Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2013/496 K.2022/931

T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2013/496 Esas - 2022/931

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN

ANKARA GEREKÇELİ KARAR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DAVA

Banka Yönetici Ve Çalışanlarına Yönelik Açılan Sorumluluk Davası

DAVA TARİHİ : 13/09/2006

KARAR TARİHİ : 22/12/2022

G.K.YAZILDIĞI TARİH : 14/01/2023

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

1.DAVACI VEKİLİ İDDİASINDA ÖZETLE; Davacı bankanın eski yönetim kurulu üyeleri ve çalışanları olan davalıların dava dışı ... Sağlık Hizmetleri San. Tic. A.Ş. ile ... Endüstri Cihazları San. Ve Tic. A.Ş.'ne olumsuz istihbarat raporlarına, yetersiz teminatlara dayalı olarak ve bir gün önce kredi talebinin reddedilmesine rağmen bankacılık genel mevzuatına, banka iç mevzuatına ve bankacılık ilke ve teamüllerine aykırı olarak dönüşü sağlanamayan kredi kullandırarak bankayı zarara uğrattıklarını belirterek 1.352.442.696.232 TL'nın temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

2.DAVALILAR VE/VEYA VEKİLLERİ SAVUNMASINDA ÖZETLE;

Davanın zamanaşımına uğradığını, davalıların davacı banka tarafından ibra edilmiş olduklarını, davalıların memur sıfatları nedeniyle davalılar aleyhine dava açılmasının Anayasa'nın 129. maddesi uyarınca mümkün olmadığını, davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, davalıların kredi kullandırılması sırasında üzerlerine düşen görevleri yapmış olduklarını, kusurlarının bulunmadığını, geri dönmeyen bir krediyi sırf bundan dolayı usulsüz olarak nitelendirmenin doğru olmayacağını, verilen kredinin tahsil edilmemesi nasıl bankayı zarara uğratır ise koşulları gerçekleştiği halde kredi talebinin reddedilmesinin de bankayı zarara uğratacağını,

kredi açmanın ve kullandırmanın bankanın varoluş amacının bir gereği olduğu, kredinin orta vadeli kredi olması nedeniyle kredi açılan firmaların eksi sermayeli olmasının kredi açılmasına engel teşkil etmediğini, bunun kısa vadeli kredilerde önem arzettiğini, orta vadeli kredilerde ise sadece firmanın değil, projenin de önemli olduğunu, somut kredilerde Türkiye genelinde ihtiyaç duyulan IFV(tüp bebek) yatırımının önemsendiğini, ilgili firmanın gelir yaratma kapasitesi ve faaliyetlerindeki verimlilik üzerinde durulduğunu, gelecekteki kârlılığına ve verimliliğine ağırlık verildiğini,

istihbarat raporlarının kredilerin kullandırıldığı tarihteki Bankalar Kanunu'na göre yapılması ve uyulması zorunlu bir rapor mahiyetinde olmadığını, değerlendirme sürecinde bilgi desteği sağlamak amacıyla kullanılan rapor mahiyetinde olduğu,

üstelik istihbarat raporlarının münhasıran olumsuz görüşler içermediğini, olumlu görüşler de içerdiğini, firmaların ortaklarının ve yan kuruluşlarının maddi yönden güçlülüğünün istihbarat raporlarında ifade edildiğini, önemli olanın kredi kullandırılan firmaların sektördeki durumları olduğunu, firmalardan birine davacı banka dışında 15-16 bankanın daha kredi kullandırdığını, krediyi karşılayacak maddi teminatların alındığını, 1995-2000 döneminde davacı bankanın yıllar itibariyle faaliyetlerini her zaman kârla kapattığını, her ticari faaliyet gibi bankacılık faaliyetinde de risklerin doğmasının mümkün olduğunu,

aynı yöntem ve uygulama mevzuatı içinde açılan yüzbinlerce kredide bir sorun bulunmadığını, teminatların zamanında paraya çevrilmesi yerine 2 yılı aşkın süre hareketsiz kalınarak sorumlu aranmasının ve suç yaratılmaya çalışılmasının hakkaniyetle bağdaşmadığını, küresel ve ekonomik gelişmelere bağlı olarak önceden bilinmesi aşağı yukarı mümkün olmayan ekonomik nedenlerle bu sonuçların ortaya çıktığını belirterek davanın reddini istemişlerdir.

3. MAHKEMEMİZDE YAPILAN İLK YARGILAMADA VERİLEN KARAR:

Mahkememizin 2006/486 Esas sayılı dosyasında yapılan ilk yargılamada verilen 2010/674 sayılı ve 01/12/2010 tarihli kararda.

"Davalı banka yöneticilerinin sorumluluğunun ikinci derecede sorumluluk olduğu, öncelikle birinci derecede sorumlu bulunan asıl borçlu şirketlerden, kefillerden ve maddi teminatlardan alacağın tahsiline yönelinmesi, banka alacağının tahsilinin kabil olmadığının hukuken sabit olması ve icra takiplerinin semeresiz kalması durumunda davalı banka yöneticilerine yönelinmesi ve zamanaşımının işleyebilmesi için öncelikle bankanın zararının gerçekleşmesi gerektiği, dava dışı kredi borçlularına verilen kredilerin süresinde ödenmemesi banka zararının gerçekleştiği anlamında yorumlanamayacağı,

banka zararının gerçekleştiği tarihin dava dışı kredi borçluları aleyhine bankaca açılan dava ve girişilen takiplerin semeresiz kalma tarihi olarak kabul edildiğine göre asıl borçlu ve kefillerin tümüne karşı icra takiplerinin başlatılması ve takiplerin semeresiz kaldığı ortaya çıkana değin sürdürülmesi gerektiği, somut olayda ise şahsi kefaletleri bulunan ve doktor oldukları belirtilen pek çok kefil aleyhine icra takibi başlatıldığı ve sonuçlandırıldığı iddia ve ispat edilmediği, davanın açıldığı tarihte davanın dinlenebilmesi için gerekli olan bu şartın gerçekleşmediği, halen de gerçekleştiğinin kanıtlanmadığı, belirtilen nedenlerle;

gerçekleştiği kanıtlanmış olmayan, muhtemel bir zarardan dolayı zanna binaen hüküm tesisi mümkün görülmediğinden, mevcut hali ile dava mevsimsiz bulunduğundan" bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

4.TEMYİZ İNCELEMESİ SONUNDA VERİLEN KARAR:

Mahkememizce verilen kararı, davacı, davalılar Osman Nuri Ertuğ vd., Muazzez Ela ve H. Barbaros Olcay vekillerinin ayrı ayrı temyizi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2011/10010 Esas, 2012/16315 Karar sayılı, 16.10.2012 tarihli kararı ile; " Davalılar ... . vekilinin temyiz isteminin süre yönünden reddine, davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden; dava TTK’nun 341'inci maddesi uyarınca açılmış sorumluluk davasıdır. Davacı taraf, davalıların dava dışı ... Sağlık Hiz.

San. Tic. A.Ş. ile ... Endüstri Cihazları San ve Tic. A.Ş’ne kullandırdıkları kredinin açılmasında davacı Banka'nın iç mevzuatına uygun hareket etmedikleri, olumsuz istihbarat raporlarına ve yetersiz teminatlara rağmen dönüşü sağlanamayan kredi kullandırdıkları ve bu kredinin geri ödemesinin yapılmadığını ileri sürerek iş bu davayı açmıştır. Davacı tarafın bu iddiasının doğru olması halinde kredinin dönmemesi nedeniyle bankanın zararının gerçekleştiğinin kabulü gerekir.

Bu itibarla, davacı Banka'nın zararının doğduğunun kabulü için dava dışı borçlu şirketler aleyhine yapılan takiplerin kesinleşmesinin veya semeresiz kalmasının zorunlu olmamasına göre, mahkemece, davalıların kredi kullandırması sırasında kusurlu bir hareketlerinin bulunup bulunmadığı hususunda, uzman bilirkişilere inceleme yaptırılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozma sebep ve şekline göre, davalılardan Muazzez Ela ve H.

Barbaros Olcay vekillerinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir" gerekçesi ile Mahkememiz kararını bozmuştur.

5.BOZMA SONRASI YAPILAN YARGILAMA VE HÜKME ESAS GEREKÇE; Taraf vekilleri ve bir kısım davalılara usulüne uygun tebligat yapılarak, duruşmaya iştirak edenlerin beyanları alınmış, bozma ilamına uyularak, Yargıtay ilâmı doğrultusunda yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi raporu ve tarafların itirazlarını karşılar ek rapor aldırılmıştır.

Somut olayda tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Dava, usulsüz kredi kullandırmak suretiyle banka zararına sebebiyet verdiklerinden bahisle banka yönetici ve çalışanlarına yönelik açılan sorumluluk davasıdır.

