Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/870 K.2021/921

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; 03.10.2018 tarihinde, davalı şirkete ait ... plakalı aracın sağ ön kısımları ile müvekkili firmaya ait ... plakalı aracın sol ön ve yan kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı araç sürücüsünün trafiği tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirme kuralını ihlal ettiğini, müvekkilinin kusursuz bulunduğunu, kaza nedeniyle müvekkili aracında değer kaybı oluştuğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500,00 TL değer kaybı zararının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacının değer kaybını sigorta poliçesi kapsamında sigortadan isteyebileceği halde bunu yapmadan dava açmasının usule uygun olmadığını, dava konusu kazaya karışan aracın müvekkili tarafından... Birleşik Pazarlama Dağ. Tur. Tic. AŞ'ne uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile kiralandığını bu nedenle müvekkilinin davalı sıfatının bulunmadığını, davanın bu şirket ile araç sürücüsü Mehmet Ali BİLGİN'e ihbarını talep ettiklerini, davacıya ait aracın yasalara aykırı olarak emniyet şeridinde seyretmekte olduğundan müvekkili şirketten kiralanan araç sürücüsünün asli kusurlu olmadığını, davanın usul ve husumet yönünden reddinin gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; 03/10/2018 tarihli kazası nedeniyle haksız fiil sorumlusu olduğu iddia edilen davalıdan araç değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.

... plakalı araca ait ZMSS poliçesi ile 03/10/2018 tarihinde meydana gelen trafik kazası ile ilgili poliçe ekli hasar dosyasının celbi sağlanmış dosyamız arasına alınmıştır.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak, ... plakalı aracın karıştığı kazalara yönelik mahkememize bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş, gelen cevabi yazı Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

Davalı vekilinin ihbarının talep ettiği kişi ve şirketlerin adreslerini mahkememize bildirmesi için 2 haftalık süre verilmiş ve bildirilen kişi ve şirketlerin ihbarına ilişkin davetiyeler çıkarılmıştır.

Feri müdahil talebinde bulunan... Birleşik... AŞ. Vekilinin talebinin kabulü ile davalı yanında Feri müdahil olarak davaya katılmasına karar verilmiştir.

Dosyanın konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunmalarını karşılar, mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktaları ile sınırlı olmak üzere tespitinin yapılması istenilmiş, gelen bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.

27/12/2019 tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; Davalı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsü... 'in, olayda 670 (yüzde yetmiş) oranında kusurlu olduğu, davacı taraf sürücüsü ... 'nun olayda 30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ...'nun kusursuz olduğu, davacı Şirkete ait ... plakalı aracın hasarına bağlı olarak 36.427,95 TL değer kaybına uğrayacağı, davalının kusur oranına karşılık gelen miktarın 25.499,56 TL olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır.

İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi' ne talimat yazılarak, dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdii ile, dava konusu ... plakalı aracın kaza tarihi olan 03/10/2018 tarihi itibariyle davalı defterlerine göre 3. Kişiye kiralanıp kiralanmadığı, kira bedelinin 3. Kişilerce ödenip ödenmediği, var ise kira sözleşmesinin damga vergisinin ödenip ödenmediği, kaza tarihi itibariyle aracın 3. Kişiye tesliminin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda rapor tanzim edilmesinin istenilmesine, karar verilmiştir.

Talimat mahkemesince alınan raporda; Dava konusu ...plakalı aracın dava dışı... Birleşik Pazarlama Dağıtım Turizm ve Ticaret A.Ş. adına ... tarafından 14.08.2018 tarihinde “... Teslim Formu” ile teslim alındığı, davalının 2018 takvim yılına ait incelenen resmi defter ve belgelerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davalı tarafından dava dışı... Birleşik Pazarlama Dağıtım Turizm ve Ticaret A.Ş.ye01.10.2018 tarihinde düzenlenen 11062018000000772 nolu e-faturada ... plaka nolu aracın kira bedelinin de olduğu ve davalının yevmiye defterine kayıtlı olduğunun tespit edildiği görüş ve kanaatlerinde bulunmuştur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85. Maddesine göre, bir aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin yaralanmasına veya ölümüne sebebiyet vermesi ve maddi hasar oluşması halinde teşebbüs sahibi ve araç işleteni oluşan zarardan sorumludur. Aynı yasanın 88. Maddesine göre; birden fazla zarar verenin bulunması halinde zarar verenler, zarar görene karşı müteselsilen sorumludur.

Yine aynı kanunun 90. Maddesine göre maddi tazminatın biçim ve kapsam ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanunu'nun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.

2019 sayılı KTK'nın hükümlerine göre, trafik kaydı "işleteni kesin olarak gösteren bir karine değilse de onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. Kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur, aynı yasanın 3. Maddesinde "işleten: araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görünen veya uzun süreli kiralama ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak , ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilir ise bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Bu durumda meydana gelen zarardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de aracın herhangi bir sebeple yararlanılması için başka kimseye devredilmesi halinde artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmayacağı durumlarda işletenin aracın kendi hesabına fiili hakimiyeti altında kullanan, ondan iktisaden yararlanan kimse olduğunu kabullenmek gerekmektedir. (benzer doğrultuda YARGITAY .....

Hukuk Dairesi'nin 2020/423 Esas, 2020/4669 karar sayılı ilamı) Somut olayda... plakalı aracın kira sözleşmesi ile fer'i müdahil kiracı... Birleşik...

AŞ.' ye en az 12 aylık süreyle kiralandığı, aracın tesliminin gerçekleştirildiği, Kira sözleşmesinin 3.5.,3.6,3.7 Maddelerinde 3. Kişilere verilecek zarardan kiracının sorumluluğuna dair düzenleme de gözetildiğinde uzun süreli kira sözleşmesi ile fiili hakimiyetin artık dava dışı kiracıya geçtiği, davalının işleten sıfatını kaybettiği gözetilerek davanın husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... · e-imza .-imza