Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/485 K.2026/39

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/485 Esas - 2026/39 T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/485 Esas

KARAR NO : 2026/39

DAVA

6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit)

DAVA TARİHİ : 16/07/2024

KARAR TARİHİ : 22/01/2026

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 20/02/2026

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili firmalar ile dava dışı ...Yapı İnşaat ve San. Ltd. Şti.

Firması arasında anlaşma kapsamında sair nitelik ve miktardaki malzeme alımı karşılığında belirlenen tarihler teslim etmeyi, satış bedelini teslim edilen miktar mucibinde teslim tarihinde almayı taahhüt ettiklerini, ödeme aracı olan vadeli çekleri teslim edildiğini, malzeme teslim edildikçe de malzemenin teslimi karşılığında düzenlenen sevk irsaliyesi ile söz konusu vadesi gelen çeklerin ödenmekte olduğunu, söz konusu sözleşmeden de anlaşıldığını, tedbire konu edilen çekler, avans karşılığı verildiğini, müvekkili firma temsilcisi, malların teslim tarihinin geçmesi nedeniyle dava dışı ...Yapı İnşaat ve San.

Ltd. Şti.'ne başvurduğunda, firmanın çeki ...Teknik Hırdavat Mak. Paz. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.'ne cirolandığını bildirdiğini, ...Teknik Hırdavat Mak. Paz. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. ile iletişime geçildiğini ve söz konusu firmaya ...

Faktoring A.Ş.'ne teslim edilen çeklerin iadesi için başvurduğunu ancak çeklerin iade edilmediğini belirterek, açıklanan nedenlerle, menfi tespit davası sonuna kadar çeklerin, davalı tarafça üçüncü kişilere ciro veya zilyetliğin devri yolu ile devrine mani olacak şekilde, icra takibi yapılması halinde İİK.'nin 72/2 maddesi kapsamında icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbire hükmedilmesine, istirdatı istenen çek bedellerinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi oranı ile müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili 17.09.2025 tarihli ıslah dilekçesi ile; 1.000 TL dava değerini 9.599.000,00 TL arttırarak 9.600.000,00 TL’ye yükselterek borçlu olmadığının tespiti ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkil şirket ile dava dışı ...Teknik Hırdavat Makina Pazarlama İthalat İhracat Ticaret Sanayi Limited Şirketi arasında 02.12.2020 tarihli Genel Faktoring Sözleşmesi imzalandığını, Faktoring Sözleşmesine istinaden müşteri tarafından 05.04.2024 tarihli alacak bildirim formu ile tevsik edilmiş alacakları müvekkil şirket tarafından temlik alındığını, alacağın temliki ile 0007572, 0007573, 0007575 ve 0007576 seri numaralı çekleri müvekkili şirkete ciro edildiğini, yapılan faktoring işlemiyle çeklerin meşru ve yetkili hamilinin müvekkili şirket olduğunu, 6361 sayılı yasa md.9/2 gereğince.

Devralınan çeklerin ciro zinciri kontrol edildiğini, çeklerin alınmasını gerektiren alacağı doğuran faturaların tevsik edildiğini, çek bedellerinin, alacağı doğuran faturalardaki tutarlarla uyumlu olup olmadığı kontrol edildiğini, müşterice taraflarına temlik edilen çeklere ilişkin müşteri öncesi ara ciranta konumunda bulunan ...Yapı İnşaat...

Limited Şirketi'ne ulaşıldığını ve şirket tarafından müşteriye ilişkin aralarında gerçek bir ticaretin var olduğuna ve var olan borcu kabul ettiklerine ilişkin teyit yazısı dahi alındığını, arz edilen Faktoring İşlem Belgeleri (alacak bildirim formu, ödeme araçları tevdii bordrosu, ön ödeme talimatı, fatura, ödeme dekontu) ve Faktoring Sözleşmesine göre yapılan faktoring işleminin yasaya uygun şekilde yapıldığını açıkça gösterdiğini, çekin tedavül kabiliyeti olan kıymetli evrak olduğunu, keşidecinin çeki ilk olarak keşide ettiği kişiye tevdi etmesini müteakip, çekin piyasada tedavül etmesinden sonra,

meşru hamil sıfatıyla çeki elinde bulunduran üçüncü kişiye karşı menfi tespit/istirdat davası açılması da hukuken mümkün olmadığını, müvekkilinin iyi niyetli meşru hamil olduğunu belirterek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, haksız dava nedeniyle %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacının üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, bedelsiz kalan çeke yönelik menfi tespit ve ödenen bedel yönünden istirdat davasıdır.

Tarafların dayandığı tüm deliller, bu kapsamda taraflara ait BA ve BS formları, dava konusu çeklere ilişkin banka kayıtları getirtilmiş, ticari defter ve kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Dava konusu ihtilafa ilişkin yasal düzenlemenin yer aldığı 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9. maddesinin 2. ve 3. Fıkrasında; "(2) Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz.

(3) Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoringşirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." düzenlemesi yer almaktadır.

Somut olayda tüm deliller ve yasal düzenleme birlikte değerlendirildiğinde.

Davacı taraf, dava dışı şirkete malzeme alımı karşılığı verilen dava konusu çeklerin, malzemelerin teslim edilmemesi sebebi ile bedelsiz kaldığını iddia ederek, çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitini ve ödeme halinde ödenen bedelin istirdadını istemiş, davalı ise dava konusu çeklerin faktoring işlemi sonucu kendilerine ciro edildiğini, yapılan işlemlerin yasal düzenlemeye uygun olduğunu, davalı şirketin yasal hamil olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

Buna göre, dava konusu çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığı, yapılan faktoring işleminin yasal şartlara uygun yapılıp yapılmadığı, davalının yetkili hamil olup olmadığı, kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket edip etmediği konusunda taraflar arasında yargılamaya esas ihtilaf olduğu anlaşıldı.

Davalı tarafın dosyaya sunduğu kayıtlara göre, dava dışı ...Teknik Hırdavat Makina Pazarlama İthalat İhracat Ticaret Sanayi Limited Şirketi ile davalı arasında 02.12.2020 tarihli "Genel Faktoring Sözleşmesinin" imzalandığı, dava konusu çeklerin devri sırasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/2.

Maddesi uyarınca gerekli olan alacağı doğuran faturaların tevsik edildiği, yapılan faktoring işleminin Yasal düzenlemeye uygun olduğu, çek bedellerinin, alacağı doğuran faturalardaki tutarlarla uyumlu olduğu, bedelsizlik definin şahsi defi olduğu, davalı faktoring şirketinin kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiğinin davacı tarafça ispatlanamadığı, bu sebeple önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremeyeceği kanaatine varılmakla açılan davanın reddine karar verilmiştir.