Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/412 K.2024/35

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili iddiasında özetle; 25 yıldır fuarcılık sektöründe faaliyet gösteren davacının, yılda iki kere olmak üzere toplam 41

Uluslararası Mobilya Dekorasyon Fuarı organize ettiğini, sektörün tanıdığı ve itibar gösterdiği bir

konuma ulaştığını, TOBB’un yasal yetkisi kapsamında getirdiği düzenleme ile ...’da kapalı uluslararası fuar

düzenlenebilecek fuar merkezinin “Congresium...Uluslararası Kongre ve Fuar Merkezi”

olduğunu, grup şirketi olan davalıların Congresium’un hem

işletmeciliği hem de fuar organizasyonunu yaptığını, davalı şirket tarafından davacıya gönderilen

sözleşmenin tüm ağır şartlarının kabul edilmiş olmasına rağmen davacı ile sözleşmenin

imzalanmadığını, bu sebeple noter marifetiyle gönderilen ihtarnameye de cevap verilmediğini,

davacı ile sözleşme imzalamayan, yer tahsisi yapmayan davalının haksız rekabette bulunarak 02-

06 Ekim 2014 tarihlerinde kendi adına mobilya fuarı düzenleyeceğini ilan ettiğini, davalılar aleyhine haksız rekabet sebebiyle soruşturma açılması için Rekabet Kurumuna yapılan

başvurunun reddi kararına karşı açılan ... 3. İdare Mahkemesindeki dava neticesinde kararın iptaline

karar verilmekle, davalılar hakkında soruşturma açıldığını,

davalıların hakim durumun kötüye kullanılması ile hizmet sunmayı reddettiklerini, RKHK

m.6’daki hallerin tamamının hakim durumun kötüye kullanılması olduğunu, pazarda hakim

durumda olan davalılar tarafından sunulmayan hizmetin davacı için vazgeçilmez olduğunu,

davalıların kötüniyetli olduğunu, yapılan ön soruşturma neticesinde ortaya çıkan yazışmaların da

ayrımcılığı ispatladığını, RKHK m. 58 uyarınca davacının son düzenlediği fuar sebebiyle resmi

kârının 3 katı tazminatı talep ettiklerini ayrıca davacının uğradığı itibar kaybı sebebiyle manevi

tazminat talep etiklerini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, 1.239.033,00-TL

maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve

müteselsilen tahsiline, 100.000,00-TL. manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek

avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep

etmiştir.

Davalılar vekili savunmasında özetle; Huzurdaki davanın RKHK m. 57-58 kapsamında bir tazminat davası olduğunu ve tazminat

taleplerinin TBK’nin haksız fiil hükümlerine tabi olduğunu, bu sebeple öncelikle davalılar

hakkında başlatılan soruşturmanın bekletici mesele yapılarak tesis edilecek kararın kesinleşmesi

gerektiğini, RKHK’a aykırılığın tespitinin Rekabet Kurulunun yetkisinde olması sebebiyle, ihlal tespitinin Mahkeme

tarafından yapılması talebinin hukuka aykırı olduğunu, öte yandan iddia edilen ihlalin dava

konusu olayda mevcut olmadığını, zira davalının pazarda hakim durumda olmadığını, kötüye

kullanma olarak nitelendirilecek bir davranışı bulunmadığını, verilmeyen/sunulmayan hizmetin alt

pazardaki faaliyet için vazgeçilmez olmadığını, eylem sonucu alt pazarda rekabetin

sınırlandırılmasının söz konusu olmadığını, mal vermeyi/hizmet sunmayı reddetme eyleminin

objektif ve haklı gerekçelere dayandığını, somut olayda haksız fiil koşullarının da oluşmadığını, bizzat davacı tarafından sunulan 2013 yılı

Kurumlar Vergisi Beyannamesine göre davacının 413.011-TL. kâr elde ettiğini, zararının

bulunmadığını, bu sebeple davacı tarafından kârının 3 katının tazminat olarak talep edildiğini

ancak RKHK m. 57-58’de bu tür bir tazminat söz konusu olmadığını, davacı web sitesinden

anlaşıldığı üzere davacının bir çok alanda fuar düzenlediğini ve hizmet verdiğini, ayrıca dava

konusu olayda manevi tazminat şartlarının bulunmadığını, talep edilen miktarın da fahiş

olduğunu, 2013 yılı Vergi Beyannamesindeki kâr ile karşılaştırıldığında manevi tazminatın

zenginleşme aracı olamayacağı yönündeki ilkeye aykırılık bulunduğunu, davacının söz konusu tarihlerde sadece kendisinin fuar gerçekleştirmesine yönelik piyasadaki

rekabetçi yapıyı bozabilecek yaklaşımlarına itibar edilmediğini, ayrıca davacının 2012 fuar

faaliyetleri için Congresium’da sonbahar ayları için yaptığı rezervasyonu fuara az zaman kala

iptal ederek Congresium’un zarara uğramasına neden olduğunu, bu durumun dahi davacının

kötü niyetini gösterdiğini, Congresium’un bu zarar sebebiyle davacıya farklı bir davranış

göstermediğini, Congresium’un tüm müşterileri ile imzaladığı tip sözleşmede yer alan mücbir

sebep maddelerinde davacının tadil talep ettiğini, davacının 22.07.2012 tarihli ihtarnamesinin

aksine 01.08.2013 tarihli e-postasından tadil talebinin devam ettiğinin anlaşılacağını, dolayısıyla

sözleşmenin imzalanmamasına bizzat davacının sebep verdiğini, kendi kusurundan menfaat

sağlanmasını hukuk düzeninin korumayacağını, dava dilekçesinde “Fuar Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslara” göre ...’da uluslararası

fuar düzenlenebilecek merkezin Congresium...olduğu iddiasının doğru olmadığını, AKM,

ANFA ve Bilkent fuar merkezlerinin de bulunduğunu belirterek, Rekabet Kurulu kararının bekletici mesele

yapılmasına, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

Dava, hakim durumun kötüye kullanılması sebebiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanunun 6. Maddesinin ihlali nedeni ile aynı Kanunun 57 ve 58. Maddelerine dayalı maddi ve manevi tazminat davasıdır.

Tarafların dayandığı tüm deliller, İdare Mahkemesi Kararları, Rekabet Kurulu kararı getirtilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Dava konusuna ilişkin yasal düzenlemenin yer aldığı 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (RKHK)'da yer alan yasal düzenlemede;

"(Hakim Durumun Kötüye Kullanılması)

Madde 6 – Bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hakim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanması hukuka aykırı ve yasaktır.

Kötüye kullanma halleri özellikle şunlardır:

a) Ticari faaliyet alanına başka bir teşebbüsün girmesine doğrudan veya dolaylı olarak engel olunması ya da rakiplerin piyasadaki faaliyetlerinin zorlaştırılmasını amaçlayan eylemler,

b) Eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak ayırımcılık yapılması,

c) Bir mal veya hizmetle birlikte, diğer mal veya hizmetin satın alınmasını veya aracı teşebbüsler durumundaki alıcıların talep ettiği bir malın veya hizmetin, diğer bir mal veya hizmetin de alıcı tarafından teşhiri şartına bağlanması ya da satın alınan bir malın belirli bir fiyatın altında satılmaması gibi tekrar satış halinde alım satım şartlarına ilişkin sınırlamalar getirilmesi,

d) Belirli bir piyasadaki hakimiyetin yaratmış olduğu finansal, teknolojik ve ticari avantajlardan yararlanarak başka bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabet koşullarını bozmayı amaçlayan eylemler,

e) Tüketicinin zararına olarak üretimin, pazarlamanın ya da teknik gelişmenin kısıtlanması.

Tazminat Hakkı Madde 57 – Her kim bu Kanuna aykırı olan eylem, karar, sözleşme veya anlaşma ile rekabeti engeller, bozar ya da kısıtlarsa yahut belirli bir mal veya hizmet piyasasındaki hakim durumunu kötüye kullanırsa, bundan zarar görenlerin her türlü zararını tazmine mecburdur. Zararın oluşması birden fazla kişinin davranışları sonucu ortaya çıkmış ise bunlar zarardan müteselsilen sorumludur.

Zararın Tazmini

Madde 58 – Rekabetin engellenmesi, bozulması veya kısıtlanması sonucu bundan zarar görenler, ödedikleri bedelle, rekabet sınırlanmasaydı ödemekte olacakları bedel arasındaki farkı zarar olarak talep edebilirler. Rekabetin sınırlanmasından etkilenen rakip teşebbüsler, bütün zararlarının tazminini rekabeti sınırlayan teşebbüs ya da teşebbüslerden talep edebilir. Zararın belirlenmesinde, zarar gören teşebbüslerin elde etmeyi umdukları bütün karlar, geçmiş yıllara ait bilançolar da dikkate alınarak hesaplanır.

Ortaya çıkan zarar, tarafların anlaşması ya da kararı veya ağır ihmalinin olduğu hallerden kaynaklanmaktaysa, hakim, zarar görenlerin talebi üzerine, uğranılan maddi zararın ya da zarara neden olanların elde ettiği veya elde etmesi muhtemel olan karların üç katı oranında tazminata hükmedebilir."

Düzenlemesi yer almaktadır.

Rekabet Kurulu Kararında; " Somut uyuşmazlıkta, davacının 2014 yılında mobilya fuarı düzenleme başvurusunun, o tarihte Congresium...Uluslararası Kongre ve Fuar Merkezi'ni işleten ...

Uluslararası Kongre ve Fuar İşletmeciliği Merkezi A.Ş. tarafından reddedildiği, bu red kararının RKHK'nin 6. maddesine göre hâkim durumun kötüye kullanılması olduğu iddiası ile davacı tarafından Rekabet Kuruluna şikâyet başvurusu yapıldığı, yapılan ön araştırma neticesinde 06.11.2015 tarihinde şikâyetin reddine ve soruşturmama açılmamasına karar verdiği, bu karara karşı davacının ...

3. İdare Mahkemesine iptal talebi ile dava açtığı, Mahkemenin 02.02.2015 tarihli E. 2014/334 ve K. 2015/155 sayılı iptal kararı neticesinde Rekabet Kurulunun 15.06.2015 tarih ve 15-26/293-M sayılı karar ile davalılar hakkında soruşturma açtığı, 27.10.2016 tarih ve 16-35/604-269 sayılı oturumunda oy birliği ile.

"15.06.2015 tarih, 15-26/293-M ve 05.08.2015 tarih, 15-33/483-M sayılı Kurul kararları uyarınca verilen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen rapora ve ek görüşe, toplanan delillere, yazılı savunmalara, sözlü savunma toplantısında yapılan açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına göre;

1- ... Uluslararası Kongre ve Fuar İşletmeciliği Merkezi A.Ş.'nin mal vermenin reddi suretiyle 4054 sayılı RKHK'nin 6. maddesini ihlal ettiğine,

2- Bu nedenle RKHK m. 16/3 ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik'in 5/1-b ve 5/2 maddesi gereğince 2015 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren %1,5 oranında olmak üzere; ... Uluslararası Kongre ve Fuar İşletmeciliği Merkezi A.Ş.'ye 268.042,77-TL. İdari para cezası verilmesine,

3- ...'nin soruşturma konusu eylemlerinin RKHK'nin 6. Maddesi kapsamında ihlal teşkil etmediğine, dolayısıyla idari para cezası verilmesine gerek olmadığına" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalılardan ... Uluslararası Kongre ve Fuar İşletmeciliği Merkezi A.Ş. adına açılan iptal davasının, ... 3. İdare Mahkemenin 2017/1167 E. ve 2018/2360 K. sayılı kararı ile reddine karar verildiği, kararın ... 13. Dairesinin 26.04.2022 tarihli E. 2020/3128 ve K.2022/1882 sayılı kararı ile onandığı ve kararın 12.07.2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Mali Müşavir, Sektör Uzmanı ve Nitelikli Hesaplama Bilirkişinden oluşan heyetin 12/05/2023 tarihli raporunda sonuç olarak; "Davacının 03.04.20153-07.04.2013 arası...CONGRESİUM 'da düzenlediği MODEV-ULUSLARARASI MOBİLYA DEKORASYON FUARI 2013 faaliyetinden 1.428.153,65TL gelire karşılık 1.002.396,08 TL masraf yaptığı, bunun sonucu olarak 425.757,57 TL faaliyet kârı elde ettiği, RKHK.'nin 58. Maddesi kapsamında yapılan incelemeye göre söz konusu fuar için 2013 yılında 137 kalem fatura kesen ve 425.757,57 TL faaliyet kârı elde eden davacının, 2014 yılında en az 2013 yılında elde ettiği 425.757,57 TL kadar faaliyet kârı elde edeceği, davacı tarafın RKHK m. 58/2 gereğince “üç katı oranında tazminat” talebinin ve manevi tazminat talebinin mahkemenin takdirinde olduğu" belirtilmiştir.

