Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/493 K.2021/428

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili tarafından mahkememize verilen dava dilekçesi ile duruşmadaki beyanlarında özet olarak.

Müvekkili şirket ile davalı işveren olan şirket arasında Libya El Fateh Üniversitesi Yabancı Diller Fakültesi binalarının Prekast Cephe Kaplama işinin yapım sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin üstlenmiş olduğu işi eksiksiz ve ayıpsız ve süresinde ifa ettiğini, sözleşmenin teminatlar başlıklı 23/1.maddesinde "Taahhüdün sipariş teyidi ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla %5 nakit teminat kesintisi yapılır.

Kesilen teminat işin geçici kabulünden sonra alt yükleniciye 30 gün içerisinde ödenir.

Nakit teminat kesintisi her ne suretle olursa olsun banka teminat mektubu haricinde herhangi bir teminat ile de değiştirilemez." hükmünün bulunduğunu, davalının geçici kabulünden itibaren 30 gün geçmesine rağmen teminat kesintisini müvekkiline ödemesi gerektiği halde ödemede bulunmadığını, Ankara ....Noterliği'nin 19/11/2013 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile 31.015,18-EURO'nun ödenmesi için ihtarname çekildiğini, davalının ihtarnameye cevap vermediği gibi ödemede yapmadığını, davalının temerrüt tarihinin geçici kabul tarihi olduğunu,

ödemelerin yabancı para cinsinden ifa edileceği yönünde sözleşmede hüküm bulunduğunu bu nedenle müvekkilinin nakit teminat kesintisi alacağının tespitine, nakit teminat kesintisi alacağına mahsuben ( Fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödenmesine ilişkin seçimlik hakları saklı kalmak kaydıyla ) şimdilik 31.015,18-EURO'nun temerrüt tarihinden itibaren işleyecek olan artan oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmadaki beyanlarında; açılan davayı kabul etmediklerini, davacı şirket ile Libya El Fateh Üniversitesi Yabancı Diller Fakültesi binalarının Prekast Cephe Kaplama işinin yapımına yönelik Alt Yüklenici Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin ifa yerinin Libya olduğunu, sözleşmenin imzalanmasından sonra Libya'da yaşanan ve hali hazırda devam etmekte olan mücbir sebeplerden ötürü sözleşme şartlarının mecburen askıya alınmak zorunda kalındığını, sözleşmenin ifasının mümkün olmadığını,

bu hususun Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından davacı şirkete gönderilen 13/10/2011 tarihli B.08.1.GİB.4.06.80.05/37471 sayılı mücbir sebep yazısıyla da açıkça bildirildiğini, söz konusu yazının davacı tarafından müvekkiline iletildiğini, davacı firma tarafından üstlenilen üretim ve montaj işinin tamamlanamadığını, geçici kabulünün yapılamadığını, işin devam edebilmesi için Libya'daki mücbir sebep hallerinin ortadan kalkmasının beklendiğini, sözleşmenin ifası mümkün olmadığından sözleşme şartlarının mecburen askıya alındığını, geçici kabulün yapılamadığını, bu nedenle davalının istemlerin yerinde olmadığını,

müvekkilinin herhangi bir temerrüte düşme durumunun söz konusu olmadığını, açılan davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; taraflar arasında imzalanan Eser Sözleşmesi kapsamında davacıdan kesilen %5 nakit teminat kesintisinin tahsili istemine ilişkindir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu " III. AŞIRI İFA GÜÇLÜĞÜ

Madde 138- Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Sürekli edimli sözleşmelerde borçlu, kural olarak dönme hakkının yerine fesih hakkını kullanır.

Bu madde hükmü yabancı para borçlarında da uygulanır." hükümlerini haizdir.

Taraflar arasında Al Fateh Üniversitesi yabancı diller fakültesine ait binaların yapılması işine ilişkin sözleşme imzalanmış, sözleşmenin teminata ilişkin 23. Maddesinde "teminatlar- Taahhüdün, sipariş teyidi ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacı ile, %5 (yüzdebeş) nakit teminat kesintisi yapılır. Kesilen teminat işin geçici kabulünden sonra alt yükleniciye 30 gün içerisinde ödenir. Nakti teminat kesintisi her ne suretle olursa olsun banka teminat mektubu hariç herhangi bir teminat ile değiştirilemez.

Ayrıca sözleşme imzalandıktan sonra alt yüklenici sözleşme tutarının %5'i kadar teminat mektubunu işverene verecektir. Bu teminat mektubu kesin kabul sonuna kadar işverende kalacak olup, kesin kabulden sonra işbu sipariş teyit şartları çerçevesinde alt yükleniciye iade edilecektir. Kesin kabul geçici kabulden 1 sene sonra yapılır." maddelerini haizdir.

Taraflar arasında yapımı kararlaştırılan işin mücbir sebep nedeniyle tamamlanamadığı anlaşılmıştır.

Vergi dairesine Libya ülkesindeki mücbir sebep halinin devam edip etmediği sorulmuş, cevabi yazıda davalı firmanın mücbir sebep halinin sona erdiği yönünde cevap verildiği anlaşılmıştır.

2010 yılından itibaren "arap baharı" adıyla Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkelerinde iç karışıklar meydana gelmiş, bir çok ülkede rejim değişmiş, bazı ülkelerde halen karışıklıklar devam etmektedir. Libya ülkesi de karışıklığın devam ettiği ülkelerden birisidir. Davalı firma Libya'da iç karışıklığın olmadığı dönemde üzerine düşen işin imalatını gerçekleştirmiş, yükümlüklerini yerine getirmiştir. İç karışıklığın halen devam ettiği ülkede davalıdan imalatına devam etmesi hayatın olağan akışına aykırıdır. Bu nedenle edimin ifası imkansızlaşmıştır. Taraflar karşılıklı olarak aldıklarını iade ile sorumludurlar. Bu nedenle teminatın iadesi gerekmiştir.

Bilirkişi raporunda teminatın iadesinin atiye bırakılması yönündeki tespit, tarafları sürekli olarak borç yükü altında bırakacağından kabul edilmemiş, teminatın iadesi yönünde değerlendirme yapmak gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...