Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/233 K.2024/65

Av. ... -.... DAVALI : ... - ....

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVA

Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali)

DAVA TARİHİ : 12/05/2023

KARAR TARİHİ : 09/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 27/02/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili 12/05/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin 09. sınıfta yer alan emtialarında mahkeme kararı ile kesinleşen kazanılmış hakkının bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından daha önceden yapılan ... sayılı “...+...” ibareli marka başvurusunun 09. sınıfa giren emtiaları açısından .... numaralı markalar mesnet alınarak “aynı ve ayırt edilemeyecek derece benzerlik” olması gerekçesiyle ... kararı ile kısmen reddedildiğinden ilgili kararın iptal edilmesi talebiyle ....

Mahkemesi'nde dava ikame edilmiş olduğunu, ... Sayılı kararı ile; ... tescil sayılı “...+...” ibareli 09. sınıfa giren aynı emtiaları kapsar tescilli markası olduğundan davacı açısından müktesep hak koşulları olması nedeniyle davanın kabulüne ve ... kararının iptaline karar verilmiş olduğunu, müvekkili lehine verilen iş bu iptal kararının 24.11.2022 tarihinde ...

Sayılı ilamı ile onanarak kesinleşmiş olduğunu, ...'ın kesin kararı ile müvekkilinin 09. nice sınıfı üzerinde müktesep hakkı bulunduğu ve “...” ibaresiyle marka tescilinde bulunabileceğinin sabit olduğunu, müvekkilinin, asli unsur “...” markasını tescilli olarak 1993'ten beri uzun yıllardır kullandığı sabit olup müktesep hakkının bulunmadığı gerekçesiyle marka sınıf listesinden 11. sınıftaki “Güneş enerjisi kolektörleri” emtiasının çıkarılmasının hukuka aykırı olduğunu, zira müvekkilinin marka başvurusunda daha önceden tescil edilmiş olan markalarına ait emtia sınıflarında herhangi bir genişlemenin mevcut olmadığını,

diğer bir deyişle müvekkilinin 11. Nice sınıfına havi tescilli markaları kapsamında bu emtiaları “...” ibaresiyle kullanma hakkının zaten bulunduğunu, müvekkilinin başvurusunun redde mesnet gösterilen markalara herhangi bir yanaşma amacından söz edilemeyeceğini, müvekkiline ait ... sayılı “...” ibareli marka başvurusu içeriğindeki 11. Sınıfta daha önce tescilli olan 19 marka bulunmakta olup müvekkilinin bu sınıf üzerindeki müktesep hakkının açıkça ortada olduğunu, ifade ederek, ...’nın ... sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili 26/05/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu markaların redde konu mal ve hizmetler yönünden aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer markalar olduğunu, başvuru markasının kapsadığı mal ve hizmetlerle kısmi redde mesnet olan markaların kapsamında yer alan bir kısım mal ve hizmetlerin aynıları ya da aynı türde olanların bulunduğunu, bu nedenlerle, dava konusu markalar arasında redde konu kısım yönünden aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerliğin söz konusu olduğunu, davacı vekilinin, dava dilekçesinde,

müvekkiline ait ... sayılı “...” ibareli marka başvurusu içeriğindeki 11.sınıfta daha önce tescilli olan 19 marka bulunduğunu belirleterek müvekkilinin bu sınıf üzerindeki müktesep hakkı olduğunu iddia etmiş olduğunu, oysa ki redde konu “Sınıf 11: Güneş enerjisi kolektörleri.” bakımından müktesep hak iddiasıyla ileri sürülen markaların başvuruya konu markadan farklı marka örneklerine sahip olduklarını, ifade ederek; ... sayılı ... kararının iptali isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK

Dava, 5000 sayılı ... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın. Davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davacıya ait ... sayılı "...+..." ibareli marka başvurusu ile redde mesnet alınan ..., ..., ... ve ... sayılı markalar arasında "Enerji tasarrufunu sağlayan araç gereç;

voltaj düzeltme transformatörleri;her nevi elektrik cihazlarına ait bobin teli,kablo,fişli kablo HARİÇ Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri.

Enerji üretimi için güneş enerjisi tesisatları, fotovoltaik teçhizatlar ve bu teçhizatları içeren sistemler; fotovoltaik teçhizatlar ve sistemler ve güneş enerjili termal tesisler için bileşenler ve yedek parçalar, güneş pilleri, güneş modülleri, güneş enerjisi üretim modülleri, güneş pil paletleri, güneş paneli dizileri, dönüştürücüler.Güneş enerjisi kolektörleri." emtiaları bakımından SMK m.5/1-ç hükmü uyarınca ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunup bulunmadığı, davacı yanın önceki tarihli markalarından kaynaklı olarak müktesep hakkının bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, özel ve teknik hususlara ilişkin bilirkişi incelemesi yapılmış,

06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İşlem dosyasının tetkikinde. Davacının "...+..." ibareli 03.06.2022 tarihinde gerçekleştirdiği ... sayılı marka başvurusunun yapılan ilk incelemeler sonrasında ...'nca SMK m.5/1-ç hükmü gereği marka tescil başvurusundan "Enerji tasarrufunu sağlayan araç gereç;

voltaj düzeltme transformatörleri;her nevi elektrik cihazlarına ait bobin teli,kablo,fişli kablo HARİÇ Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri.

Enerji üretimi için güneş enerjisi tesisatları, fotovoltaik teçhizatlar ve bu teçhizatları içeren sistemler; fotovoltaik teçhizatlar ve sistemler ve güneş enerjili termal tesisler için bileşenler ve yedek parçalar, güneş pilleri, güneş modülleri, güneş enerjisi üretim modülleri, güneş pil paletleri, güneş paneli dizileri, dönüştürücüler.Güneş enerjisi kolektörleri." mallarının çıkarılmasına karar verildiği, redde mesnet olarak ..., ..., ... ve ... sayılı markaların gösterildiği, bu karara karşı davacı yanın 16.08.2022 tarihli karara itiraz dilekçesi sunduğu,

yapılan itirazı değerlendiren .... 'nun ... sayılı ... kararı ile itirazın reddine karar verdiği, bu kararın davacı marka vekiline 19.03.2023 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler marka olarak tescil edilmezler. (6769 sayılı SMK m.5/1-ç)

Mutlak red nedenleri, marka olarak seçilmiş bulunan işaretin niteliğinden kaynaklı, yetkili mercilerce re'sen incelenmesi gereken tescil engelleridir. Söz konusu engellerin dayanağı kamu menfaati ve kamu düzenidir.

Bu kategori içerisine giren işaretlerin, başka bir kişiye ait oldukları veya üzerlerinde üçüncü kişilerin hakları bulunduğu için değil, aksine herkesin kullanımına açık tutulmaları gerektiğinden üzerlerinde hiç kimsenin hak iddia edemeyeceği mülahazasıyla marka olarak tescilleri reddedilmektedir.

Bunun tek istisnasını, daha önce, aynı türdeki mal ya da hizmetler için tescil olunmuş veya tescili için müracaat edilmiş bulunan bir markanın aynısı ya da ayırt edilemeyecek derecede benzeyen marka başvuruları oluşturmaktadır. Bu olasılık, üçüncü bir kişinin marka hakkı temeline dayanmakla birlikte mutlak red nedenleri arasında sayılmıştır. (....) Marka hukukunda öncelik ilkesi hakimdir.

Bu ilkeye göre, marka olarak tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir işaret, aynı mal ya da hizmetler için başkası tarafından tescil ettirilemez. Bu ilkenin görünümlerinden birini 6769 sayılı SMK m.5/1-ç bendinde düzenlenen mutlak red nedeni oluşturur.

SMK'nin 5.maddesi mutlak red nedenlerini düzenlemiş olup, bu maddede sayılan hususlar gerek ..., gerekse mahkemelerce resen gözetilmesi gerekir. SMK'nin 6.maddesi ise, nisbi red sebeplerini düzenlemiş olup, bu maddede düzenlenen hususlar resen gözetilemez, ancak ilgili kişiler tarafından ileri sürülebilir.

SMK'nin 5/1-ç bendinde belirtilen "aynı" olma; karşılaştırılan işaretlerin özdeş, birbirinden farksız, birebir aynı, taklit v.b. olmalarını ifade eder. Bunun yanında, işaretlerin örneğin farklı renk veya büyüklükte olması, yazı karakteri ya da tipinin farklılaştırılması gibi değişiklikler de "aynı" olma durumunu etkilemez.

"Ayırt edilemeyecek kadar benzerlik" ise, karşılaştırılan işaretler arasındaki farklılıkların markanın kapsadığı mal ve hizmetin orta düzeydeki alıcı kitlesi üzerinde bıraktığı genel izlenim itibariyle önemsenmeyecek derecede düşük olması nedeniyle aynı işaret gibi algılanmasıdır.

Bu durumda, karşılaştırılan işaretlerin "aynı" ya da "ayırt edilemeyecek kadar benzer" olması halinde, markayı oluşturan işaretler arasında iltibasın varlığı ayrıca bir inceleme yapılmasını gereksiz kılacak derecede güçlü ve açık olduğu peşinen kabul edileceğinden; anılan Kanunun 5/1-ç bendinde ayrıca iltibas tehlikesi bulunup bulunmadığı hususlarının da araştırılması gibi bir koşul yer almamıştır.

Bu bakımdan, yukarıda da ifade edildiği gibi bir ayniyet veya ayırt edilemeyecek derecede benzerlik mevcut ise ... tarafından re'sen başvurunun 6769 sayılı SMK 5/1-ç bendi uyarınca reddine karar verilebilecektir.

Ancak, marka tescilinde nispi ret nedeninin düzenlendiği 6769 sayılı SMK 6/1 fıkrasına göre başvurunun reddedilebilmesi için, başvurunun bültende ilanı üzerine yasal sürede ilgililerin itirazı halinde Kurumca işaretler arasında bağlantı olduğu ihtimali de dahil halk tarafından karıştırılma ihtimaline neden olacak derecede benzerlik bulunup bulunmadığı hususu incelenecektir.

Bir başka deyişle, anılan madde hükmüne göre yapılacak benzerlik incelenmesinde asıl olan karıştırılma ihtimalidir.

Bu nedenle, 6769 sayılı SMK m.18. maddesi uyarınca Kurum tarafından 6. madde yönünden inceleme yapılırken, başvuru konusu işaretin üzerinde kullanılacağı mal veya hizmetlerin ortalama tüketicileri nezdinde sicilde daha önce tescilli bir marka veya marka başvurusu ile karıştırılma ihtimaline yol açılıp açılmayacağının da değerlendirilmesini gerektiren derecede, yani Kurumca takdir yetkisinin kullanılacağı bir benzerlik mevcut ise, bu takdirde işaretler arasında güçlü ve açık bir iltibasın varlığı peşinen kabul edilmiş sayılamayacağından "ayırt edilemeyecek kadar benzerlik" bulunduğundan bahisle re'sen, başvurunun reddine karar verilemez.

Çünkü, böyle bir durumda işaretlerin 6769 sayılı SMK m.6/1 fıkrası anlamında bir "benzer"liği söz konusu olacağından, artık bu husus nispi ret nedeni olarak ve ancak başvuruya itiraz halinde Kurumca değerlendirilebilecektir. Zira, nispi red sebepleri kamu menfaati ile ilgili olmadığından, mahkeme veya ... tarafından re'sen dikkate alınması mümkün değildir.

Bunların mutlaka 6769 sayılı SMK'nin düzenlediği prosedür çerçevesinde ilgili kişiler tarafından itiraz olarak ileri sürülmesi gerekir. SMK'nin 6/1 fıkrası kapsamında karıştırılma tehlikesine yol açıp açmadığının değerlendirilebilmesi ise ancak ilgililer tarafından anılan Kanun çerçevesinde itirazda bulunulmasına bağlıdır. Böyle bir değerlendirme yapılırken her tescil başvurusunun somut koşullarının gözetilmesi gerekliliği de göz ardı edilmemelidir.

(Mülga KHK dönemine ilişkin değerlendirme; .... Kurulu 05/10/2012 tarih .... )

Ayırt edilemeyecek kadar benzerlik incelemesinde, markaların kapsadıkları mal veya hizmet gruplarına göre belirlenecek olan ortalama tüketiciler esas alınacak ve yapılacak karşılaştırma sırasında markalardaki ayırt edici özellik taşımayan tali ve jenerik unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Ortalama tüketicinin dikkat ve algı düzeyi, mal veya hizmetin niteliğine, türüne ve fiyatına göre değişebilmektedir.

Markaların ortalama tüketici tarafından ne şekilde algılandıkları, ayırt edilemeyecek kadar benzerlik incelemesinde yapılacak global değerlendirme bakımından belirleyici role sahiptir. Ortalama tüketici. "İyi bilgilenmiş, makul derecede gözlem yapan, makul derecede dikkatli, makul derecede tecrübeli ve makul derecede ihtiyatlı kimse"dir. Bu farazi kişi, markayı bir bütün olarak algılar, değişik markalar arasında karşılaştırma imkanını nadiren bulabilir.

Daha çok, markaları, hafızasında tutabildiği kadar görüntüsüne göre değerlendirme yapar, detayların analizine girmez. (....)

Belirtilen açıklamalar ışığında tarafların iddia ve savunmaları, celp edilen marka işlem dosyası, redde mesnet marka tescil belgeleri ve tüm dosya kapsamına göre; İlk olarak belirtilmesi gerekir ki; .... Dairesi'nin ve Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşmiş uygulamasına göre (....) ... kararının yerinde olup olmadığı, kararın alındığı tarihteki koşullara göre değerlendirilmelidir. (...) Eldeki talep de salt ... kararının iptali istemini barındırdığından ... karar tarihi olan 14.03.2023 tarihindeki marka işlem dosyasında mevcut maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak ve salt marka işlem dosyası ile sınırlı olarak değerlendirme yapılmıştır.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda tablolaştırıldığı üzere; dava konusu marka başvurusundan çıkartılan ve iş bu davaya konu olan "Enerji tasarrufunu sağlayan araç gereç; voltaj düzeltme transformatörleri; her nevi elektrik cihazlarına ait bobin teli, kablo, fişli kablo HARİÇ Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri.

Enerji üretimi için güneş enerjisi tesisatları, fotovoltaik teçhizatlar ve bu teçhizatları içeren sistemler; fotovoltaik teçhizatlar ve sistemler ve güneş enerjili termal tesisler için bileşenler ve yedek parçalar, güneş pilleri, güneş modülleri, güneş enerjisi üretim modülleri, güneş pil paletleri, güneş paneli dizileri, dönüştürücüler.Güneş enerjisi kolektörleri." emtiaları ile,

Redde mesnet ... sayılı marka kapsamında yer alan "Her türlü monofaze ve trifaze kollektörlü ve kollektörsüz elektrik motorları, kompresörlerde ve motorlarda kullanılan kalkış rölesi, koruma termikleri ve aksamları." emtiaları, redde mesnet ... sayılı marka kapsamında yer alan "Her türlü monofaze ve fetrifaze kollektörlü ve kollektörsüz elektrik motorları, kompresörlerde ve motorlarda kullanılan kalkış rölesi, koruma termikleri ve aksamları." emtiaları, ... sayılı marka kapsamında yer alan "Kontrol cihazları." emtiaları, ... sayılı marka kapsamında yer alan "Kontrol cihazları." emtiaları, AYNI/AYNI TÜR'dür.

Detaylandırmak gerekirse; redde gerekçe markaların kapsamında yer alan “Her türlü monofaze ve trifaze kollektörlü ve kollektörsüz elektrik motorları, kompresörlerde ve motorlarda kullanılan kalkış rölesi, koruma termikleri ve aksamları, kontrol cihazları” mallarının hangi mal grubuna girdiğinin belirlenmesi gerekmektedir. Röleler; genel olarak elektriksel olarak devre kontrolü yapabilen bir anahtarlama modelidir.

Elektrik, elektromekanik ve elektronik devrelerde düşük bir voltaj ve akım kullanılarak daha yüksek bir voltaj ve akımın kontrol edilmesini sağlayan elemanlardır. Motor kalkış rölesi ise, asenkron motorlarında motor başlatma sürecinde başlangıç kondansatörünü kontrol etmek için kullanılan elektronik cihazdır. Temel görevi, başlangıç kondansatörünü uygun zamanlarda enerjilendirmek ve enerjisini kesmektir.

Elektrik ve elektromekanik devrelerde kullanılan elektronik bir elemandır. Her iki röle de elektrik ve/veya elektronik mal grubuna girer. Termik koruyucular ise motoru koruyan elektrikli koruma cihazlarıdır. Kontrol cihazları ise genel bir tabir olarak yer alsa da, redde konu “Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları” mallarını kapsadığı değerlendirilmektedir.

Bu açıklamalar kapsamında, redde gerekçe markalardan .... sayılı markaların kapsamında yer alan “Her türlü monofaze ve trifaze kollektörlü ve kollektörsüz elektrik motorları, kompresörlerde ve motorlarda kullanılan kalkış rölesi, koruma termikleri ve aksamları” malları ile redde gerekçe markalardan ... ve ... sayılı markaların kapsamında yer alan “Kontrol cihazları” mallarının redde konu “Enerji tasarrufunu sağlayan araç gereç; voltaj düzeltme transformatörleri;

her nevi elektrik cihazlarına ait bobin teli, kablo, fişli kablo HARİÇ Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri.

Enerji üretimi için güneş enerjisi tesisatları, fotovoltaik teçhizatlar ve bu teçhizatları içeren sistemler; fotovoltaik teçhizatlar ve sistemler ve güneş enerjili termal tesisler için bileşenler ve yedek parçalar, güneş pilleri, güneş modülleri, güneş enerjisi üretim modülleri, güneş pil paletleri, güneş paneli dizileri, dönüştürücüler. Güneş enerjisi kolektörleri.” malları ile aynı/aynı tür olduğu değerlendirilmektedir.

Dava konusu marka başvurusu; beyaz renkte, büyük, kalın harflerle “...” ibaresinin yer aldığı koyu mavi bir şeklin tabanı ile açık mavi bir üçgenin tabanının arada beyaz bir şerit kalacak şekilde paralel olarak bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş karma bir markadır.

Redde gerekçe markalardan ... sayılı marka; dava konusu marka ile aynı ... ve kelime unsurunu içeren karma bir markadır. Dava konusu markadan tek farkının ... unsurlarının siyah renkte olmasıdır.

Redde gerekçe markalardan ... sayılı ve ... sayılı markalar; birisi mavi, diğeri gri renkte eliptik bir zemin üzerine, beyaz, büyük, kalın harflerle “...” ibaresinin yer aldığı karma markalardır.

Son olarak, redde gerekçe markalardan ... sayılı marka; “...” ibaresinin yer aldığı, herhangi bir figüratif unsur içermeyen kelime markasıdır.

Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; başvuru markası ile redde mesnet ... sayılı markanın aynı kelime unsurunu ve aynı ... unsurunu, aynı mizanpajla barındırdığı, markalar arasındaki tek farkın "renk" unsuru olduğu, redde mesnet diğer markalar ile başvuru markasının müşterek olarak "..." ibaresini içerdiği, redde mesnet bu markaların ikisinde yer alan eliptik zemin figürünün markasal ayırt edici etkisinin bulunmadığı,

buna göre, daha önce redde mesnet markaları gören, işiten, bu markalı emtialardan yararlanan ilgili tüketici kesiminin, daha sonra davaya konu marka başvurusunu, davaya konu emtialar üzerinde gördüğünde ya da işittiğinde, başkaca bir zihni çabaya gerek duymaksızın, hemen ve ilk bakışta, bu marka ile redde mesnet markalar arasında ayırt edilemeyecek derecede benzerlik kuracağı, dolayısıyla SMK m.5/1-ç hükmü koşulunun somut olayda oluştuğu kanaatine varılmıştır.

Davacı yan müktesep hak iddiasında bulunduğundan, bu husus aşağıdaki şekilde incelenmiştir: ... ’nin 19.09.2008 tarih ve .... sayılı “...” kararında kazanılmış hak teşkil eden önceki markaların tespiti yönünden bazı kıstaslar getirmiştir.

.... Dairesinin 19.09.2008 tarihli ve ... Sayılı kararına göre.

Bir işletme tarafından uzunca süredir kullanılan markanın asli unsuru muhafaza edilerek ve markanın bu işletme ile bağlantısı ve tüketici nezdinde yarattığı izlenim korunmak suretiyle, önceki markanın kapsadığı ürünlerin veya bir ürün çeşidinin tüketiciye yenilenmiş bir marka imajı ile sunulması ve bu yolla marka sahibi işletmenin piyasaya arz ettiği ürünlerinin de işletmesel köken olarak öncekilerle bağlantılı olduğu mesajını veren yeni markalar yaratmak amacıyla önceki markada yer alan asıl unsurun yanına başkaca asli ve/veya tali unsurlar ekleyerek oluşturduğu markaların seri marka olarak kabulü olanaklıdır.

Bu tür markalar niteliği itibariyle 556 sayılı KHK'nın 55. maddesinde tanımlanan ortak markalara benzemekle birlikte; seri markalar, ortak markalarda mevcut olan bir grupta yer alan işletmelerin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerden ayırt edilmesi fonksiyonu, teknik yönetmelik gibi özelliklere sahip olması gerekmeyen ve esasen ortak asli unsuru taşımakla birlikte her biri diğerinden bağımsız nitelikteki ticaret ve hizmet markalarıdır.

Bu karar içeriğinden de anlaşılabileceği üzere müktesep hakkın kabulü üç koşula bağlanmıştır. Bunlar: • müktesep hak iddia edilen marka ile davaya konu markadaki asli unsurların muhafaza edilmiş olması ve eski markaya karşı hükümsüzlük davası açılacak sürenin dolmuş olması ve bu markanın çekişmesiz şekilde kullanılması, • markalar arasında işletme ile bağlantısı ve tüketici nezdinde yaratılan izlenimin korunması, • dava konusu markada, müktesep hak iddia edilen markaya nazaran kapsamın genişletilmemiş olması. Bu üç şartın gerçekleştiği durumlarda marka sahibi kazanılmış hak elde eder.

Belirtilen açıklamalar ışığında somut olayda yapılan incelemede.

Davaya konu marka başvurusunun 03.06.2022 tarihinde yapıldığı, bu hali ile geriye doğru 5 yıllık süre içerisinde, .... sayılı davacı markalarının tescilli oldukları, tescillerinin devam ettiği, davaya konu marka başvurusundan çıkartılan ve iş bu davaya olan emtialar ile .... sayılı markaların kapsamlarındaki “akıllı röle, elektrik tesisatları, güneş kollektörleri, voltaj düzeltme transformatörleri, her nevi elektrik cihazlarına ait bobin teli, kablo, fişli kablo” mallarının aynı/aynı tür olduğu, ... sayılı markaların asli unsurunun "..." ibaresi olduğu,

davaya konu marka başvurusunun, davacının önceki tarihli "..." esas unsurlu markaların asli unsurunun korunması ile oluşturulduğu, özellikle .... sayılı markalarda yer alan ... unsurlarının birebir aynısının (renk hariç) başvuru markasında yer aldığı,

bu nedenle dava konusu marka başvurusunun redde mesnet markalara yanaşma kastı taşımadığı da gözetildiğinde, eldeki davaya konu marka başvurusunun, reddedilen emtialar bakımından, yayına çıkartılması anlamında müktesep hakkının bulunduğunun kabul edilmesi gerektiği, her ne kadar müktesep hakkın şartlarından birinin, müktesep hakka mesnet teşkil edecek önceki tarihli markaların tescilli oldukları emtialar üzerinde fiilen kullanılması olsa da, SMK m.5/1-ç bendi bağlamında yapılacak incelemede, marka başvuru sahibinin önceki tarihli markalarının tescili oldukları emtialar üzerinde fiilen kullandığını ispatlamasının beklenemeyeceği, zira,

SMK m.5/1-ç bendi bağlamında re'sen ...'ce, marka başvurusunun kaydedilmesinin akabinde değerlendirme yapıldığı, davacı tarafa önceki tarihli markalarının fiili olarak kullandığını ispatlamasının istenmediği, zaten bu nedenle yukarıda yer verdiğimiz terminoloji ile bilinçli bir şekilde, davaya konu marka başvurusu bakımından, bu başvurunun yayına çıkartılması hususunda müktesep hakkı bulunduğu ifadesinin özenle seçildiği,

zira olası bir yayına itiraz sonrası davacı tarafın müktesep hakkının bulunduğunu iddia etmesi halinde, bu kez müktesep hakka mesnet gösterdiği markaların tescilli oldukları emtialar bakımından fiili olarak uzun süre kullanılmasını ispatlama külfeti altında bulunacağı, ancak SMK m.5/1-ç hükmü gereği yapılan müktesep hak incelemesinde bu fiili kullanım ispatı külfetinin aranmasının SMK m.5/1-ç hükmünün uygulanma sırası ve şekli nazara alındığında mümkün olmadığı, nitekim eldeki uyuşmazlığa emsal olabilecek; ....

Dairesi'nin 12/09/2019 tarih ... sayılı kararında da, SMK m.5/1-ç hükmü uyarınca reddedilen bir marka başvurusu bakımından, önceki tarihli markalarından kaynaklı olarak müktesep hakkının bulunup bulunmadığı hususu değerlendirilirken, önceki tarihli markaların tescilli oldukları emtialar bakımından fiili olarak kullanılmalarının, müktesep hakkın şartlarından biri olarak değerlendirilmediği, dolayısıyla somut olayda davacı tarafın önceki tarihli hükümsüzlük tehdidi altında bulunmayan, eldeki dava konusu marka başvurusu kapsamından çıkartılan emtiaları kapsayan ve "..." esas unsurlu markalarından kaynaklı olarak,

SMK m.5/1-ç hükmünün uygulanmasını bertaraf edecek şekilde, davaya konu marka başvurusunun yayına çıkartılması hususunda müktesep hakkının bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Yukarıda izah edilen gerekçelerle; davacı yanın iş bu davaya konu marka başvurusunun, davaya konu emtialar bakımından yayına çıkartılması hususunda müktesep hakkı bulunduğu anlaşıldığından, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · E imzalıdır Hakim ... · E imzalıdır