Davacı banka, banka yönetim kurulu başkan ve üyesi, banka çalışanı olan davalıların dava dışı ... Sağlık Hiz. San. Tic. A.Ş. ile ... Endüstri Cihazları San ve Tic. A.Ş’ne kullandırdıkları kredinin açılmasında davacı Banka'nın iç mevzuatına uygun hareket etmedikleri, olumsuz istihbarat raporlarına ve yetersiz teminatlara rağmen, dönüşü sağlanamayan kredi kullandırdıkları ve bu kredinin geri ödemesinin yapılmadığını ileri sürerek oluşan banka zararının tazmini talepli davayı açmış, davalılar vekilleri ve bir kısım davalılar ayrı ayrı, davacı bankanın iddialarını kabul etmeyerek, davanın zamanaşımı, husumet ve esas yönünden reddini istemiştir.

Tarafların dayandıkları tüm deliller, dava konusu krediye ilişkin banka kayıtları ile ceza dosyası getirtilmiş, dosya üzerinde bilirkişi heyetine inceleme yaptırılmış, rapor ve tarafların itirazlarını karşılar ek rapor aldırılmıştır.

Hükme esas alınan 16.03.2020 tarihli bilirkişi heyet raporu ve itirazları karşılar 14.09.2022 tarihli ek raporda özetle. "Davacı Bankanın Genel Müdürlük İstihbarat ve Proje Değerlendirme Müdürlüğünce düzenlen 26.01.1996 tarihli İstihbarat Bülteni ve Değerlendirme Raporu'nda, ...

Özel Sağlık Hizmetleri A.Ş.'nin 1991-1995 dönemleri boyunca zarar ettiğinden mali analiz yapılamadığı, negatif işletme sermayesi ile çalıştığı belirtilen firmaya, davalılar "proje kredi" kullandırdıklarını savunmuşlar ise de; riski minimize edecek teminatta almamakla Bankacılık usul, esas ve prensiplerine aykırı surette 4.500.000,00 USD kredi tahsis ve kullandırım kararı alan ...

12.11.1998 itibariyle 806.050.000.000,00 TL anapara ve 67.056.347.039,90 TL olmak üzere toplam 873.106.347.039,90 TL zarara uğrattıklarını ve bu zararın doğumundan yukarıda isimleri belirtilen davalıların asli ve tam kusurlu oldukları, dava tarihinden sonra ...6.

İcra Müdürlüğünün 2008/7745 E. sayılı Dosyasından asıl kredi borçlusu ve kefilleri hakkında yapılan takipte 13.03.2009-22.11.2013 tarihleri arasında sağlanan 55.171,68 TL'lık tahsilat ile yapılacak tahsilatlar olursa dikkate alınması gerektiği, davacı Bankanın Genel Müdürlük İstihbarat ve Proje Değerlendirme Müdürlüğünce düzenlen 21.08.1996 tarihli İstihbarat Bülteni ve Rapor/Değerlendirme Raporu'nda; ...

Endüstriyel Cihazlar A.Ş.'nin 1996 yılı mali kayıtları 19.08.1996 inceleme tarihi itibariyle ticari defterlerine işlenmemiş olduğu, 30.06.1996 tarihi itibariyle 4.5 Milyar TL. net satış hasılatı elde eden firma özellikle 25.9 Milyar TL tutarındaki çalışmayan kısım giderleri nedeniyle 29 Milyar TL geçici zarar ettiği, mali tabloların geçici olması, firma yatırımlarının tamamlanmamış olması ve sonuç hesaplarının kapanmamış olması nedeni ile sözkonusu mali tablolar firmanın gerçek mali yapısını yansıtmadığı, bu nedenle mali analiz yapılamadığı,

30.06.1996 tarihli ara bilanço verilerinden hareketle firmanın krediye esas serbest varlığı oluşmadığı belirtilen firmaya riski minimize edecek teminatta almamak suretiyle 1.500.000,00 USD kredi tahsis ve kullandırım kararı alan davalılar Genel Müdür/Yönetim Kurulu üyesi Ye... Genel Müdür Yardımcısı/Yönetim Kurulu Üyesi ...

Yönetim Kurulu Üyeleri ... haksız fill zarar tarihi olan 2.250.000,00 USD Dövize Natık Teminat Mektubunun tazmin tarihi 19.10.1998 itibariyle 395.832.069.600,00 TL, 11.12.1998 itibariyle 395.832.069.600,00 TL anapara ve 13.013.657.082,74 TL yasal faiz olmak üzere toplam 408.845.726.682,74 TL zarara uğrattıkları ve bu zararın doğumundan yukarıda isimleri belirtilen davalıların asli ve tam kusurlu oldukları, dava tarihinden sonra ...6.

İcra Müdürlüğünün 2008/4881 E. sayılı Dosyasından asıl kredi borçlusu ve kefilleri hakkında yapılan takipte 06.07.2011-16.01.2020 tarihleri arasında sağlanan 134.669,91 TL'lık tahsilat ile yapılacak tahsilat olursa dikkate alınması gerektiği, davacı Bankanın, ... Özel Sağlık Hizmetleri A.Ş. ve ...

Endüstriyel Cihazlar A.Ş.'ne yeterli ve uygun teminat alınmadan kullandırılan kredilerden kaynaklanan banka zararından, "Tasfiye Olunacak Alacaklar Hesabına" alındığı tarih olan 12.11.1998 itibariyle müteselsilen sorumlu bulunan davalılar ...

(806.050.000.000,00 eskiTL +395.832.069.600,00 eskiTL =) 1.201.882.069.600,00 eskiTL anapara ve (67.056.347.039,90 eskiTL + 13.013.657.082,74 eskiTL =) 80.070.004.122,64 eskiTL yasal faiz olmak üzere toplam 1.281.952.073.722,64 eskiTL talep edebileceği, "Tasfiye Olunacak Alacaklar Hesabına" alındığı 12.11.1998 tarihinden itibaren 1.201.882.069.600,00 eskiTL üzerinden 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/1. maddesi uyarınca değişen oranlarda yasal faiz oranından faiz talep edebileceği,

...'dan 806.050.000.000,00 eskiTL anapara ve 67.056.347.039,90 eskiTL yasal faiz olmak üzere toplam 873.106.347.039,90 eskiTL talep edebileceği, "Tasfiye Olunacak Alacaklar Hesabına" alındığı 12.11.1998 tarihinden itibaren 806.050.000.000,00 eski TL üzerinden 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/1. maddesi uyarınca değişen oranlarda yasal faiz oranından faiz talep edebileceği, ...'dan 395.832.069.600,00 eskiTL anapara ve 13.013.657.082,74 eskiTL yasal faiz olmak üzere toplam 408.845.726.682,74 eskiTL talep edebileceği,

"Tasfiye Olunacak Alacaklar Hesabına" alındığı 12.11.1998 tarihinden itibaren 395.832.069.600,00 eski TL üzerinden 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/1. Maddesi uyarınca değişen oranlarda yasal faiz oranından faiz talep edebileceği, dava tarihi itibariyle müteselsilen sorumlu bulunan Davalılar;...

(806.050.000.000,00 eskiTL + 395.832.069.600,00 eskiTL =) 1.201.3882.069.600,00 eskiTL anapara ve (2.121.363.745.635,79 eskiTL + 968.425.803.821,15 eskiTL =) 3.089.789.549.456,94 eskiTL yasal faiz olmak üzere toplam 4.291.671.619.056,94 TL eskiTL talep edebileceği, dava tarihinden itibaren 1.201.882.069.600,00 eskiTL üzerinden 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/1. maddesi uyarınca değişen oranlarda yasal faiz oranından faiz talep edebileceği, ...'dan 806.050.000.000,00 - eskiTL anapara ve 2.121.363.745.635,79 eskiTL yasal faiz olmak üzere toplam 2.927.413.745.635,79 eskiTL talep edebileceği,

dava tarihinden itibaren 806.050.000.000,00 eski TL üzerinden 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/1. maddesi uyarınca değişen oranlarda yasal faiz oranından faiz talep edebileceği, ...'dan 395.832.069.600,00 eskiTL anapara ve 968.425.803.821,15 eskiTL yasal faiz olmak üzere toplam 1.364.257.873.421,15 eskiTL talep edebileceği, dava tarihinden itibaren 395.832.069.600,00 eski TLüzerinden 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/1. maddesi uyarınca değişen oranlarda yasal faiz oranından faiz talep edebileceği" belirtilmiştir.

Buna göre somut olayda; Davalılar tarafından davanın zamanaşımına uğradığı iddia edilmiş ise de, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 309/3.maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 560.maddesi gereğince; davacının zararı ve sorumluluğu öğrendiği tarihten itibaren 2 ve her halde zararı doğuran fiilin meydana geldiği günden itibaren 5 yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağı, şu kadar ki fiilin cezayı gerektirmesi halinde ceza zamanaşımı süresinin uygulanacağının belirtildiği, ayrıca dava tarihi itibariyle alacağın semeresiz kaldığına ilişkin bilgi ve belgenin de dosyaya sunulmadığı, zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla, dava süresi içerisinde açıldığından davalıların zamanaşımı itirazlarına itibar edilmemiştir.

Davalı taraflarca husumet itirazında bulunulmuş ise de; davalıların davacı banka çalışanı olup, kusurlu eylemden ötürü zarardan müteselsilen sorumlu olduklarından husumet itirazına bu nedenle itibar edilmemiştir.

Davalılardan Yenal Ansen'in Genel Müdür/Yönetim Kurulu üyesi, ... Dövize Natık Teminat Mektubuna yönelik kredi kullandırıldığı, yine davacı Bankanın Genel Müdürlük İstihbarat ve Proje Değerlendirme Müdürlüğünce düzenlen 21.08.1996 tarihli İstihbarat Bülteni ve Rapor/Değerlendirme Raporu'nda; ...

Endüstriyel Cihazlar A.Ş.'nin 1996 yılı mali kayıtları 19.08.1996 inceleme tarihi itibariyle ticari defterlerine işlenmemiş olduğu, 30.06.1996 tarihi itibariyle 4.5 Milyar TL. net satış hasılatı elde eden firma özellikle 25.9 Milyar TL tutarındaki çalışmayan kısım giderleri nedeniyle 29 Milyar TL geçici zarar ettiği, mali tabloların geçici olması, firma yatırımlarının tamamlanmamış olması ve sonuç hesaplarının kapanmamış olması nedeni ile sözkonusu mali tablolar firmanın gerçek mali yapısını yansıtmadığı, bu nedenle mali analiz yapılamadığı,

30.06.1996 tarihli ara bilanço verilerinden hareketle firmanın krediye esas serbest varlığı oluşmadığı belirtilmesine rağmen, 1.500.000,00 USD kredi tahsis ve kullandırım kararı alındığı, kullandırılan her iki kredide de riski minimize edecek yeterli teminatta alınmadığı, ilk kredi için dava tarihinden sonra ...6.

İcra Müdürlüğünün 2008/7745 E. sayılı Dosyasından asıl kredi borçlusu ve kefilleri hakkında yapılan takipte 13.03.2009-22.11.2013 tarihleri arasında 55.171,68 TL, ikinci kredi için ...6.

İcra Müdürlüğünün 2008/4881 E. sayılı dosyasından asıl kredi borçlusu ve kefilleri hakkında yapılan takipte 06.07.2011-16.01.2020 tarihleri arasında sağlanan 134.669,91 TL'lık tahsilat yapıldığı, Genel Müdür/Yönetim Kurulu üyesi, Genel Müdür Yardımcısı/Yönetim Kurulu Üyesi, Yönetim Kurulu Üyeleri ve Genel Müdürlük Ticari Krediler Müdürü olan davalıların, ifa ettikleri görev, tahsis edilen kredilerin miktar itibari ile genel müdürlük uhdesinde değerlendirilmesi ve yönetim kurulunca karara bağlanması sebebi ile kredi tahsisi sırasında davacı Banka'nın iç mevzuatına uygun hareket etmeyerek,

olumsuz istihbarat raporlarına ve yetersiz teminatlara rağmen dönüşü sağlanamayan kredi kullandırarak, kredinin dönmemesi nedeniyle oluşan banka zararının gerçekleşmesinde kusurlu oldukları, Şube Müdürü, Müdür Yardımcısı ve Şefi olan davalılar ... yönetim kurulu üyesi olmaması, davalıların, yönetim kurulunun emir ve gözetimi altında bulunmaları, kredi verilmesine ilişkin yetkinin bizzat yönetim kurulunda olması, söz konusu yetkinin başka bir birime veya müdürlere devredilmediği, dolayısıyla anılan davalıların doğan zarardan sorumluluklarının söz konusu olamayacağı kanaatine varılarak,

davalılar...yönünden açılan davanın reddine, diğer davalılar yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile dosya kapsamına uygun, denetlenebilir bilirkişi raporundaki hesaplamaya göre, Tasfiye Olunacak Alacaklar Hesabına alındığı tarih olan 12.11.1998 itibariyle 1.201.882,06 TL anapara ve 80.070.01 TL yasal faiz olmak üzere toplam 1.281.952,07 TL bedelin davalılardan müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, hükmedilen tazminatın ana parası olan 1.201.882,06 TL’sine Tasfiye Olunacak Alacaklar Hesabına alındığı tarih olan 12/11/1998 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm verilmiştir.