Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/555 K.2023/791

2- ...

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 12/08/2022

KARAR TARİHİ : 13/11/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 01/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili Kurumun 233 sayılı ... hükümlerine tabi, kamu yararı amacıyla ve kamu hizmetinin gereklerine uygun olarak iktisadi alanda faaliyetlerini sürdüren ve sermayesinin tamamı devlete ait olan bir iktisadi devlet teşekkülü olduğunu, iktisadi devlet teşekkülü olması sebebiyle özel hukuk ilişkilerinden kaynaklanan iş ve işlemler açısından özel hukuk hükümlerine tabi olduğunu, Kurumda ve bağlı işyerlerinde gerekli görülen hallerde hizmet alımı ihalesi yoluyla alt işveren işçileri çalıştırıldığını,

Kurumdan hizmet alımı ihalesini kazanan davalı firmalar bünyesinde çalışan dava dışı ...'ın ödenemeyen kıdem-ihbar tazminatı vs. iddiasıyla açılan davada ... . sayılı kararı ile kurum ve davalı şirket aleyhine hüküm kurulduğunu, yargılama süreci neticesinde kurum tarafından .... - E. sayılı dosyasına 14.05.2015 tarihinde 10.740,03 TL ödemede bulunulduğunu, kurum ile davalı şirket arasında imzalanan Hizmet Alımı Sözleşmesinin 8. maddesine göre sözleşmenin eki niteliğinde bulunan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde (6.Madde), “Yüklenicinin Genel Sorumlulukları” başlığı altında yüklenicinin,

genel şartnamede ön görülen yükümlülük ve yasakları ihlal ederek idareye ve üçüncü kişilere vermiş olduğu zarardan dolayı sorumlu olacağının düzenlendiğini, yine sözleşmenin "Yüklenicinin tazmin sorumluluğu" 31. Maddesinde; "... taahhüdü çerçevesinde kusurlu ve standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması,

tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ziyandan doğrudan sorumludur." hükmünün yer aldığını, yine sözleşmenin 36. maddesinde "... tarafından bu ihale kapsamında çalıştırılan işçiler ... ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabidirler.

Bu nedenle çalıştırılan işçilerin mevzuatla ilgili tüm hakları ... firmaya aittir. iş sağlığı ve iş güvenliği, hijyen eğitimi ... firma tarafından yapılacaktır. “"... tarafından bu ihale kapsamında çalıştırılan işçiler ... ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabidirler.

Bu nedenle çalıştırılan işçilerin mevzuatla ilgili tüm hakları ... firmaya aittir." hükmünün yer aldığını, bu madde kapsamında, ihaleyi alan şirketin, işçisinin ücret, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti gibi işçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan her türlü ücret alacağını ödemekle mükellef olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı tarafından ödenen 10.740,03 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faiziyle davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemişlerdir. Dava, asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının davacı ile davalalıra arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri kapsamında davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Usulüne uygun dayanılan deliller, davaya konu hizmet sözleşmeleri ile eki şartnameler, ... sayılı dosyası, .... Esas sayılı takip dosyası celbedilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır. Davaya dayanak ... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerindeki belge örneklerinin incelenmesinde; icra dosyasına, davacı borçlu ... tarafından 14/05/2015 tarihinde 10.740,03 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

Bilirkişi tarafından hazırlanan 12/01/2023 tarihli bilirkişi kök ve 08/06/2023 tarihli ek raporunda özetle; dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağının ve ferilerinin 30/06/2011 - 22/09/2011 tarihleri arasındaki davalı ve dava dışı alt işverenler bünyesindeki çalışmalarından kaynaklandığı, işçinin 27/04/2009 - 25/10/2009 ile 01/02/2010 - 29/07/2010 tarihleri arasında davacı işveren bünyesinde, 15/03/2011 - 30/06/2011 tarihleri arasında dava dışı ...

Ltd Şti bünyesinde çalıştığı, dava dışı bu şirket nezdindeki çalışmasının hesaplamalara dahil edilemeyeceği, yine 30/06/2011 - 22/09/2011 tarihleri arasında 82 gün süreyle davalıların adi ortaklığı bünyesinde çalıştığı, bu tarih aralığı kapsamında kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile yıllık izin ve fazla mesai ücreti, ücret alacağından oluşan işçilik alacakları olarak toplam 2.674,21 TL, yargılama harç ve giderleri olarak 743,93 TL ve 674,08 TL olmak üzere toplam 4.092,22 TL'den davalıların sorumlu olduğu rapor edilmiştir.

Dava konusu hizmet alım sözleşmesi ile eki şartnameye göre; davacının asıl işveren olduğu, davalıların iş ortaklığı vasfında alt işverenler olduğu, bu haliyle davalıların iş ortaklığı bünyesinde çalıştırılan dava dışı işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğunun bulunmadığı,

dolayısıyla (müteselsil borçlular) asıl ve alt işverenler arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, asıl işveren ile alt işverenlerin, İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmalarına rağmen, rücu ilişkisinde taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin uygulanmasının, sözleşme hukukunun en temel ilkelerinden olması, işçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin, alt işveren yüklenicilerin işçisi olduğu, sözleşme bedeline işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olduğu,

asıl işveren ve alt işverenler arasındaki sözleşmede, "asıl işverenin, işçilik alacaklarından sorumlu olacağına" dair bir hüküm bulunduğunun da iddia ve ispat edilmemiş olması dikkate alındığında, davacı asıl işverenin, ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işverenlerin oluşturduğu iş ortaklığı niteliğindeki yükleniciden (müştereken ve müteselsilen) talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekmiştir.

Tüm dosya kapsamı, mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporu ile birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı işçi ...'ın davalı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı bünyesinde 30/06/2011 - 22/09/2011 tarihleri arasında 82 gün süreyle çalıştığı, ... sayılı ilamı ile dava dışı işçinin hak kazandığı kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücretinden oluşan işçilik alacaklarının asıl işveren ve alt işverenin iş ortaklığını oluşturan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, iş bu kararın 02/04/2015 tarihinde kesinleştiği, dava dışı işçi tarafından ...

Esas sayılı takip dosyası ile işçilik alacaklarının eldeki davada davacı ile davalılar yönünden icra takibine konu edildiği, takibe konu alacağın takip borçlusu, eldeki davanın davacısı tarafından 14/05/2015 tarihinde ödendiği, yukarıda izah edildiği üzere davacı asıl işverenin, ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işverenlerin oluşturduğu iş ortaklığı niteliğindeki davalılardan (müştereken ve müteselsilen) talep etme hakkı bulunduğu anlaşılmakla, davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, bilirkişi raporu ile tespit edilen 4.092,22 TL yönünden kısmen kabulü ile kıdem tazminatı,

ihbar tazminatı ile yıllık izin ücretinden oluşan işçilik alacakları olarak toplam 2.674,21 TL'nin, yargılama harç ve giderleri olarak 743,93 TL ve 674,08 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı alt işverenlerden (müştereken ve mütelsilen) rücuen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır