Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/882 K.2023/210

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının mali müşavir olarak hizmet verdiğini, hizmetleri kapsamında 3568 Sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu çerçevesinde vergi mükelleflerinin ticari defterlerini tuttuğunu ve sakladığını, tutulan defterler e-defter formatında yevmiye defteri ve defter-i kebir olduğunu, müvekkilin kullandığı bilgisayar sistemi "hack"lenmiş, bilgisayarına erişim imkanı kalmamış, e-defteleri zayi olmuş olduğunu ve bilgisayarını "hack"leyen kişi tarafından davacıya bir e-posta geldiğini, 1.000 USD ödenmesi karşılığında "verileri" teslim edeceğini bildirerek,

davacı müvekkili, o kadar parayı ödeyebilecek durumda olmadığını, verilerini iade etmesininin istendiğini, karşı tarafın bu sefer 800 USD ödeme istemiş olduğunu ve müvekkilin yine ödeme yapamayacağını söylediğini, verilerini "hack"leyen karşı tarafı ikna etmek ya da ödeyebileceği bir rakama razı etmeye çalışan müvekkilin, bugüne kadar bir sonuç elde edemediğini, karşı taraf da ödeme yapılmaz ise, verilerin kesinlikle verilmeyeceğini bildirdiğini, böylece davacı müvekkilinin kesin suretle bu e-defterlere ulaşamayacağının anlaşıldığını, fazlaya dair her türlü hakları saklı kalmak suretiyle;

davacı müvekkilin tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu e-defter formatındaki yevmiye defteri ve defter-i kebirlerin zayine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı Şirkete ait e-defter kebir yevmiye ve e-berat kayıtlarının zayi olması nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK 82/7. Maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir," hükmü düzenlenmiştir.

Zayi belgesi verilebilmesi için, öncelikle davanın samimi ve inandırıcı olması, defter ve belgelerini zayi eden tacirin söz konusu belgeleri muhafazada kendisinden beklenen özeni göstermesine rağmen zayi olgusunun gerçekleştiğine mahkemece kanaat getirilmesi gerekir.

3568 sayılı Kanunun 50. maddesine istinaden çıkarılan ve 3/1/1990 gün ve 20391 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 43 üncü maddesindeki "Meslek mensupları, Türk Ticaret Kanununa göre (Tacir) veya (Esnaf) sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunamazlar.'' hükmü ile 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Müşavirlik Kanunu 45. maddesindeki "...bu bürolarda yapılan faaliyetler ticari faaliyet sayılmaz..." şeklindeki açık hüküm uyarınca;

mali müşavirlik hizmetinin bir ticari faaliyet olamayacağından ve mali müşavirlik hizmeti, serbest meslek şekli ile mali konularda vekil olunanlara vekalet ilişkisi ile hizmet sunan bir serbest meslek faaliyeti olduğundan, davacı tacir değildir.

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Müşavirlik Kanunundaki düzenlemelere göre; davacının mensup olduğu meslek grubunun faaliyetinin ticari faaliyet sayılmadığı, bu yönde bir faaliyette bulunamayacakları, dolayısıyla, davacının da tacir olmadığı ve dava dışı şirketlere ait defter belgelerin zayi olduğu iddiasıyla iş bu davayı açtığı, 6102 sayılı TTK.'nun 82-(7) maddesine dayalı zayi belgesi verilmesine ilişkin davanın ancak, tacirler olan ilgili kişiler tarafından açılabileceği, davacının davayı açmakta aktif husumet ehliyetinin olmadığı anlaşıldığından davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza