Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/213 K.2023/818

KÜNYE

Mercii: Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No: 2022/213
Karar No: 2023/818
Karar tarihi: 7 Aralık 2023

Karar metni, UYAP Emsal Karar Arama kaynağından olduğu gibi aktarılmıştır; metne müdahale edilmemiştir. Kişisel veriler maskelenmiştir. Bu karar için özgün analiz henüz yazılmamıştır.

Karar Metni

3.643 kelime·18 dk okuma·9 bölüm

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/213 Esas - 2023/818

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN

... GEREKÇELİ KARAR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/213

KARAR NO : 2023/818

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/03/2022

KARAR TARİHİ : 07/12/2023

G.K.YAZILDIĞI TARİH : 07/01/2024

Mahkememizde görülen davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili iddiasında özetle; Müvekkillerinin oluşturduğu İş Ortaklığı ile davalı İdare arasında, ... ... Ayaş Hattının

Yeniden İnşa Edilmesi (Başkent Ray) Yapım İşi Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin birim fiyatlı

Sözleşme olduğunu, işin yapımı kapsamında, dört iş kalemindeki imalatlarla ilgili olarak imalat bedellerinin

ödenmesi gerekip gerekmediği ve imalat bedellerinin tespiti hususlarında ihtilaf oluştuğunu, İhale dokümanları arasında yer alan avan ve kesin projelerde, 9+690

ve 9+910 km ler arasındaki şev stabilite sorunlarının giderilmesi amacıyla davacı yüklenicinin

sunduğu projenin değiştirilmesi ve davalı İdarenin açık yazılı talimatı ile yapılan ve sonradan şev

stabilite sorunlarının giderilmesinde yeterli olmadığının anlaşılması sonucunda, yüklenicinin

sunduğu ilk projedeki gibi imalat yapılan, fore kazık imalatı işinde, yüklenicinin sunduğu proje

değiştirilerek ve İdarenin açık talimatı ile yapılan ilk fore kazık imalat bedelinin ödenmesi gerekip

gerekmediği hususu olduğunu, yürüyen merdiven imalatı ile ilgili olarak; sözleşmede ve projede

olamadığı halde, İdarenin talimatı ve onayıyla yapılan,

Sözleşme ve Şartnameye göre basamak zincirlerinin ticari tip yapılması gerekirken, ağır hizmet tipi olarak yapıldığını,

Sözleşme ve Şartnameye göre basamak ısıtıcısı yapılması gerekmediği halde, İdarenin

talimat ve talebiyle merdiven ısıtıcısı yapıldığını, Sözleşme ve Şartnameye göre varış yerinde düz basamak sayısının iki olması gerekirken,

İdarenin talimat ve talebiyle, varış yerinde üç adet düz basamak yapılmış olmasından

dolayı yürüyen merdiven birim fiyatına ek bir bedel ödenmesi gerekip gerekmediği hususunda ihtilaf olduğunu, sözleşme kapsamında bulunmayan ve sonradan yapılması gerekli olduğu ortaya

çıkan fore kazıklı iksa sistemi için yüklenicinin, zemin araştırmalarına dayanan hesaplar ve uygulama

projelerini kontrol ve onay için işverenin müşavirine gönderdiğini, yüklenici müşavir ve işverenin

katılımı ile yapılan toplantıda, onaya sunulmuş olan hesaplarda alınan güvenlik katsayısının çok

yüksek olduğu, bu nedenle çift sıra kazık yönünde müşavir ve işverenin görüşü doğrultusunda, yüklenicinin karşı

görüşüne rağmen, İdarenin talimatı doğrultusunda revize edilen projeler uygulanarak imalatlar

yapıldığını ve bedellerinin ödendiğini, imalatlardan sonra yapılan inklinometre

ölçümlerinde, “tek sıra fore kazık yapılan, “9+690 ve 9+910 km'leri arasında yanal deplasman

hareketinin oluştuğu, deplasman hareketinin izin verilen deplasman değerlerini aştığının tespit

edildiğini, bunun üzerine, oluşan riski gidermek için İdarenin talimatı ile bu kez, mevcut tek sıra

kazıkların arkasına 2. sıra kazık yapılmasını, 2. sıra kazıkların 16 metre gerisine de 3.

