Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/740 K.2021/333

Av. ...

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 15/10/2018

KARAR TARİHİ : 18/05/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçelerinde, ... ve ... Otoyolunun İşletmesinin müvekkil şirket tarafından yürütüldüğünü, otoyolu kullanmak durumunda olan araçların HGS/OGS hesaplarının müsait durumda bulundurma ve geçiş ücretini ödemeye yetecek miktarda bakiye bulundurma sorumluluğunun araç sahiplerinde olduğunu, davalının;

ticari kullanım niteliği bulunan araçları ile çeşitli tarihlerde mesleki ve ticari faaliyetlerini gerçekleştirdiği sırada işletme hakkı müvekkile ait otoyolu kullanan araçlarının HGS/OGS hesap bakiyelerini müsait durumda tutmadığını, davalıya ait araçlar ile çeşitli tarihlerde ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine 6001 sayılı Kanunun gereğince ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkanı verilmekte ise de, söz konusu ihlalli geçiş ücretlerinin davalı tarafça ödenmediğini,

müvekkil şirketin 6001 sayılı Kanun ile diğer ilgili mevzuat kapsamında ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine, ihlalli geçiş yapıldığına ilişkin herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığını, hesabı müsait olmayan ve geçişe ilişkin banka provizyon sorgusu olumsuz dönen davalının OGS/HGS etiketinden geçiş ücreti çekilememiş ve ücreti ödenmeyen geçişler için kanuna uygun olarak ihlalli geçiş ücreti ve ceza bedeli borçları tahakkuk ettirilmiş olduğunu, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine Ankara...

Müdürlüğü’nün 2018/4691 Esas sayılı dosyası ile 16.04.2018 tarihinde icra takibinin başlatıldığını, ancak davalının borcun tamamına, faize, faiz oranına, yetkiye ve her türlü ferilerine itirazı neticesinde takibin durdurulduğunu, davalının kendi ihmal ve kusurunun sonuçlarından müvekkil şirketi sorumlu tutmaya çalışmasının kabul edilemez olduğunu, takibe karşı yapılan itirazın haksız ve kötü niyetle, zaman kazanma amacı ile yapılmış olduğunu, takibe konu borcun ihlalli geçişten kaynaklanan likit para borcuna ait olduğunu, müvekkil şirketin takip tarihi itibariyle davalıdan 47.106,32 TL alacaklı olduğunu, davalının;

söz konusu alacak miktarını, takip tarihi itibariyle geçerli olan ve daha sonra değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanacak toplam ticari faiz miktarını ve takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatını, müvekkil şirkete ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçelerinde, HMK 6 Md. Uyarınca genel yetki kuralına göre davanın müvekkil ikametgahı olan İstanbul mahkemelerinde açılması gerekirken Ankara Mahkemelerinde açıldığını, yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, her ne kadar davacının, müvekkilinin araçlarının ihlalli geçiş veya geçiş ücretini ödemden geçtiğini iddia etmiş ise de, işbu iddialarının asılsız olduğunu, müvekkilinin araçlarının, davacı idaresinde ücretli yolları kullanması karşılığında geçiş ücretlerini ödeyerek geçtiğini,

müvekkilinin ücretli yolların kullanılması sırasında kullandığı ve halen geçerli olan ödeme yöntemleri olan HGS/OGS sistemlerini kullandığını, davacının da geçiş ücreti tahsilatı için kullandığı bu yöntemin müvekkili tarafından aktif halde olduğunu, ihlalli geçiş iddia edilen tarih ve saatte müvekkilin kullandığı HGS/OGS hesabında parası bulunmakta olup ödemelerin bazı araçlar için Kredi Kartına Otomatik ödeme şeklinde bazısına da eksildikçe nakit yatırmak sureti ile bakiye bulundurmadığını, davacının kullandığı tahsilat sisteminin hatalı olduğunu,

müvekkilinin kullandığı HGS/OGS sisteminde yeterli bakiyesi olmasına rağmen tahsilatı yapılmayan geçiş ücretlerini daha sonra ihlalli geçiş olarak tahsil etmesi yani fazla para çekmesi nedeni ile müvekkilinin hesabını eksiye düşmesine neden olarak daha sonra yapılan geçişleri bakiye olmaması nedeni ihlalli geçiş saydığını, aynı güzergahı kullanmasına rağmen tahsilatlar arasında farkların mevcut olduğunu, davacının sunacağı hesap dökümü incelendiğinde anlaşılacağı üzere aynı güzergah için farklı ve resmi tarifenin üzerinde fiyat uygulandığını, davacının tamamen kötü niyetli olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, otoyoldan ihlalli geçişler yaptığı iddiasıyla davalıya ait araçlara ilişkin kesilen para cezasına yapılmış olan icra takibine davalı tarafça itiraz üzerine açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Ankara... Müdürlüğü’nün 2018/4691 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklının ..., borçlunun ... olduğu, 85.656,25 TL asıl alacak, 7.960,34 TL faiz, 1.432,87 TL KDV olmak üzere toplam 95.049,47 TL tutarlı 16.04.2018 tarihli ilamsız icra takibinin yapıldığı, davalının borcun tamamına ve ferilerine itirazı neticesinde icranın durdurulduğu anlaşılmıştır.

