Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/9 K.2024/166

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili 10/01/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Dava konusu ... başvuru nolu marka “... ... ” iken, çekişmeli hiz

metler yönünden mutlak tescil engeli kabul edilen .... tescil nolu

markaların tek ve esaslı unsurunun “...” ibaresi olduğunu, marka görsellerinde açıkça görüldüğü üzere, dava

konusu markada yer alan “özgün şekil” ve “...” ibaresi, tescil engeli olarak kabul edilen markalarda

olmaması bir yana mukayese edilen sözcük markalarındaki harflerin fontu ve renleri de tamamen fark

lı olduğunu, değinilen bu farklılıkların ise dava konusu markayı 6769 sayılı SMK'nın 5/1-ç maddesi anlamında

tescil engeli olarak kabul edilen markalarla aynı olmaktan çıkardığını, bu kapsamda, her ne kadar itiraza dayanak markalar 35. Sınıfta tescil edilmiş gibi olsa da, mal/hizmet

tescil sınıflarının seneler içerisinde farklılığı itiraza dayanak markaların tescil edildiği mal/hizmet sınıf

larının içeriklerinin değişmesine ve bu kapsamda müvekkil ile aynı nitelik ve nicelikteki mal /hizmet

tescil başvurusunun mevcut olduğuna engel teşkil etmekte olduğunu, dava konusu marka başvurusundan çıkartılan hizmetler ile tescile engel olan markaların tescilli oldukları ürünler, birinin hizmet

diğerinin ürün olması nedeniyle nitelik olarak ve kullanım şekli itibariyle farklı oldukları gibi, farklı sınıflarda yer almış olduklarını, kabul etmemekle beraber mutlak tescil engeli olarak kabul edilen markaların tanınmış oldukları kabul edilse bile, açıklandığı üzere SMK’nın 6/5 maddesindeki düzenlemenin, 5/1-ç maddesi kapsamında yapılacak benzerlik testinde dikkate alınması mümkün olmayacağından, değinilen sınıf ve nitelik farklılığı aynen baki kalıp devam edeceğini, açıklanan nedenlerle mukayese edilen markaların tescil ettirileceği ve tescilli oldukları ürün ve hizmetler aynı veya aynı tür olmadıklarından, markalar arasında SMK’nın 5/1-ç maddesi anlamında salt bu

nedenle bir benzerlikten söz etmenin mümkün olmayacağını, ... ...’nun değişik düşüncelerle çekişmeli hizmetler yönünden, mukayese edilen markaların SMK’nın 5/1-ç maddesi kapsamında ayırt edilemeyecek kadar benzer oldukları sonucuna ulaşması usul ve yasaya uyarlı olmadığını belirterek; ... ...’nun 13.11.2023 tarih ve ...

nolu kararının usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle iptaline ve marka başvuru işlemlerinin değinilen

sınıflar yönünden de devamına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili 29/01/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı vekilinin iddialarının aksine, davacının başvuru konusu ...

sayılı “... ...” ibareli markası ile redde mesnet .... sayılı “...” ibareli markalar arasında 6769 sayılı SMK’nın 5/1(ç) maddesi

anlamında ayırt edilemeyecek derecede benzerliğin mevcut olduğunu, somut uyuşmazlıkta, dava konusu marka ile redde mesnet markaların telaffuz,

biçim ve anlam itibarıyla birbirinin tıpatıp aynısı olduklarını, başvuru

konusu marka ve redde mesnet markalarda esas ve belirleyici unsur; yazılış, okunuş

ve anlam olarak birbirinin tıpatıp aynısı olan “...” ibaresi olduğunu, başvuru konusu

marka ile redde mesnet markalar arasındaki benzerliğin, iltibasa yol açıp

açmayacağının ayrıca inceleme yapılmasını gereksiz kılacak derecede güçlü ve açık

olduğunu beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK

Dava, 5000 sayılı ... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın. Davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davacıya ait ... sayılı "... ..." ibareli marka başvurusu ile redde mesnet alınan ... sayılı markalar arasında "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ... ihtiva eden kozmetikler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" hizmetleri bakımından SMK m.5/1-ç hükmü uyarınca ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip,

06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İşlem dosyasının tetkikinde. Davacının "... ..." ibareli 12.12.2022 tarihinde gerçekleştirdiği ... sayılı marka başvurusunun yapılan ilk incelemeler sonrasında ...'nca SMK m.5/1-ç hükmü gereği marka tescil başvurusundan "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ... ihtiva eden kozmetikler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)"nin çıkarılmasına karar verildiği, redde mesnet olarak ... sayılı markaların gösterildiği, bu karara karşı davacı yanın10.03.2023 tarihli karara itiraz dilekçesi sunduğu, karara itirazı değerlendiren ....'nun .... sayılı ... kararı ile itirazın reddine karar verdiği,

bu kararın davacı marka vekiline 14.11.2023 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler marka olarak tescil edilmezler. (6769 sayılı SMK m.5/1-ç)

Mutlak red nedenleri, marka olarak seçilmiş bulunan işaretin niteliğinden kaynaklı, yetkili mercilerce re'sen incelenmesi gereken tescil engelleridir. Söz konusu engellerin dayanağı kamu menfaati ve kamu düzenidir.

Bu kategori içerisine giren işaretlerin, başka bir kişiye ait oldukları veya üzerlerinde üçüncü kişilerin hakları bulunduğu için değil, aksine herkesin kullanımına açık tutulmaları gerektiğinden üzerlerinde hiç kimsenin hak iddia edemeyeceği mülahazasıyla marka olarak tescilleri reddedilmektedir.

Bunun tek istisnasını, daha önce, aynı türdeki mal ya da hizmetler için tescil olunmuş veya tescili için müracaat edilmiş bulunan bir markanın aynısı ya da ayırt edilemeyecek derecede benzeyen marka başvuruları oluşturmaktadır. Bu olasılık, üçüncü bir kişinin marka hakkı temeline dayanmakla birlikte mutlak red nedenleri arasında sayılmıştır. (...) Marka hukukunda öncelik ilkesi hakimdir.

Bu ilkeye göre, marka olarak tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir işaret, aynı mal ya da hizmetler için başkası tarafından tescil ettirilemez. Bu ilkenin görünümlerinden birini 6769 sayılı SMK m.5/1-ç bendinde düzenlenen mutlak red nedeni oluşturur.

SMK'nin 5.maddesi mutlak red nedenlerini düzenlemiş olup, bu maddede sayılan hususlar gerek ..., gerekse mahkemelerce resen gözetilmesi gerekir. SMK'nin 6.maddesi ise, nisbi red sebeplerini düzenlemiş olup, bu maddede düzenlenen hususlar resen gözetilemez, ancak ilgili kişiler tarafından ileri sürülebilir.

SMK'nin 5/1-ç bendinde belirtilen "aynı" olma; karşılaştırılan işaretlerin özdeş, birbirinden farksız, birebir aynı, taklit v.b. olmalarını ifade eder. Bunun yanında, işaretlerin örneğin farklı renk veya büyüklükte olması, yazı karakteri ya da tipinin farklılaştırılması gibi değişiklikler de "aynı" olma durumunu etkilemez.

"Ayırt edilemeyecek kadar benzerlik" ise, karşılaştırılan işaretler arasındaki farklılıkların markanın kapsadığı mal ve hizmetin orta düzeydeki alıcı kitlesi üzerinde bıraktığı genel izlenim itibariyle önemsenmeyecek derecede düşük olması nedeniyle aynı işaret gibi algılanmasıdır.

Bu durumda, karşılaştırılan işaretlerin "aynı" ya da "ayırt edilemeyecek kadar benzer" olması halinde, markayı oluşturan işaretler arasında iltibasın varlığı ayrıca bir inceleme yapılmasını gereksiz kılacak derecede güçlü ve açık olduğu peşinen kabul edileceğinden; anılan Kanunun 5/1-ç bendinde ayrıca iltibas tehlikesi bulunup bulunmadığı hususlarının da araştırılması gibi bir koşul yer almamıştır.

Bu bakımdan, yukarıda da ifade edildiği gibi bir ayniyet veya ayırt edilemeyecek derecede benzerlik mevcut ise ... tarafından re'sen başvurunun 6769 sayılı SMK 5/1-ç bendi uyarınca reddine karar verilebilecektir.

Ancak, marka tescilinde nispi ret nedeninin düzenlendiği 6769 sayılı SMK 6/1 fıkrasına göre başvurunun reddedilebilmesi için, başvurunun bültende ilanı üzerine yasal sürede ilgililerin itirazı halinde Kurumca işaretler arasında bağlantı olduğu ihtimali de dahil halk tarafından karıştırılma ihtimaline neden olacak derecede benzerlik bulunup bulunmadığı hususu incelenecektir.

Bir başka deyişle, anılan madde hükmüne göre yapılacak benzerlik incelenmesinde asıl olan karıştırılma ihtimalidir.

Bu nedenle, 6769 sayılı SMK m.18. maddesi uyarınca Kurum tarafından 6. madde yönünden inceleme yapılırken, başvuru konusu işaretin üzerinde kullanılacağı mal veya hizmetlerin ortalama tüketicileri nezdinde sicilde daha önce tescilli bir marka veya marka başvurusu ile karıştırılma ihtimaline yol açılıp açılmayacağının da değerlendirilmesini gerektiren derecede, yani Kurumca takdir yetkisinin kullanılacağı bir benzerlik mevcut ise, bu takdirde işaretler arasında güçlü ve açık bir iltibasın varlığı peşinen kabul edilmiş sayılamayacağından "ayırt edilemeyecek kadar benzerlik" bulunduğundan bahisle re'sen, başvurunun reddine karar verilemez.

Çünkü, böyle bir durumda işaretlerin 6769 sayılı SMK m.6/1 fıkrası anlamında bir "benzer"liği söz konusu olacağından, artık bu husus nispi ret nedeni olarak ve ancak başvuruya itiraz halinde Kurumca değerlendirilebilecektir. Zira, nispi red sebepleri kamu menfaati ile ilgili olmadığından, mahkeme veya ... tarafından re'sen dikkate alınması mümkün değildir.

Bunların mutlaka 6769 sayılı SMK'nin düzenlediği prosedür çerçevesinde ilgili kişiler tarafından itiraz olarak ileri sürülmesi gerekir. SMK'nin 6/1 fıkrası kapsamında karıştırılma tehlikesine yol açıp açmadığının değerlendirilebilmesi ise ancak ilgililer tarafından anılan Kanun çerçevesinde itirazda bulunulmasına bağlıdır. Böyle bir değerlendirme yapılırken her tescil başvurusunun somut koşullarının gözetilmesi gerekliliği de göz ardı edilmemelidir.

(Mülga KHK dönemine ilişkin değerlendirme; ... 05/10/2012 tarih ....)

Ayırt edilemeyecek kadar benzerlik incelemesinde, markaların kapsadıkları mal veya hizmet gruplarına göre belirlenecek olan ortalama tüketiciler esas alınacak ve yapılacak karşılaştırma sırasında markalardaki ayırt edici özellik taşımayan tali ve jenerik unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Ortalama tüketicinin dikkat ve algı düzeyi, mal veya hizmetin niteliğine, türüne ve fiyatına göre değişebilmektedir.

Markaların ortalama tüketici tarafından ne şekilde algılandıkları, ayırt edilemeyecek kadar benzerlik incelemesinde yapılacak global değerlendirme bakımından belirleyici role sahiptir. Ortalama tüketici. "İyi bilgilenmiş, makul derecede gözlem yapan, makul derecede dikkatli, makul derecede tecrübeli ve makul derecede ihtiyatlı kimse"dir. Bu farazi kişi, markayı bir bütün olarak algılar, değişik markalar arasında karşılaştırma imkanını nadiren bulabilir.

Daha çok, markaları, hafızasında tutabildiği kadar görüntüsüne göre değerlendirme yapar, detayların analizine girmez. (....)

Belirtilen açıklamalar ışığında tarafların iddia ve savunmaları, celp edilen marka işlem dosyası, redde mesnet marka tescil belgeleri ve tüm dosya kapsamına göre;

Dava konusu marka başvurusundan çıkartılan ve iş bu davaya konu olan "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ... ihtiva eden kozmetikler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" hizmetleri ile redde mesnet markaların kapsamlarında yer alan "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için çeşitli malların bir araya getirilmesi hizmetleri" hizmetlerinin aynı/aynı tür olduğu kabul edilerek SMK m.5/1-ç hükmü değerlendirmesi yapıldığı anlaşılmaktadır.

Davaya konu marka başvurusu; "... ..." ibaresinden oluşan kelime markasıdır. Redde mesnet markalar da; "..." ibaresinden oluşan kelime markasıdır. "..." sözcüğünün davaya konu hizmetler bakımından ayırt ediciliği bulunmamaktadır. Zira; açıklayıcı fonksiyon icra etmektedir. Buna göre; başvuru markasının esaslı unsuru olan "..." ibaresi ile redde mesnet markaların esaslı unsurunu oluşturan "..." ibareleri görsel, işitsel ve kavramsal olarak aynıdır.

Somut olayda redde mesnet alınan markaların 35.sınıfta "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için çeşitli malların bir araya getirilmesi hizmetleri" bakımından tescilli oldukları, davacıya ait ... numaralı marka tescil başvurusuna konu edilen ve ...'nca reddine karar verilen 35/5.sınıftaki (Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için çeşitli malların bir araya getirilmesi hizmetleri) hizmetler bakımından satışa sunulacak malların sayma sureti ile somutlaştırıldığı,

davalı tarafından redde mesnet alınan markaların anılan alt grup hizmetler bakımından satışa sunulacak mallar belirtilmeksizin genel başlık altında tescil edildiği, bu durumda somut uyuşmazlıkta 6769 sayılı SMK m.5/1-ç bendi anlamında 35. sınıftaki “müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için çeşitli malların bir araya getirilmesi hizmetleri” alt grubu bakımından başvuru konusu marka ile redde dayanak alınan markaların kapsadıkları hizmetlerin aynı veya aynı tür hizmetler niteliğinde olup olmadıkları hususu ancak başvurunun ilanı üzerine dava dışı marka sahibinin itirazı halinde ve 6769 sayılı SMK m.6/1 fıkrası

kapsamında tartışılması gerekmektedir.

Bu alt sınıfa ilişkin somut farlılık dolayısı ile mutlak ret sebeplerinin değerlendirilmesinde 6769 sayılı SMK m.5/1-ç bendinin uygulanma imkanı bulunmadığı halde, 35. sınıfın “müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için çeşitli malların bir araya getirilmesi hizmetleri” alt grubu bakımından 6769 sayılı SMK m.5/1-ç maddesi gereğince davaya konu hizmetler için başvurunun reddine ilişkin ... kararının hukuka uygun olmadığı açıktır. .... de söz konusu 35/5 alt sınıfa ilişkin hizmetlerin mutlak tescil engeli bakımından aynı/benzer hizmetler olup olmadığı değerlendirmesini bu şekilde yapmaktadır. (.....

19/09/2019 tarih .... )

Yukarıda izah edilen gerekçelerle; ... kararında karşılaştırılan hizmetlerin SMK m.5/1-ç hükmü uyarınca aynı ya da aynı tür olmadığı, bu nedenle SMK m.5/1-ç hükmü koşulunun somut olayda oluşmadığı anlaşıldığından, davanın kabulü ile; .... sayılı ... kararının iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · E imzalıdır Hakim ... · E imzalıdır