sıra kazıkların yapılmasını ve 2.sıra ile 3. sıra kazıkları birbirine döşeme betonu ile

Bağlanmasını, 3. sıra kazıklara ilave olarak ankraj bulonları ve payanda betonu imalatlarının

yapılmasını içeren hesap raporları ve uygulama projelerinin hazırlandığını, idarece onaylanarak, sahada imalatların gerçekleştirildiğini, sayısının 2 adet olması gerektiğini, yürüyen merdivenler ile ilgili uygulama projelerinin hazırlanması, imalatçı

firma seçimi ve malzeme onay sürecinde İdare ve müşavir firma yetkilileri ile 15.02.2017

tarihinde yapılan toplantıda, basamak zincir tertibatlarının bedelinin İdarece ödenmek kaydıyla ticari tip yerine, ağır hizmet

tipi/kamu tipi olarak yapılmasına, varış yerinde düz basamak sayısının 2 yerine 3 olarak imal edilmesinden kaynaklanan farkın

ilave olarak ödenmesi kaydıyla, seyir mesafesi 6 m. den az olan 10 adet yürüyen merdivenden 8

adetinin düz basamak sayısının 2 yerine 3 olarak imal edilmesine, basamaklar üzerinde oluşabilecek buzlanmayı önlemek, yolcu güvenliğini artırmak, işletme

maliyetlerini azaltarak, işletme kolaylığı sağlamak amacıyla basamak ısıtıcısı sisteminin ilave

olarak yapılmasına karar verildiğini, İdare ve müşavir firma tarafından alınan bu kararlarla ilgili olarak; müşavir firmanın 17/02/2017

tarihli ve 994/BR-MA/ÇT/133 sayılı yazısı ile müvekkili yükleniciye basamak zincir tertibatı ve

asansör sesli anons tipi değişmesi talimatını bildirildiğini, düz basamak farkı ve

basamak ısıtıcısı konusunun ise, sonradan şifahi olarak bildirildiğini, uygulama projesinin buna göre

yapılmasının istenildiğini, bütün bu talepleri kapsayacak şekilde uygulama projesi hazırlandığını, toplantıda alınan kararlar ve İdarenin talepleri doğrultusunda ilk uygulama projelerinin hazırlandığını

ve 23.07.2018 tarih ve 1184 sayılı yazı ile onaylanmak üzere müşavir firmaya sunulduğunu, müşavir firmanın, 27.07.2018 tarih ve 1119/BR-MA/AE/487 sayılı yazısı ile

uygulama projelerinin onaylandığının bildirildiğini, bu durumda; basamak zincirlerinde ticari tip ile kamu tipi arasındaki farkın, varış yerinde 2

yerine 3 basamaklı olarak yapılan 8 adet merdivenin düz basamak farkının ve basamaklarda

kullanılan ısıtıcı farkının ödenmesi gerektiğini belirterek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.516.157,06 Euro alacağın her

bir alacağa ilişkin 12.04.2021 temerrüt tarihinden itibaren devlet bankalarının bir yıllık

mevduat faizi oranında uygulanacak faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini

talep etmiştir.

Davalı vekili savunmasında özetle; Taraflar arasında imzalanmış olan ...-...-Kayaş hattının yeniden inşa edilmesi

(Başkentray) işinin tamamlanmış olduğunu, işin muhtevasında yapılmış olan ve 4 başlıktan

oluşan anlaşmazlık konularının çözümü için 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri

Kanununun “Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı” başlıklı EK Madde-1’e göre Yüksek Fen Kurulu

Başkanlığının yetkilendirilmiş olduğunu, “Sözleşme uygulamalarına yönelik itiraz

başvurularının ve anlaşmazlıkların çözümü” başlıklı EK Madde-2’de ise

yüklenici veya idarelerin sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanan anlaşmazlıklarda

Yüksek Fen Kuruluna başvurabileceklerinin belirtilmiş olduğunu,

Yüksek Fen Kurulu Başkanlığına müracaat etmiş olduklarını, anlaşmazlık konularının ; Fore Kazık İmalatları , Yürüyen Merdiven , Asansör ,Ses Emici Gürültü Perdesi