T.C. ... Kaymakamlığı ilçe Emniyet Müdürlüğü’nün 08.04.2019 tarihli yazısının incelenmesinde..., ... ve... plaka sayılı yarı römork çekicisi araçların / 01.09.2016- 02.03.2018 tarihleri arasında -Davalı- ... adına tescilli kayıtlı olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.

T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi ... Dairesi Başkanlığının 12.04.2019 tarihli yazısında... plakalı araç üzerine tanımlı HGS ürünlerinden 1033620541 nolu HGS ürününe ait hesap hareketleri ek l’de, 1041437512 nolu HGS ürününe ait hesap hareketleri ek 2’de, 1041524348 nolu HGS ürününe ait hesap hareketleri ek 3’de ve 1033620543 nolu HGS ürününe ait hesap hareketlerinin ek 4’te yer aldığını, ... ve... plakalı araçlar üzerine tanımlı HGS ürününün bulunmadığının bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır.

... Bankası Pazarlama Grup Başkanlığının 27.06.2019 tarihli yazısında; 598947411 etiket numaralı OGS cihazına bağlı araç 01.09.2016 - 15.08.2019 tarihleri arasında ... Köprüsü ve ... Marmara Otoyolundan yapıları bir geçiş bilgisinin sistemlerinde bulunmadığının beyan edildiği anlaşılmıştır.

Dosya üzerinde Mali Müşavir bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmıştır.

Dosya üzerinde Bilgisayar Mühendisi Bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmıştır.

Bilirkişi raporunda.

01/09/2016-02/03/2018 tarihleri arasında..., ..., ... plaka numaralı araçlarla ilgili 3. Boğaz Köprüsü ve Kuzey Marmara Otoyolundan ihlalli geçiş yaptığı iddiası ve bu ihlalli geçişler sonucunda takip tarihi itibariyle 47.106,32 TL olduğu anlaşılan geçişlerle ilgili dosya içerisindeki belge ve bilgilerin incelenmesinde, kamera kayıtlarından alınan görüntüler incelendiğinde ilgili plakalara ait geçişlerin görüldüğünü, bu geçişler için ise HGS ya da OGS hesaplarından herhangi bir ödeme yapıldığına dair dosya içerisinde bilgi olmadığını,

ihlalli yapılan geçişlerle ilgili herhangi bir uyarı ya da ikaz yapıldığına dair dosya içerisinde bir belge yada görüntü tespit edilemediğini, üç plaka ile ilgili toplamda 8.055,60 TL'lik bir ödeme yapılmadığını, ... plakalı araç için toplam 112 adet ihlalli geçiş için toplam 366,15 TL ödenmiş olması gerektiğini, ... plakalı araç için toplam 1853 adet ihlalli geçiş için toplam 7.587,15 TL ödenmiş olması gerektiğini, 34 KS 4568 plakalı araç için toplam 68 adet ihlalli geçiş için toplam 102,30 TL ödenmiş olması gerektiğini, yine Excel dosyasındaki 'Red Nedeni" tablosunda "Banka timeout oldu""sistem hatası" gibi nedenlerin tespit edildiğini,

buradan hareketle sistemsel kaynaklı teknik bir arıza doğmuş olabileceğini bildirmiştir.

Mali müşavir bilirkişi rapor ve ek raporlarında; dava dosyasında bulunan toplam 7 adet CD’nin 1 nolu CD içeriğinde mevcut olan “1530188925248” isminde xls uzantılı Excel dosyasında ilgili plakalara ait köprü geçiş kayıtları ve geçiş ücretleri ve ceza miktarlarının gösterildiği tabloda, davalıya ait ..., 34 KS 4568 ve... plakalı araçların, işletmesi davacı şirkete ait otoyoldan geçişlerine ait ödenmemiş ücretin 7.978,75 TL, ödemesi yapılmayan bu ücrete tahakkuk ettirilen gecikme cezasının 30.897,10 TL ve toplam meblağın 38.875,85 TL olarak oluşmuş olduğunu,

davalıya ait araçlar için davaya konu otoyol geçiş ücretlerinin HGS ya da OGS hesaplarından herhangi bir ödeme yapıldığına dair dosya içerisinde bir bilgi/belgeye rastlanmadığından, davacı şirketin davalı taraftan 7.978,75 TL geçiş ücreti, 30.897,10 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 38.875,85 TL’lik alacağının bulunduğunu, davacı şirketin davalı taraftan rapor tarihi itibariyle 38.875,85 TLTik asıl alacağı (ihlalli geçiş ücreti +para cezası) 13.167,73 TL ve yıllık %9,75 oranlı faiz alacağı ve 2.370,19 TLTik KDV (hesaplanan faize uygulanan) alacağı olmak üzere rapor tarihi itibari ile toplam 54.413,77 TL’lik alacaklı olduğunu bildirmiştir.

7144 sayılı Kanun m. 18 ile (R.G: 25.5.208. 30431) değişik 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü’nün Teşiklat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde.

4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza ( 7144 s.K m.18 ile dört kat olarak değiştirildi), genel hükümlere göre tahsil edilir.

Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir..." düzenlemesine yer verilmiştir.

6102 s. TTK m. 850'de; (1) Taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşya veya yolcu taşıma işini veya ikisini birlikte üstlenen kişidir. Eşya her türlü yükü de kapsar. (2) Taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi veya yolcuyu varma yerine ulaştırmayı; buna karşılık, eşya taşımada gönderen ve yolcu taşımada yolcu, taşıyıcıya, taşıma ücretini ödemeyi borçlanır. (3) Taşıma işleri ticari işletme faaliyetidir. " Yardımcıların Kusuru” başlıklı TTKm. 879'de; “(1) Taşıyıcı; a) Kendi adamlarının, b) Taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. ”

Taşımacının sorumlu olduğu kişiler, başlıklı 6102 s. TTK m. 879; mülga 6762 s. TTK m. 782. ve CMR Konvansiyonu’nun “Taşımacının sorumlu olduğu kişiler” başlıklı 3. Maddesinde yapılan düzenlemerlerde, taşıyıcı sözleşme ile yüklendiği taşıma edimini, kendisi veya kendisinin çalıştırdığı çalışanı ya da taşımanın yapılması için hizmet aldığı kişiler aracılığıyla yerine getirebilir. Bu nedenle taşıma faliyetinin bizzat taşıyanın/taşıyıcının kendisi tarafından yapılması şart değildir. Taşıyıcı, taşıma faaliyetini yardımcı kişiler veya çalışanları eliyle yerine getirebilir.

Türk Hukukunda kural olarak her dava, dava tarihindeki durum ve koşullara göre karara bağlanır. Ancak itirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalardan olduğundan tarafların alacak borç durumu ve haklılık durumu takip tarihi itibariyle tespit edilir (11 HD. 26.03.2018, 2016/16381 E, 2018/1499 K,).

Ücretli köprü ve otoyollarda geçiş ücreti araçlardan otomatik ödeme cihazları veya etiketleri marifetiyle HGS/OGS hesaplarından alınmaktadır. Otomatik veya nakit ödeme yapılmadan tüm gişelerde bulunan otomatik bariyerlerin hiçbir şekilde açılmadığı dosya kapsamı ile sabittir. Bu durumda "ödemesiz" veya ihlalli geçiş" ibareleriyle geçiş bildirimi numarası yer alan yazarkasa fişi ve ihlalli geçiş bildirimi teslim edilerek bariyerin açıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre araç sürücüsüne gerekli bildirim usulüne uygun şekilde yapılmış olup yapılan bu işlem taşıyıcıyı veya araç sahibini bağlar.

Somut olayda; Davalıya ait araç Otoyol ve Köprü geçişini kullandıktan sonra otomatik veya nakit ödeme yapmadan ihalli geçiş yapmıştır. Davacı tarafından araç sürücüsüne gerekli ihtar ve bildirim yapıldığından, davacı taraf itirazın iptalini talep etmekte haklıdır.

Dosyada tarafların beyanları, icra dosyası, mevut deliller, fotoğraflar, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafın işlettiği köprü ve otoyoldan davalıya ait araçların ihlalli geçiş yaptığı, sürücüye gerekli uyarıların yapıldığı buna rağmen süresi içinde geçiş ücretinin ödenmediği, 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Gerekleri Hakkında Kanunun m.30/5 fıkrada yapılan değişiklikle 10 katı tutarında olan ceza miktarının 4 katına düşürüldüğü, dava dilekçesi ve icra dosyasına göre ihlalli geçişlerden bahsedildiğinin anlaşıldığı,

davalıya ait araçlar için davaya konu otoyol geçiş ücretlerinin HGS ya da OGS hesaplarından herhangi bir ödeme yapıldığına dair dosya içerisinde bir bilgi/belgeye rastlanmadığından, davacı şirketin davalı taraftan 7.978,75 TL geçiş ücreti, 30.897,10 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 38.875,85 TL’lik alacağının bulunduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, asıl alacağa 3.613,86 TL işlemiş faiz ve 650,49 TL KDV olmak üzere toplam 43.140,20 TL alacak üzerinden devamına fazlaya ilişkin istemin reddine ilişkin olarak davadaki geçiş ücretlerinin likit olduğu,

likit olan alacak üzerinden hesaplanan %20 inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Anlatılan nedenlerle,

Katip ... Hakim ...