Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/167 K.2023/591

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/167 Esas

KARAR NO : 2023/591

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

1- ... - ... ...

VEKİLİ

Av. ... - ....

DAVACI

2- ... - ... ...

DAVALI

1- ... - ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVALI

2- ... - ... ...

VEKİLLERİ

Av. ... -... Av. ... -...

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 04/03/2013

KARAR TARİHİ : 20/09/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 04/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 27.05.1998 tarihli dört adet daire ile bir villanın bir kısım doğalgaz tesisat işlerinin yapımı için 36.430,00 ... karşılığında sözleşme imzalandığını, akabinde davacı ... ... ile davalı ... arasında 29.05.1998 tarihli ek sözleşme imzalandığını, ek sözleşme ile .... ada .... parselde kayıtlı ... numaralı bağımsız bölümün 60.000,00 ... bedel ile satışının kararlaştırıldığını, ödemenin ise 27.05.1998 tarihli sözleşmeye atıf ile 35.000,00 ...’ inin anılan sözleşmedeki işlerin karşılığında kalan 25.000,00 ...’in ise nakit olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığını,

müvekkilinin taahhüt ettiği işleri tamamladığını ayrıca davalıların istemi ile nakit borçtan düşülmek kaydı ile ...

Caddesindeki davalının evinin doğalgaz işlerinin 1.862,00 ... karşılığında, .... numaralı binanın komple doğalgaz tesisatı ve projesinin 3.863,00 ... karşılığında gerçekleştirildiğini, bununla beraber davalılara verilen 530,00 TL (eski 530.000.000,00 TL) çekin tahsil edildiğini ve tarafların anılan bedeli 3.655,00 ... olarak kabullendiklerini, bu suretle davalılara toplam 45.810,00 ... ödeme yapıldığını anılan tutarın dava tarihi itibarı ile 39.942,56 TL olduğunu,

müvekkillerinin üzerine düşen işin büyük bir bölümünü tamamladığı halde davalıların tapuda devire yanaşmadıklarını ileri sürerek 39.942,56 TL’nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçelerinde özetle; davacının alacak iddiasını istisna sözleşmesine dayandırdığından 5 yıllık zamanaşımının gerçekleştiğinin savunarak öncelikle davanın zamanaşımından reddine karar verilmesini istemiştir.

Dosya 18/12/2007 tarihinde açılarak Mahkememizin .... esasına kaydedilmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda 24/03/2011 tarihli kararı ile davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce verilen 24/03/2011 tarihli karar davacılar vekilince temyiz edilmiş, ... sayılı ilamı ile bozularak Mahkememizin .... esasına kaydedilmiştir.

Mahkememizin ... esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama sonucunda 03/02/2014 tarihli karar ile Mahkememizin 24/03/2011 tarih, .... sayılı kararında direnilmesine, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce verilen direnme kararı üzerine davacılar vekilince tekrar ... ... gönderilmesi talebinde bulunulmuştur.

... Hukuk Genel Kurulunun .... sayılı kararı ile Mahkememizce verilen direnme kararının Bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma kararı üzerine Mahkememizce .... esasına kaydedilmiştir.

Mahkememizce 11/04/2019 tarih, .... sayılı kararı ile dosyanın esası hakkında işlem yapılmasına yer olmadığına kararı verilmiştir.

Davacı vekilince, Hukuk Genel Kurulunun .... sayılı bozma ilamının düzeltilerek yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmesi talepli dilekçesi üzerine dosya ....Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiş, ... Hukuk Genel Kurulunun 04/07/2019 tarih, .... sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmiştir.

Dosya Mahkememizin .... esas sırasına kaydedilmiş, 12/02/2020 tarih, .... sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkememizce verilen 12/02/2020 tarih, ... sayılı kararı davalılar vekilince temyiz edilmiş, ... 20/09/2021 tarih, ... sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmiştir.

... bozma kararı sonrası dosya Mahkememizin .... esasına kaydedilmiş, bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur.

Dosya mahkememizce bilirkişiye tevdi olunmuş bilirkişi raporunda; .... adresindeki binanın komple doğalgaz tesisatı ve projesi yapımına ilişkin iş bedelinin ödemesinin davalılarca yapılmasının gerektiğinin değerlendirilmesi halinde, taraflardan ... ve ... arasında imzalanan 29/05/1998 tarihli harici taşınmaz satış sözleşmesi gereğince 24.973,97 TL ödenmiş olduğunun kabul edileceği, .... adresindeki binanın komple doğalgaz tesisatı ve projesi yapımına ilişkin iş bedelinin ödemesinin davalılarca yapılmasının gerekmediğinin değerlendirilmesi halinde taraflardan ... ve ... arasında imzalanan 29/05/1998 tarihli harici taşınmaz satış sözleşmesi gereğince 24.573,97 TL ödenmiş olduğunun kabul edileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.

Tarafların itirazları üzerine dosya tekrar bilirkişi heyetine tevdi olunmuş bilirkişi heyet ek raporunda; Kök raporumuzda, 27.05.1998 tarihli sözleşme kapsamındaki işin %77,18’inin yapılmış

olduğu değerlendirilmiş olup, buna göre hesaplama yapılmış ise de; davacının itirazları

neticesinde, dosya kapsamındaki değişik iş tespit dosyalarındaki tespitlerin

incelenmesi, ...’ndaki villada tüm tesisatın ve malzemelerin teslim edilip

montajının yapılmış olduğuna ilişkin bir bilgi ve belge bulunmadığından, işin

tamamının yerine getirildiği tespit edilememiş ise de; Sayın Mahkemeniz’ce davacının

işin tamamının yapıldığı şeklindeki beyanının kabulü gerektiğinin değerlendirilmesi

halinde seçenekli olarak hesaplama yapılmıştır.

Sayın Mahkeme tarafından .... adresindeki

binanın komple doğalgaz tesisatı ve projesi yapımına ilişkin iş bedelinin ödemesinin

davalılarca yapılmasının gerektiği konusundaki değerlendirme ve kabule göre seçenekli

olarak yapılması sonucunda:

27.05.1998 tarihli sözleşme kapsamındaki işin %77,18’inin yapılmış

olduğunun kabulü halinde:

.... adresindeki binanın komple

doğalgaz tesisatı ve projesi yapımına ilişkin iş bedelinin ödemesinin davalılarca

yapılmasının gerektiğinin değerlendirilmesi halinde, taraflardan .... ve ... arasında imzalanan 29.05.1998 tarihli harici taşınmaz

satış sözleşmesi gereğince toplamda 24.973,97 TL’nin ödenmiş olduğunun

kabul edileceği, .... adresindeki binanın komple

doğalgaz tesisatı ve projesi yapımına ilişkin iş bedelinin ödemesinin davalılarca

yapılmasının gerekmediğinin değerlendirilmesi halinde, taraflardan .... ve ... arasında imzalanan 29.05.1998 tarihli harici taşınmaz

satış sözleşmesi gereğince 24.573,97 TL’nin ödenmiş olduğunun kabul edileceği, 27.05.1998 tarihli sözleşme kapsamındaki işin tamamının yapılmış olduğunun

kabulü halinde:

.... adresindeki binanın komple

doğalgaz tesisatı ve projesi yapımına ilişkin iş bedelinin ödemesinin davalılarca

yapılmasının gerektiğinin değerlendirilmesi halinde, taraflardan .... ve ... arasında imzalanan 29.05.1998 tarihli harici taşınmaz

satış sözleşmesi gereğince toplamda 32.239,82 TL’nin ödenmiş olduğunun

kabul edileceği, .... adresindeki binanın komple

doğalgaz tesisatı ve projesi yapımına ilişkin iş bedelinin ödemesinin davalılarca

yapılmasının gerekmediğinin değerlendirilmesi halinde, taraflardan ... ve ... arasında imzalanan 29.05.1998 tarihli harici taşınmaz

satış sözleşmesi gereğince 31.839,82 TL’nin ödenmiş olduğunun kabul edileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, davacılar eldeki dava ile harici sözleşmede devri kararlaştırılan taşınmazın satış bedelinin büyük bir çoğunluğunun gerek eser sözleşmesi ile üstlenilen işin tamamlanması gerek sair ifa araçlarıyla ödenmiş olmasına rağmen davalıların taşınmazı 03.06.1998 tarihinde dava dışı bir üçüncü kişiye tapuda devretmek suretiyle harici satış sözleşmesini zımnen feshettiklerini ileri sürerek ödenen bedelin davalıdan faizi ile tahsiline karar verilmesi talebinin,

kural olarak geçersiz sözleşmelerde taraflar Borçlar Kanununun 60 ve devamı maddelerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde verdiklerini iade ile yükümlü iseler de, harici taşınmaz satış sözleşmelerinde satıcının kararlaştırılan şekilde tapuda ferağ vermeye yanaşmayıp ifayı da imkânsız hale sokacak şekilde taşınmazı üçüncü kişiye devretmesi halinde alıcının ferağ ümidinin son bulduğu tarihten itibaren anılan Kanun’un 125’inci maddesinde düzenlenen 10 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde sözleşme bedelinin iadesini isteyebileceği ...

İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 07.06.1939 gün, ... sayılı içtihadı ile kabul edildiği üzere davanın esasının sebebsiz zenginleşmeye dayandığı ve harici satış sözleşmesinin zımni fesih tarihinin, taşınmaz üçüncü kişiye devretmesi halinde alıcının ferağ ümidinin son bulduğu tarihten itibaren anılan Kanun’un 125’inci maddesinde düzenlenen 10 yıllık zamanaşımı süresi süresinin tapu kayıtları getirtilerek karar verilmesi gerektiği belirtilmiş olup, ... yazılan müzekkereye cevapta ... ada ....

Parselde kayıtlı olan taşınmazın 15/06/2004 tarihinde 3. Kişiye devredildiği, davanın 18/12/2007 tarihinde açıldığı, böylelikle dava tarihi itibariyle davanın -Borçlar Kanununun 125’inci maddesinde düzenlenen 10 yıllık zamanaşımı- zamanaşımına uğramadığı anlaşılmıştır.

Davacının dava dilekçesinde bedelinin iadesini talep ettiği çekle ilgili davacı tarafından yemin teklif edildiği davalının da 03/02/2014 tarihli celsede çeki teslim almadığına ilişkin yemin ettiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle davacının çek bedeline yönelik talebinin reddine karar verilmek gerekmiştir.

Bozma ilamı doğrultusunda, dosya bilirkişi heyetine tevdi edilerek, ; davacının davalı lehine yapmış olduğu iş miktarı ve bedelinin; sözleşmeye konu işlerde varsa eksik ve kusurlar gözetilerek sözleşme doğrultusunda işin tamamına göre gerçekleştirilen imalatların fiziki oranı ve bu oranın KDV dahil sözleşmedeki kararlaştırılan götürü bedele uygulanarak hesaplanan bedelden varsa kanıtlanan ödemeler mahsup edilerek yüklenicinin bakiye iş bedelinin belirlenmesinden ve sözleşme dışı yapıldığı iddia edilen diğer iş kalemi bedelinin, bedel konusunda yanlar arasında mutabık kalınan bir miktar bulunmadığından,

818 sayılı BK 413 ve devamı (6098 sayılı TBK 526 ve devamı) maddelerinde düzenlenen vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca, imalâtın yapıldığı tarihteki serbest piyasa rayiçlerine göre belirlenmesi ve mahalli piyasa rayiçleriyle hesaplanan bu tutara KDV ve yüklenici kârı dahil olduğundan, ayrıca KDV ve yüklenici kârı ilave edilmeksizin hesaplanarak varsa kesinleşen ödemelerin mahsubu ile belirlenmesi için rapor alınmıştır.

Dava konusu işin yapımından itibaren üzerinden 24 yıl geçildiği için keşif yapılmamış, dosyada bulunan evraklar ile rapor düzenletilmesi yoluna gidilmiştir.

Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, dosya kapsamındaki değişik iş tespit dosyalarındaki bilgi ve belgeler de dikkate alınarak 27.05.1998 tarihli sözleşme kapsamındaki işin %77,18'inin yapılmış olduğunun kabulü gerekecektir. Davacı vekilince her ne kadar işin tamamlandığı iddia edilmiş ise de, ...'ndaki villada tüm tesisatın ve malzemelerin teslim edilip montajının yapılmış olduğuna ilişkin bir bilgi ve belge bulunmadığından, işin tamamının yerine getirildiği davacı vekilince ispat olunamamıştır.

Taşınmaz satış sözleşmesinde belirtilen “35.000 DM karşılığı 4 adet daire, 1 adet villanın ... İnş.Müh. tarafından yapımına ilişkin 27.05.1998 tarihli sözleşme” gereği yapılan işler: ... Değişik sayılı dosyalarında kombi sistemi ve tesisatının standartlarına, projesine uygun şekilde yapılmış olduğuna ilişkin tespitler, ....

Değişik İş Sayılı dosyasında alınan 30.06.1999 tarihli Bilirkişi Tespit Raporunda .... nolu dairelerindeki kombi montajının yapılmamış olduğuna ilişkin tespit, davalıların beyanları, davalıların .... nolu dairelerdeki kombi cihazının hatalı olduğuna ilişkin beyanı doğrultusunda kombi cihazlarının temin edilmiş olduğuna ilişkin sonuç, tesisatların bağlantı işlemlerine ilişkin belge ve onaylar incelendiğinde, sözleşme kapsamındaki 4 dairenin sözleşme kapsamındaki işlerinin yerine getirilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Ancak sözleşme kapsamındaki ...'ndaki villa bakımından kombinin (yer tipi ısıtma cihazının) montajının yapılmamış olduğu, .... nolu dairelerdeki kombilerin montajının yapılmamış olduğu kanaatine varılmıştır. Davacı tarafça yapıldığı iddia edilmiş ise de buna ilişkin delil sunulmamış, davalı yanca da bunların yapıldığı kabul edilmemiştir.

Bu haliyle , sözleşme kapsamındaki işlerin %77,18'sinin yapılmış olduğu kanaatine varılarak davacı şirketin 27.05.1998 tarihli sözleşme kapsamında yerine getirdiği iş bedeli 28.116,67 ... (KDV dahil) olarak hesaplandığı, bu miktarın da 24.573,97 TL olduğu, davalı tarafça ödemenin ispat edilemediği de anlaşılmakla davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; 24.573,97 TL'nin dava tarihi olan 18/12/2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır