap uzmanı ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu 25/12/2022 tarihli ek raporunda hakedişlere ihtirazı kayıt konulmadan imzalanmış olması nedeniyle hakedişlerin kesinleştiği ve artık davacı tarafça geçmişe yönelik olarak bir talepte bulunulamayacağı şeklindeki görüşlerinde bir değişiklik bulunmadığını, mahkemece bu görüşe iştirak edilmediği ve davacının zararlarının davalıdan tahsiline karar verildiği takdirde dava konusu araçların özel amaçlarla kullanılmasından kaynaklanan yıpranma nedeniyle değer kaybının Ocak 2021 ayı itibariyle toplam 19.846,55 TL olabileceğini,

fazladan ödenen periyodik bakım ücretinden kaynaklı zararın, 15.07.2020 tarihli fatura karşılığında ödenen 1.536,25 TL'lik bakım ücreti olabileceğini, araçların özel amaçlarla kullanılması nedeniyle fazladan tüketilen akaryakıt giderinden kaynaklanan zararın 19.424,48 TL olabileceğini, davacının toplam zararının ise toplam 40.827,28 TL olabileceğini bildirmiştir.

Otomotiv bilirkişisi ... ve nitelikli hesap uzmanı ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu 15/06/2023 tarihli raporunda taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince davalıya teslim edilen araçların yine sözleşme gereğince davacının sorumluluğunda olduğu kararlaştırılan yakıt vb. giderlerinin sözleşme dışı kabul edilemeyeceğini, davalı tarafça flash bellek içerisinde sunulan hakediş raporları ekinde araçların görev dışı ve görev kapsamında kullanımlarına ilişkin tablo halinde gösterilen aylık görev değerlendirme çizelgelerinin de hazırlanarak davalıya teslim edildiğini,

davacı tarafından görev dışı özel kullanımdan kaynaklandığı tespit edilen kullanım ve buna ilişkin yakıt bedeli varsa hakediş raporlarının Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. maddesine uygun ihtirazi kayıt belirtilmek suretiyle imzalanması gerektiğinin mütalaa edildiğini, talep edilebilir alacak miktarlarının yakıt tüketim bedeli 22.140,07 TL, araç bakım bedeli 3.540,00 TL, lastik yıpranma bedeli 1.500,00 TL, özel kullanımdan kaynaklı değer kaybı 19.846,55 TL olmak üzere toplam 47.026,62 TL olarak hesaplandığını bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan, davalı personelini iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması hususundaki görevi için ulaşım temininin tahsisine yönelik sağlanan araçların davalı personelince özel işlerinde kullanılmasından kaynaklanan alacak davasıdır.

Davalı vekilinin 01/10/2021 tarihli dilekçesindeki talebi doğrultusunda dava dilekçesi ile duruşma günü ve saati ihbar olunanlar ... ile ...'a tebliğ edilmiş, duruşmaya ve davaya katılmamaları nedeni ile bu kişilerin ad ve soyadları Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297. maddesinin 1. fıkrasının b bendi gereğince gerekçeli karar başlığına yazılmamıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. maddesinde yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna

ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “idareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirâzi kayıtla.” cümlesini yazarak imzalaması gereklidir. Eğer yüklenicinin hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorunda olduğu, bu şekilde itiraz edilmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. maddesi Hukuk Muhakemeleri Kanununun 193. maddesinin 1. fıkrası gereğince davalı idare ile davacı yüklenici arasında delil sözleşmesi niteliğinde olup hak edişlere itirazın ne şekilde yapılacağı açıkça düzenlendiğinden belirtilen usule uygun olarak itiraz edilmediği takdirde geçici hak edişler hizmet veren açısından kabul edilmiş sayılacaktır.

Bankacı ..., bilişim uzmanı ... ve nitelikli hesap uzmanı ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu ile otomotiv bilirkişisi ... ve nitelikli hesap uzmanı ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu raporlarında dava konusu alacağın sözleşme dışı iş olarak kabul edilemeyeceğinin bildirilmesi ve hak ediş raporlarına Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. maddesinde gösterilen şekilde itiraz edilmediği takdirde söz konusu hakedişler kesinleştiğinden davacının bu bedelleri talep etme hakkının olmaması nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip .... · e-imza Hakim .... · e-imza