Somut olayda tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; 4054 sayılı RKHK'de düzenlenen rekabet hukukunun amacı; mal ve hizmet piyasalarında, rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı anlaşma, karar ve uygulamaları, ile piyasada hakim durumda olan teşebbüslerin bu durumlarını kötüye kullanmalarını önlemektir (m.1).

Davacı şirket, davalılardan ... Uluslararası Kongre A.Ş.'nin işletmecisi olduğu ...Congresium Uluslararası Kongre ve Fuar Merkezinde düzenlenecek olan mobilya fuarına katılımına engel olarak hakim konumunu kötüye kullandığını iddia ederek, RKHK.'na aykırı davrandığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat talep etmiş, davalılar ise davacının iddiaları kabul etmeyerek davanın reddini istemiştir. Buna göre, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 6. maddesinin davalılarca ihlal edilip edilmediği, davacının aynı Yasanın 57. Ve 58. maddeleri çerçevesinde tazminat talep edip edemeyeceği konusunda taraflar arasında ihtilaf olduğu görülmüştür.

Rekabet Kurulunun yukarıda özetlenen kararında, davalılardan ...Uluslararası Turizm Kongre Organizasyon A.Ş. (Eski Ünvanı ...)'nin soruşturma konusu eylemlerinin RKHK'nin 6. Maddesi kapsamında ihlal teşkil etmediğine karar verilmesi ve bilirkişi heyetinin incelemesi sonunda bu davalının ihlal teşkil eden eyleminin tespit edilememesi sebebi ile davalı ...Uluslararası Turizm Kongre Organizasyon A.Ş. (Eski Ünvanı ...)’ye yönelik açılan maddi ve manevi tazminat davalarının reddine karar verilmiştir.

Davacının iddia ettiği davalının eylemi sebebiyle, davacı tarafın yaptığı başvuru üzerine Rekabet Kurulu'nun hakim durumun kötüye kullanıldığından bahisle davalılardan ... Uluslararası Kongre ve Fuar İşletmeciliği Merkezi A.Ş.'yi 27.10.2016 tarih ve 16-35/604-269 sayılı kararıyla nispi para cezasına çarptırdığı, karara karşı davalıca İdare Mahkemesine yapılan başvuru neticesinde kararın, ... 13. Dairesinin 26.04.2022 tarihli E. 2020/3128 ve K.2022/1882 sayılı kararı ile onandığı ve kararın 12.07.2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. Buna göre davalı şirketin mobilya fuar alanındaki hakim durumunu kötüye kullandığı anlaşılmakla, davacının 4054 sayılı Kanun'un 57. maddesi uyarınca zararlarının tazminini isteme hakkı doğmuştur.

Yargıtay kararlarına göre, davalı tarafından sunulmayan hizmet dolayısıyla davacının elde etmeyi umduğu bütün kârın, geçmiş yıllara ait bilançolar ile Rekabet Kurumunca davalı hakkında yapılan incelemenin detayları zararın kapsamının belirlenmesi açısından yardımcı olacak nitelikteki tespitler olarak dikkate alınarak,

varsa davalının tekel olarak faaliyette bulunduğu dava konusu dönemde fiyatlandırmaları ile davacının da faaliyette bulunduğu dönemdeki fiyatlandırmaları arasındaki fiyat farkları nazara alınıp, zararın belirlenmesinde uygulanan fark teorisi çerçevesinde tazminat hesabında kabul gören kıstas yöntemi, piyasa kaybı yöntemi, önce-sonra yöntemi veya bunlar dışında somut uyuşmazlığın nev'ine, olayın oluş şekline ve ihlalin boyutuna göre uygun olan tazminat hesap yöntemi tespit edilip, varsayımsal zararın belirlenmesi gerekmektedir.

Bilirkişi heyetinin yaptığı hesaplamalara göre davalı ...Uluslararası Turizm Kongre Organizasyon A.Ş. (Eski Ünvanı ...)'nin 02.04.2014-06.04.2014 arası...Congresıum'da düzenlediği ... Mobilya Dekorasyon Ve Tasarım Fuarı 2014 faaliyetinden 589.913,00 TL gelire karşılık 642.374,96 TL masraf yaptığı, bunun sonucu olarak 52.461,96 TL faaliyet zararı olduğu anlaşılmaktadır. Davacının 03.04.2013-07.04.2013 arası...Congresium'da düzenlediği Modev Uluslararası Mobilya Dekorasyon Fuarı 2013 faaliyetinden 1.428.153,65TL gelire karşılık 1.002.396,08 TL masraf yaptığı, bunun sonucu olarak 425.757,57 TL faaliyet kârı elde ettiği hesaplanmıştır.

'Zararın Tazmini' başlıklı RKHK.'nin 58. Maddesinde. "Rekabetin engellenmesi, bozulması veya kısıtlanması sonucu bundan zarar görenler, ödedikleri bedelle, rekabet sınırlanmasaydı ödemekte olacakları bedel arasındaki farkı zarar olarak talep edebilirler. Rekabetin sınırlanmasından etkilenen rakip teşebbüsler, bütün zararlarının tazminini rekabeti sınırlayan teşebbüs ya da teşebbüslerden talep edebilir.

Zararın belirlenmesinde, zarar gören teşebbüslerin elde etmeyi umdukları bütün karlar, geçmiş yıllara ait bilançolar da dikkate alınarak hesaplanır" düzenlemesi yer almaktadır. Bilirkişi heyetinin yukarıda belirtilen yöntemle yaptığı hesaplamaya göre, söz konusu fuar için 2013 yılında 137 kalem fatura kesen ve 425.757,57 TL faaliyet kârı elde eden davacının, 2014 yılında da en az 2013 yılında elde ettiği 425.757,57 TL kadar faaliyet kârı elde edeceği kanaatine varılmıştır.

Davacı, RKHK m. 58/2 gereğince “üç katı oranında tazminat” talebinde bulunmuştur. RKHK.'nin 58. Maddesinin 2. Fıkrasında. "Ortaya çıkan zarar, tarafların anlaşması ya da kararı veya ağır ihmalinin olduğu hallerden kaynaklanmaktaysa, hakim, zarar görenlerin talebi üzerine, uğranılan maddi zararın ya da zarara neden olanların elde ettiği veya elde etmesi muhtemel olan karların üç katı oranında tazminata hükmedebilir." düzenlemesi yer almaktadır.

Bu yasal düzenlemeye göre bu talebin, "tarafların anlaşması" ya da "kararı" veya "ağır ihmalinin" olduğu hallerden kaynaklan, bu üç koşuldan birinin gerçekleşmesine bağlıdır.

Somut olayda davalı şirketin hakim durumuna göre ağır ihmali bulunduğu gözetildiğinde, davacının 425.757,57 TL mutemel faaliyet kârının 3 katı olan 1.277.272,71 TL maddi tazminat isteyebileceği, taleple bağlılık ilkesi gereği 1.239.033 TL maddi tazminatın dava tarihinden işleyecek avans faizi ile davalı ... Uluslararası Kongre ve Fuarcılık A.Ş’dan alınarak davacıya ödenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davacının manevi tazminat talebi yönünden, davalı ... Uluslararası Kongre ve Fuarcılık A.Ş'nin eyleminin davacı tarafın iktisadi kişiliğine yönelik , ticari itibarını sarsıcı mahiyette olup, kişilik haklarına tecavüz ettiği görülmekle, eylemin şekli, tarafların kusur durumu nazara alınarak, davalı ... Uluslararası Kongre ve Fuarcılık AŞ’ye yönelik açılan manevi tazminata yönelik davanın kısmen kabulü ile 50.000 TL manevi tazminatın, dava tarihinden işleyecek avans faizi ile davalı ... Uluslararası Kongre ve Fuarcılık A.Ş alınarak davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre aşağıdaki hüküm verilmiştir.

Başkan ... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Katip ... · E-imzalıdır