Başlıkları altında müzakere edildiğini, Yüksek Fen Kurulu’nun 24.12.2020 tarihli Kararında Fore Kazık

imalatları dışındaki konular için karar verilmiş olduğunu ve birim fiyatlara dahil olduğu, fore

kazıklar için uzman görüşü gerektiği yönünde görüş bildirildiğini, Yüklenicinin Yüksek Fen Kurulu Kararına karşı dava açmadığı için, kararın

kesinleştiğini, kesinleşen karar nedeniyle kararda belirtilen kalemlere ilişkin dava

açılmasının mümkün olmadığını, ayrıca, Yüklenicinin, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin (YİGŞ) Geçici Hakediş raporları

başlıklı 39. Maddesinin 4. Fıkrası e bendine uygun olarak, fore kazık imalatları dışındaki

konularda itirazda bulunmadığını, bu itibarla, fore kazık dışındaki anlaşmazlık konularında gerek Yüksek Fen Kurulu Kararına

itiraz edilmemiş olması, gerekse de hakediş raporlarına itiraz edilmemiş olması nedenleriyle

davanın usulden reddini karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesine dayalı olarak, yüklenici iş ortaklığının, ilave iş bedeli ve proje değişikliği sebebi ile oluşan maliyete dayalı alacak davasıdır.

Tarafların dayandıkları tüm deliller, ihale sözleşmesi ve ekleri getirtilmiş, dosyaya sunulan deliller, tarafların ticari defter ve kayıtları, davalı İdarede bulunan ihale dosyası üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyetinin düzenlediği rapora yönelik taraf vekillerinin itirazını karşılar ek rapor aldırılmıştır.

İnşaat Mühendisi, Makine Mühendisi, Nitelikli Hesaplama Bilirkişisi ve Mali Müşavirden oluşan Bilirkişi Heyetinin hükme esas alınan 13.01.2023 tarihli raporunda"

Fore Kazık İmalatına yönelik olarak;Yüklenicinin dava dilekçesinde ifade ettiği, ilk yapılan hesaplamalarda kullanılan

9 -11 mertebelerindeki güvenlik katsayılarının kazığın orta noktasına göre yapılan

hesaplamalarda kullanıldığı, kazığın uç noktasına göre hesaplama yapıldığında bu güvenlik katsayılarının 1,5 – 2 mertebesinde olacağının EK-8 çizimde

gösterildiği, idarenin yazılı talimatında belirtmiş olduğu 1,1 - 1,5 mertebeleri ile

aralarında büyük bir fark olmadığı, sorunun güvenlik katsayılarının yanlış

seçilmesi değil, idarenin danışmanı olan öğretim üyesinden aldığı görüşe

dayanarak talimat verdiği zemin parametrelerindeki değişiklikten kaynaklandığı, idarenin talimatındaki parametrelerin mevcut zeminden çok daha sağlam zemini

işaret ettiği, yüklenicinin itiraz ve önerilerine rağmen idarenin yazılı talimatı ile çift

sıra fore kazıktan vaz geçilip tek sıra fore kazık yapılmış olduğu, yapılan bu tek

sıra fore kazıkların heyelanı tam olarak tutamadığı, bunun üzerine mevcut K1-

K72 kazıklarının arka tarafına ilaveten iki sıra kazık daha yapılmış olduğu,

hususları heyetimizce incelendiğinde güvenlik katsayıları seçiminde büyük bir

yanlışlık görülmediği, zeminin sınıflandırılmasında davacı ile davalının danışmanı

olan öğretim üyesinin farklı değerlendirme yapmış olmalarının problemin ortaya

çıkmasında etken olduğu kanaatine varılmıştır. Yüklenici firmanın idareye sunduğu ilk uygulama projesi ve hesapların (çift sıra fore kazık) fen ve sanat kurallarına uygun olduğu, Km:9+690 – 9+910 arasında

heyelanı önlemeye yeterli olacağı kanaatine varılmıştır. Şöyle ki: Tek sıra fore

kazıkların hemen devamında Km:9+810 – 9+910 arasında çift sıra fore kazık

yapılmış ve heyelanı önlemiş, problem yaşanmamıştır. Ayrıca, işveren kurum ve

müşavir firmanın yüklenicinin sunduğu ilk projenin fazla güvenlikli ve gereksiz çift

sıra fore kazık olacağı görüşü ile tek sıra fore kazığı yeterli görmesi, ancak

imalatın tamamlanması sonrasında yetersiz kaldığının ortaya çıkması üzerine ilave iki sıra daha kazık yapımına karar verilmiş olması da bu duruma delil teşkil

etmesi bakımından kanaatimizi desteklemiştir.

Yüklenicinin önerisi ve görüşünün çift sıra fore kazık yapılması yönünde olmasına

karşılık, müşavir firma ve idarenin yazılı talimatına uygun olarak proje değişikliği

yapmasının YİGŞ 11/4-c maddesine göre zorunluluk olacağı kanaatine varılmıştır. p- Bununla birlikte Davalı kurum, YİGŞ 11/4-f maddesine göre “Yüklenici hazırladığı

projelerin ve hesapların hata ve eksikliklerinden ve bunların her türlü

sonuçlarından sorumludur. Projelerin idare tarafından görülmüş ve onaylanmış

olması yükleniciyi bu sorumluluktan kurtarmaz” hükmüne göre, davacı

yüklenicinin sorumlu olduğunu iddia ettiği anlaşılmaktadır. Ancak, davacı yüklenicinin hazırlamış olduğu ilk projelerin işveren kurum tarafından yükleniciye

verilen talimatla değiştirtilmiş / düzelttirilmiş olması göz önüne alındığında,

YİGŞ’nin bu maddesine göre yüklenicinin yaptığı ilk projeye göre sorumlu olması

gerekeceği, idarece projede yaptırtılan değişiklik ve düzeltmelerin yüklenici

tarafından zorunlu olarak yapılması gerekeceğinden yükleniciye sorumluluk

yüklenmesinin beklenemeyeceği kanaatine varılmıştır. Yine davalı kurumun itirazında belirttiği YİGŞ 12/6 maddesine göre “Yüklenici

işlerin devamı sırasında proje uygulaması konusunda kendisine yapılan tebliğin

sözleşme hükümlerine aykırı olduğu veya bildirim konusunun fen ve sanat

kurallarına uygun olmadığı görüşüne varırsa bu husustaki karşıt görüşlerini 14.Madde hükümlerine göre idareye bildirmek zorundadır.” Hükmüne karşı yüklenicinin sorumluluğunu yerine getirip getirmediği irdelenmiştir. Dosyada

davacının bu yükümlülüğünü yerine getirdiğine dair bir belge bulunamamış, davacı tarafın cevaba cevap dilekçesinde de bu madde ile ilgili bir yanıtı

görülememiştir. Bununla birlikte davacı tarafın, cevaba cevap dilekçesinde,

“Dava dilekçemizde ayrıntılı şekilde açıklandığı üzere; fore kazık imalat

bedellerinin talep edilmesi konusundaki ihtilaf; “İhale dokümanları arasında yer alan avan ve kesin projelerde, 9+690 ve 9+910 km. ler arasındaki şev stabilite

sorunlarının giderilmesi amacıyla davacı yüklenicinin sunduğu projenin

değiştirilmesi ve davalı İdarenin açık yazılı talimatı ile yapılan ve sonradan şev

stabilite sorunlarının giderilmesinde yeterli olmadığının anlaşılması sonucunda,

yüklenicinin sunduğu ilk projedeki gibi imalat yapılan, fore kazık imalatı işinde, yüklenicinin sunduğu proje değiştirilerek ve İdarenin açık talimatı ile yapılan ilk

fore kazık imalat bedelinin ödenmesi gerekip gerekmediği” hususundadır.”

Şeklindeki beyanın irdelenmesinde, yüklenicinin idarenin talimatına uyarak proje

değişikliğini zorunlu olarak yaptığı ve fore kazıkları yeni projeye göre tek sıra imal

etmiş olduğu anlaşıldığından, meydana gelen olumsuzluktan sorumlu

tutulmaması gerekeceği kanaatine de varılabilmektedir. Davacı tarafın cevaba cevap dilekçesinde;

“Hal böyle olunca, şev stabilitesi sorunları fore kazık imalatının hatalı olmasından değil, zemin parametrelerine göre iki sıra fore kazık yapılması gerekirken, tek sıra

yapılmasından kaynaklanmıştır.

İşte dava konusu olayda da, yüklenici tarafından zemin parametrelerine uygun proje hazırlandığı halde, davalı idarenin talimatları ile değişiklik yapıldığından ve

yüklenici de buna uymak zorunda olduğundan; imalatta hata bulunmadığı sürece,

artık yüklenicinin sorumluluğundan söz edilemeyecektir.” Şeklindeki ifadelerinin değerlendirilmesinde, davalı kurumun yapılmış olan tek sıra kazıkların imalatında

hata olduğuna dair bir iddiada bulunmamış olduğu cevap dilekçelerinde bu

konuda bir iddia ve beyanda bulunmamış oldukları, tek sıra kazıkların bedelini de

davacı firmaya ödemiş olduğu, sonrasında kazıklardaki yatay deplasmanların

sınır değeri aşması nedeniyle tek sıra fore kazıkların heyelanı durdurmaya yeterli

olmayacağının anlaşılması üzerine ilave olarak çift sıra fore kazık imalatının

yapılmasına karar vermiş olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, ortaya

çıkan olumsuz durumdan yüklenicinin sorumlu tutulmaması gerekeceği kanaatine

varılabilmektedir. Davalı kurumun, ön sıra kazıkların arkada yapılan ikinci kademe kazıklara

herhangi bir dayanım desteği sağlamadığı yönündeki iddiasına karşılık; idare ve

müşavire 11.12.2018 tarihinde sunulan yazı eki teknik raporda Doç. Dr. Berna

UNUTMAZ’ın konuyla ilgili görüşlerinin hesaplamalara dayalı, grafiklerle her iki

durumun analizlerinin gösterildiği, uygulaması yapılmış olan ikinci destek projesini

hazırlayan GEOMED firmasının hesaplamalarında ilk sırada mevcut kazıkların

arka sırada yapılacak kazıkların hesaplamalarında dikkate alındığı, ”Belirlenen

parametreler kullanılarak mevcut sistemin ilave önlemlerle tahkim edilmesi

planlanmıştır.” denilerek mevcut sistemin yük taşıdığının ifade edildiği açık olarak

görülmüştür. Sonuç olarak, heyetimiz, birinci aşamada yapılmış olan kazıkların

(K1- 72) ikinci aşamada da yük taşıdığı ve deplasmanların kontrolü için gerekli oldukları sonucuna varmıştır. Bu durumda davacı bahse konu K1-72 kazıklarının

bedelinin davacıya ödenmesi gerekeceği kanaati hasıl olmuştur.

Yürüyen Merdiven İmalatları, Basamak Zincirleri, Varış Yeri Düz basamak Sayısı, Basamak Isıtıcısı ve Asansörlerle ile İlgili Olarak : Yürüyen Merdivenlerin basamak zincirlerinin; Şartnamenin 7.7 maddesinde

tanımlanan ticari tip makaralı zincirin atıf yapılan standartlarda mevcut olmadığı, TSE EN

115-1 standardına uygun olarak yapılan basamak zincirlerinden dolayı keşif artışı/iş

artışı olmayacağı, varış yerinde 3 adet yapılan düz basamak; İmalatının TS 12127/Şubat 1997

standardının 1.2.6.3 maddesinde ve TS 12186/Nisan-1997 Standardının 1.2.4.3

Maddesinde belirtilen ‘’ Bitişler ,döşeme ile aynı seviyede en az 3 adet düz basamaklı olmalı ve merdiven sonrasındaki döşeme kaymayı önleyen malzeme ile kaplanmalı’’ tanımlamalarına uygun olarak yapıldığından dolayı,

keşif artışı/iş artışı olmayacağı, Basamak Isıtıcılarının; Elektrik İşleri Genel Teknik Şartnamesinde tanımlanan 7.1

Genel Karakteristikler maddesinde tanımlanan ‘’ Yürüyen merdivenler, bulunduğu iç ve

dış mahallin ortam koşullarına uygun özellikte merdivenin alt ve üst sonlarına çalışma

yönünü gösteren ışıklı trafik (yön) işaretleri ve frekans konvertörü dahil her türlü

aksesuarıyla birlikte komple olacaktır.’’ Maddesine uygun olarak,

TS 12186 Standardının 1.2.4.3 maddesinde tanımlanan,‘’Açıktaki merdivenlerin üstü

yağmura karşı örtülmeli mümkünse buzlanmaya karşı ısıtıcı tertibat yapılmalı, toz ve

neme karşı korunmalı’’ maddesine uygun olarak, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Elektrik Tesisatı Genel Teknik Şartnamesinin 5.2.2.16

maddesine ‘’Yürüyen merdivenler/bantlar, tesis edildiği mahallin kapalı ve açık alan dış

koşul (atmosfer, exproof, IP) şartlarına’’ uygun olarak imal edilen basmak ısıtıcılarından dolayı keşif artışı/iş artışı olmayacağı,

asansörlerde sesli anons sisteminin; TS EN-81-70 standardının 5.4.4.2 maddesine

göre ‘’ Kabin durduğunda resmi yerel dillerden en az birisiyle kabinin pozisyonu sesli

olarak belirtilmelidir, ses seviyesi 35 dB - 65 dB Arasında, ortam koşullarına uygun’’

şeklinde düzenlendiği ve zorunluluk olduğu, TS EN-81-70 Standardı ve Asansörlerin

periyodik kontrol yönetmeliğine göre yapılan

sesli anons siteminden dolayı keşif artışı/iş artışı olmayacağı,

Sözleşmenin 11. Maddesinde belirtilen ‘’ANONS SİSTEMİNİN’’ İstasyonlardaki anons

sistemini kapsadığı, bu konuda herhangi bir ihtilaf bulunmadığı değerlendirilmektedir.

Acil Kurtarma Güç Tertibatı; Dava dilekçesinde ifade edilen ‘’ Acil Kurtarma Güç

Tertibatı’’ TS EN -81-1 ve TS en 81-80 standartları ve asansörlerin periyodik kontrol

yönetmeliğinde belirtilen elektriklerin kesilmesi durumunda ikinci bir enerji kaynağından

beslenen acil durum çalıştırma sistemi (UPS, AKÜ ve Benzeri enerji kaynakları) ile çalışır

hale getirilmesi zorunlu olup, kabini kata getirme zorunlu değildir. Ancak Dava konusu

asansörler topluma açık yapılarda kullanılan asansörler oldukları için acil durumlarda

otomotik olarak acil çıkış katına dönecek ve kapıları açık bekleyecek özellikte olması

gerekmektedir.

Yapılan acil durum kurtarma tertibatından dolayı keşif artışı/iş artışı olmayacağı

değerlendirilmiştir.

Gürültü Perdesi Ses Emici Malzemesi ile İlgili Olarak: İdarenin Şantiye Günlük Defterinde miktarı da belirterek yapılmasını talep ettiği ve yazıp

imzaladığı kararda belirtilen miktarda ses emici malzemenin, bedeli ödenerek davacı

yükleniciden satın alınması gerektiği kanaatine varılmıştır. Satın alınması gereken

2.940 m2 ses emici malzemenin birim fiyatının, dosyaya sunulmuş ancak tarafların

imzası bulunmayan “Gürültü Perdesi Malzeme Temini Yeni Birim Fiyat Analizinde”

%18 Kar ve Genel Gider dahil edilerek 38,72 Euro/m2 olarak gösterilmiş olduğu, bu

birim fiyata göre ödenmesi gereken tutarın 113.836,80 Euro olduğu dosya eki

belgelerin tetkikinden anlaşılmıştır.

25.03.2018 tarihli 21/A nolu hakkediş incelendiğinde, bilgisayarda hazırlanan

hakkediş rakamları üzeri çizilip yanına kalemle rakamları düşürülerek kesinti yapıldığı,

ancak bu kesintinin davacının 1 nolu istem kalemi olan fore kazık kaleminden yapıldığı,

davacının da hakkedişi 01.10.2018 tarihli itiraz dilekçesi de sunarak ihtirazı kayıtla

imzaladığı, hakkedişte davacının 2, 3 ve 4 nolu istem kalemleri yönünden herhangi bir

kesintinin hakkedişte görünmediği anlaşılmakla bu istem kalemleri yönünden ihtirazı

kayıt ileri sürülmesini gerektirir bir husus bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Buna göre; Fore kazık imalatının yüklenici davacı tarafından çift sıra olarak projelendirilmiş olmasına rağmen, davalı işveren kurum ve müşaviri

tarafından tek sıra yapılması yönünde talimat verilmiş olduğu ve YİGŞ’ne göre

yüklenici talimata uygun işlem yapmak zorunda olduğu göz önüne alındığında,

yüklenici davacının imalatını gerçekleştirdiği tek sıra fore kazıklarda yatay

deplasmanın şartname sınırını aşmasında sorumlu olmayacağı, fen ve sanat

kurallarına uygun olarak yapılmış olan tek sıra fore kazıkların (K1-72) bedeli

yönünden davacı alacağının 558.667,96 Euro olacağı, yürüyen merdiven imalatlarındaki iş artış talebinin uygun olmadığı, davacının

talep ettiği ilave işlerin ilgili şartnamelerde bulunduğu ve birim fiyatlara dahil

olduğu konusunda, Yüksek Fen Kurulu görüşü ile benzer kanaate varıldığı,

asansör imalatlarındaki iş artış talebinin uygun olmadığı, davacının talep ettiği

ilave işlerin ilgili şartnamelerde bulunduğu ve birim fiyatlara dahil olduğu

konusunda, Yüksek Fen Kurulu görüşü ile benzer kanaate varıldığı,

gürültü önleyici perde imalatının güzergahta-sahada taraflarca yapılan

keşifle belirlenerek Şantiye Günlük Defterine talimat şeklinde yazılmış ve

imzalanmış olması, talimata uygun olarak yüklenici davacının temin ettiği,

ancak idarenin çeşitli sebeplerle bir kısım yerlerde kullanımından vazgeçmiş

olması nedeniyle, yüklenicinin elinde kalan ve başka işlerde kullanım imkanı

bulunmayan ses emici malzemenin bedeli olan 113.836,80 Euro ödenerek

davalı idare tarafından satın alınmasının gerektiği" belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin itirazlarını karşılar 25.09.2023 tarihli ek raporunda; "

Tek sıra yapılmış olan fore kazık bedellerinin davalı tarafından arkadaki fore kazıkların dayanımına etkisinin olmadığı gerekçesiyle kesilmiş olmasının doğru olmayacağı, davada, tek sıra yapılmış olan fore kazıklarla ilgili anlaşmazlığın öndeki fore kazıkların arkadaki fore kazıkların dayanımına katkısının olup olmadığı değil,

davalı kurumun talimatı ile her hangi bir kusuru olmadan imalatı yapılmış olan tek

sıra fore kazıkların bedelinin yükleniciye ödenip ödenmeyeceğinin tespiti

hususunda olduğu, YİGŞ 12/6 maddesine göre “Yüklenici işlerin devamı sırasında proje uygulaması

konusunda kendisine yapılan tebliğin sözleşme hükümlerine aykırı olduğu veya bildirim konusunun fen ve sanat kurallarına uygun olmadığı görüşüne varırsa bu husustaki karşıt görüşlerini 14. Madde hükümlerine göre idareye bildirmek

zorundadır.” hükmüne karşın dosyada bu konuda belge bulunamamış olduğu, bununla birlikte, öndeki tek sıra mevcut kazıkların (K1-72), arkasında yapılan iki

sıra kazıkların dayanımına katkısı olduğunun, Geomed firması tarafından

hazırlanan proje hesaplarında gösterilmiş olduğu, davacının idareye sunduğu Hacettepe Üniv. Öğretim üyesi Doç. Dr. ... ‟ın Teknik Görüş raporunda da bu durumun teyit edilmiş olduğu, dolayısıyla davalı kurumun

onaylamış olduğu Geomed Projesi ve raporundaki görüşe itirazının çelişki doğurup doğurmayacağının Sayın mahkemenin takdirinde olduğu, fore kazık imalatının yüklenici davacı tarafından çift sıra olarak projelendirilmiş olmasına rağmen, davalı işveren kurum ve müşaviri tarafından tek sıra yapılması yönünde talimat verilmiş olduğu ve YİGŞ'ne göre yüklenici talimata uygun işlem yapmak zorunda olduğu göz önüne alındığında yüklenici davacının imalatını

gerçekleştirdiği tek sıra fore kazıklarda yatay deplasmanın şartname sınırını aşmasında sorumlu olmayacağı, fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmış olan tek sıra fore kazıkların (K1-72) bedeli olan 558.667,96 Euro + %18 KDV =

659.228,19 Euro'nun davacıya ödenmesinin gerekeceği hususunun sayın

mahkemenin takdirinde olduğu, yürüyen merdiven ve asansörlerle ilgili idare tarafından yüklenici iş ortaklığına verilen ön/kesin projelere, talimatlara, esaslara, fen ve sanat kurallarına

sözleşme/şartnameler ve standartlara göre yüklenici iş ortaklığı tarafından hazırlanıp idare onayına sunulan projelerin uygulama projesi olduğu, yürüyen merdiven ve asansör iş kalemlerinde idare tarafından onaylanan uygulama projelerinde herhangi bir iş artışı ve eksilişi talebi olmadığı, iş artışı/fiyat farkı talep edilen iş kalemlerinin ihale dokümanlarındaki birim fiyatlarında yeri olduğu, farklı ya da yeni bir iş kalemi olmadığı, idarenin yürüyen merdiven tahrik zincirleri, düz basamak sayısı, basamak

ısıtıcıları ve Asansör sesli anons sitemi, acil durum güç tertibatı ile ilgili olarak

yüklenici iş ortaklığından, ihale dosyasında bulunan sözleşme, şartname, birim

fiyat tanımı, ve standartlardan farklı bir talebinin olmadığı, gürültü önleyici perde imalatının güzergahta / sahada taraflarca yapılan keşifle belirlenerek Şantiye Günlük Defterine talimat şeklinde yazılmış ve imzalanmış olması, talimata uygun olarak yüklenici davacının temin ettiği, ancak idarenin

çeşitli sebeplerle bir kısım yerlerde kullanımından vazgeçmiş olması nedeniyle, yüklenicinin elinde kalan ve başka işlerde kullanım imkanı bulunmayan ses emici malzemenin bedeli olan 113.836,80 Euro + KDV =134.327,42 Euro ödenerek

davalı idare tarafından satın alınmasının gerekeceği" belirtilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları ile dosyaya sunulan deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı iş ortaklığı ile davalı idare arasında "... ... Ayaş Hattının

Yeniden İnşa Edilmesi (Başkent Ray) Yapım İşi Sözleşmesi"ne dayalı akdi ilişki bulunduğu, davacıların yüklenici, davalının ise iş sahibi olduğu, davacı yüklenici iş ortaklığı sözleşme dışı yapılan ilave işler ile sözleşme ve eklerinde imalata yönelik olara yapılan değişiklikler sebebi ile oluşan ilave maliyete dayalı alacağının tahsilini istediği, davalı iş sahibinin ise davacının talep ettiği alacak kalemlerinin birim fiyat kapsamında yer aldığı, Yüksek Fen Kuruluna yapılan başvuruda davacıların alacak kalemlerinin reddedildiği,

davacıların bu karara karşı yargı yoluna başvurmadığını, kararın kesinleştiğini, bu sebeple davanın usulden reddi gerektiğini savunmuştur. Buna göre davacı-yüklenici iş ortaklığının, davalı iş sahibinden eser sözleşmesine dayalı alacağının olup olmadığı konusunda yargılamaya esas ihtilaf olduğu anlaşılmıştır.

Öncelikle davalının Yüksek Fen Kurulu (Kurul) Kararına dayalı savunması incelendiğinde Kurul'un kararlarının mahkemeler için bağlayıcı olmadığı, ihtilafla ilgili incelemede değerlendirilmesi gerektiğinden, davalının bağlayıcı olduğu yönündeki savunmasına itibar edilmemiştir.

Dosya kapsamına uygun denetlenebilir bilirkişi heyet raporunda da ayrıntılı olarak incelendiği üzere, Fore Kazık İmalatının yüklenici davacı tarafından çift sıra olarak projelendirilmiş olmasına rağmen, davalı işveren kurum ve müşaviri

tarafından tek sıra yapılması yönünde talimat verilmiş olduğu ve YİGŞ’ne göre

yüklenici talimata uygun işlem yapmak zorunda olduğu göz önüne alındığında,

yüklenici davacının imalatını gerçekleştirdiği tek sıra fore kazıklarda yatay

deplasmanın şartname sınırını aşmasında sorumlu olmayacağı, fen ve sanat

kurallarına uygun olarak yapılmış olan tek sıra fore kazıkların (K1-72) bedeli

yönünden davacı alacağının (558.667,96 Euro + %18 KDV =)

659.228,19 Euro olacağı, yürüyen merdiven imalatlarındaki iş artış talebinin uygun olmadığı, davacının