Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/319 K.2025/17

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

T.C.

ANKARA

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2019/319

KARAR NO : 2025/17

...

DAVA

Rücuen Maddi Tazminat (Sigorta Ödemesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 15/09/2014

KARAR TARİHİ : 14/01/2025

G.K. YAZIM TARİHİ : 31/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Maddi Tazminat (Sigorta Ödemesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

I) DAVA

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; müvekkili şirket nezdinde ... no'lu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın 26/05/2006 tarihinde tek taraflı kaza geçirdiği; kaza neticesinde araçta bulunan ...'ın yaralanarak malul kaldığı; bu kaza sonrası zarar gören tarafından müvekkili şirket ve davalı .... Esas sayılı dosyası ile dava ikame edildiği ve davanın...

Karar sayılı ilam ile sonuçlandığı; anılan dava sırasında alınan bilirkişi raporları uyarınca sigortalı araç sürücüsünün %75 oranında, davalı ... ise yolun bakımındaki aksaklıklar nedeniyle %25 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği; kararın müşterek ve müteselsil sorumluluk hükümlerine göre verilmesi nedeniyle müvekkili tarafından ...

Esas sayılı dosyasına tüm borç olan 88.421,52.-TL'nin ödendiği ve bu ödeme ile müvekkilinin 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 62/2. maddesi uyarınca davalının kusuruna isabet eden pay için rücu hakkı doğduğu, ancak davalıya yapılan müracaatlardan sonuç alınamadığı beyan edilmiş olup; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 22.105,00.-TL tazminatın, ödeme tarihi olan 24/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faiziyle birlikte davalıdan tahsiline; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

II) CEVAP

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; davanın hizmet kusurundan kaynaklanan tam yargı davası niteliğinde olduğu ve görüm ve çözüm yerinin idari yargı olduğu gerekçesiyle görev itirazında bulunulduğu; adli yargının görevli olduğu kabul edilse dahi müvekkil idarenin tacir olmaması nedeniyle davanın ... görülmesi gerektiği; esasa ilişkin olarak kazanın tamamen sigortalı araç sürücüsünün kendi kusurundan kaynaklandığı ve müvekkil idarenin bir kusurunun bulunmadığı; davaya dayanak yapılan ...

Esas sayılı kararının henüz kesinleşmediği ve Yargıtay temyiz incelemesinde olduğu, bu nedenle bekletici mesele yapılması gerektiği; davacı tarafından yapılan ödeme miktarının ne şekilde hesaplandığının açıklığa kavuşturulması gerektiği, müvekkil idarenin her türlü harçtan muaf olduğu hususunun dikkate alınmadığı; talep edilen faiz başlangıcı ve faiz oranının kabul edilemeyeceği, bir kamu kuruluşu olan müvekkilinden avans faizi talep edilemeyeceği ve sigortalı tarafından ödenen primlerin talep edilecek miktardan düşülmesi gerektiği beyan edilmiş olup; öncelikle davanın yargı yolu yönünden reddine, aksi halde davanın esastan reddine;

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

III) DELİLLER

.... Esas Sayılı Dosya Sureti Uyuşmazlığın Tespiti Hususunda Düzenlenen Bilirkişi Kök ve Ek Raporları.

IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti :

Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davacı .... ("davacı şirket" olarak anılacaktır) tarafından, davalı ... ("davalı kurum" olarak anılacaktır) yönelik açılan "Haksız Fiilden Kaynaklanan Rücuen Tazminat Davası" olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığın; 26/05/2006 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı Karayolları Genel Müdürlüğünün kusur durumunun ve oranının tespiti; davacının, kaza sonucu malul kalan üçüncü kişiye ödemiş olduğu sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlikten kaynaklanan kazanç kaybı kalemlerinden oluşan maddi tazminatın davalıdan rücuen tahsili imkanı bulunup bulunmadığı; davalının sorumluluğunun bulunduğunun tespiti halinde, rücu edilebilecek tazminat miktarının tespiti hususlarından ibaret olduğu anlaşılmıştır.

b) Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi :

Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle "dava şartlarının mevcut bulunup bulunmadığı" hususunda yapılan incelemede; 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi kapsamında belirtilen dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalı ...vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında "yetki" veya "tahkim" ilk itirazlarında bulunulmadığı anlaşılmakla, bu hususta Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır.

c) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Değerlendirme :

Mahkememiz nezdinde açılan rücuen tazminat davasında; davacı şirket tarafından (... Esas sayılı kararı uyarınca) ödenmek zorunda kalındığı belirtilen sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlikten kaynaklanan kazanç kaybı kalemlerinin davalı kurumdan rücuen tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında ise; dava konusu kazanın tamamen sigortalı araç sürücüsünün kendi kusurundan kaynaklandığı ve müvekkili idarenin bir kusurunun bulunmadığı; müvekkili idarenin her türlü harçtan muaf olduğu hususunun dikkate alınmadığı; talep edilen faiz başlangıcı ve faiz oranının kabul edilemeyeceği, bir kamu kuruluşu olan müvekkilinden avans faizi talep edilemeyeceği ve sigortalı tarafından ödenen primlerin talep edilecek miktardan düşülmesi gerektiği hususlarını beyanla davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

c.1) Kusur Durumu ve Oranlarının Tespiti Hususunda:

... tarafından düzenlenen 24/04/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; olay yeri incelemesinde yol zemininde münferit çökme ve çukurlar bulunduğu, mıcır ve ziftli alan olduğu, yolda çalışma olduğu ve çalışmayla ilgili trafik işaretlemesinin bulunmadığı; dava dışı sürücü ...'ın hızını yol şartlarına uydurmayarak tali kusurlu olduğu; davalı Karayolları Genel Müdürlüğünün ise yolun çalışma yapılan kesiminde trafik güvenliği açısından gerekli işaretlemeleri yapmadığı gerekçesiyle 2918 Sayılı KTK'nın 13. maddesini ihlal etmesi nedeniyle asli kusurlu olduğu; bu nedenle ... dosyasında alınan ... raporundaki görüşe iştirak edilmediği belirtilerek;

dava dışı sürücü ...'ın olayda %40 oranında tali kusurlu olduğu; davalı Karayolları Genel Müdürlüğünün ise olayda %60 oranında asli kusurlu olduğu hususları rapor edilmiş; bilirkişi raporuna yönelik davalı ... raporu ile çeliştiği, kaza tespit tutanağı haricinde hangi delillere dayanıldığının açıklanmadığı ve kazanın tamamen sürücü kusurundan kaynaklandığı" gerekçeleriyle bilirkişi rapora itiraz edilmiştir.

Davacı vekili tarafından ise 08/05/2023 tarihli beyan dilekçesinde "raporun davalarının haklılığını ortaya koyduğunu" belirtilerek; işbu bilirkişi rapor doğrultusunda karar verilmesi talep edilmiştir.

Kusur durumu ve oranlarının tespiti hususunda mahkememize sunulan bilirkişi raporunun, hükme esas alınabilir nitelikte ayrıntılı ve denetime elverişli oldukları anlaşılmakla; ek rapor alınması cihetine gidilmemiştir.

c.2) Rücu Edilebilir Tutarın Tespiti Hususunda :

Mali Müşavir Bilirkişisi ... ve Hesap Bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 09/06/2021 tarihli bilirkişi heyet raporu kapsamında;... dosyasında alınan ve davacının ödemesine dayanak teşkil eden 26/06/2013 tarihli bilirkişi raporundaki 44.419,10.-TL'lik tazminat hesabının doğruluğunun teyit edildiği; bu meblağın %25'ine tekabül eden 11.104,77.-TL'nin asıl alacak olarak davalıdan rücu edilebileceği hususları rapor edilmiş; tarafların itirazlarının karşılanması ve faiz hesabı yapılması amacıyla ek rapor alınması cihetine gidilmiştir.

Mali Müşavir Bilirkişisi ... ve Hesap Bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 28/01/2022 tarihli bilirkişi 1. ek raporu kapsamında; kök rapordaki tespitlerin tekrar edildiği ve davacının davalıdan talep ettiği 22.105,00.-TL asıl alacak üzerinden avans faizi ve kanuni faiz seçeneklerine göre terditli faiz hesaplamaları yapıldığı anlaşılmış; icra dosyasındaki ödemelere göre davalının borç miktarının tespiti için tekrar ek rapor alınması cihetine gidilmiştir.

Mali Müşavir Bilirkişisi ... ve Hesap Bilirkişisi ... tarafından düzenlenen ve 18/07/2022'de dosyaya sunulan bilirkişi 2. ek raporu kapsamında; ... Esas sayılı dosyasına davacı şirket tarafından 24/02/2014 tarihinde 88.421,52.-TL ödendiği; davacı şirketin bu meblağın %25'lik kısmı olan 22.105,38.-TL'yi davalı kurumdan rücu edebileceği hususları rapor edilmiş; celse arasında dosyaya sunulan 24/04/2023 tarihli yeni kusur raporu doğrultusunda hesaplamanın güncellenmesi amacıyla tekrar ek rapor alınması cihetine gidilmiştir.

Hesap Bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 16/08/2023 tarihli bilirkişi 3. ek raporu kapsamında; dosyaya sunulan yeni kusur raporundaki %60 davalı kusuru dikkate alındığında davalının sorumluluğunun 33.230,17.-TL olacağı, ancak zarar görene ilk rapordaki düşük tutar olan 44.419,10.-TL üzerinden ödeme yapıldığı dikkate alındığında davacı tarafın asıl alacak olarak 11.104,77.-TL'yi davalıdan rücu edebileceği hususları rapor edilmiş; Mahkememizin 12/12/2023 tarihli ara kararı uyarınca, tespit edilen 11.104,77.-TL asıl alacak miktarı dikkate alınarak ... dosyasında talep edilen fer'i alacakların takip tarihi itibariyle Karayolları Genel Müdürlüğüne düşen miktarlarının tespiti amacıyla yeni bir bilirkişiden rapor alınması cihetine gidilmiştir.

Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 16/09/2024 tarihli bilirkişi raporu kapsamında; ... %25 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği; davacının icra dosyasına 24/02/2014 tarihinde 88.421,52.-TL ödeme yaptığı tespit edilmiştir.

Davacının sorumlu olduğu takip çıkışı toplamının fer'ilerle birlikte 77.417,00.-TL olarak hesaplandığı; davalının bu tutarın %25'i olan 19.354,25.-TL'den sorumlu olduğu; bu tutara icra vekalet ücreti ve masraflar eklendiğinde ve davalının harçtan muaf olduğu dikkate alındığında davacının rücu edebileceği toplam alacak miktarının 21.683,51.-TL olarak hesaplandığı hususları rapor edilmiş.

Mahkememizce 14/01/2025 tarihinde gerçekleştirilen celsede, taraflarca sunulan itirazların esasa müessir olmadığı kanaatiyle reddine karar verilmiş ve rücu edilebilir tutarın tespiti hususunda Mahkememize sunulan bilirkişi raporlarının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; hükme esas alınabilir nitelikte ayrıntılı ve denetime elverişli oldukları anlaşılmakla; ek rapor alınması cihetine gidilmemiştir.

c.3) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Nihai Değerlendirme : Mahkememizce dava konusu uyuşmazlık ile ilgili olarak yapılan değerlendirmede; davacı vekilinin, müvekkili sigorta şirketinin sigortalısı olan aracın karıştığı 26/05/2006 tarihli trafik kazası neticesinde yaralanan üçüncü şahsa,...Esas sayılı dosyası kapsamında verilen karar uyarınca müşterek ve müteselsil sorumluluk gereği yaptığı ödemenin, davalı ... %25'lik kusuruna isabet eden kısmının rücuen tahsilini talep ettiği; davalı vekilinin ise müvekkili idarenin kusuru bulunmadığından davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosya üzerinde yapılan incelemede; dava konusu uyuşmazlığın, davalının haksız fiilden kaynaklanan sorumluluğuna ve bu sorumluluk oranında davacıya rücu edilip edilemeyeceğine ilişkin olduğu anlaşılmış; Mahkememizin (rücuen tazminat davalarının niteliği gereği) önceki yargılamada tespit edilen kusur oranları ile bağlı olmaması nedeniyle, kusur durumunu yeniden inceleme ve tespit etme yetkisine sahip olduğundan; Mahkememizce münferiden uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.

Mahkememize sunulan 24/04/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, kazanın meydana geldiği yol kesiminde yolun çökme, çukur, ziftli ve mıcırlı olduğu, en önemlisi de yolda çalışma olmasına rağmen trafik güvenliği açısından gerekli ve yeterli işaretlemelerin davalı idare tarafından yapılmadığı somut olarak tespit edilmiştir.

Bu durum, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 13. maddesinde düzenlenen "Karayolunun yapımı, bakımı, işletilmesi ile görevli ve sorumlu bütün kuruluşlar, karayolu yapısını, trafik güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmakla yükümlüdür." hükmünün açık bir ihlalidir.

Bu nedenle bilirkişi heyetinin, önceki ... %60 oranında asli kusurlu olduğu yönündeki tespiti, dosya kapsamındaki delillerle ve hukuki düzenlemelerle uyumlu, gerekçeli ve denetime elverişli bulunarak Mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Davacı tarafından rücu edilebilir tutarın tespiti ile ilgili olarak ise; her ne kadar davalının kusurunun (önceki yargılamada tespit edilen orana göre) daha yüksek oranda tespit edilmiş olduğu anlaşılmakta ise de, halefiyet prensibi ve sebepsiz zenginleşme yasağı gereğince, üçüncü kişiye fiilen ödenen meblağın, ödemeye dayanak teşkil eden ilamdaki kusur oranına isabet eden kısmını talep edebileceği izahtan varestedir.

Bu nedenle Mahkememizce; ...kararında tespit edilen 44.419,10 TL'lik maddi zararın, yine anılan hükümde belirtilen %25'lik kusuruna isabet eden 11.104,77 TL'sinin "asıl rücu alacağı" olarak kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır. Bunun yanı sıra davalının; tespit edilen işbu asıl alacaktan, (...

Esas sayılı dosyası üzerinden fer'ileri ile birlikte tahsil edildiği gözetilerek) davacının ödediği toplam meblağ içerisindeki işlemiş faiz, icra vekalet ücreti ve masraflardan da kusuru oranında sorumlu olması nedeniyle.

Mahkememizin talimatı üzerine Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişisi ... tarafından hazırlanan 16/09/2024 tarihli raporda, davalının harçtan muafiyeti de dikkate alınarak, davacının rücu edebileceği toplam alacak miktarının takip tarihi itibariyle 21.683,51.-TL olduğu denetime elverişli bir şekilde hesaplanmıştır. Tarafların bu rapora itirazları, hükmün esasına müessir nitelikte görülmemiş ve işbu itirazların reddine karar veirlmiştir.

Yukarıda açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacının, halefiyet ilkesi uyarınca rücu hakkının bulunduğu; rücu edilecek alacak miktarının ise hükme esas alınan bilirkişi raporuyla tespit edilen 21.683,51.-TL olduğu anlaşıldığından; davanın kısmen kabulüne dair, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle)

1) Davanın KISMEN KABULÜNE,

Bu doğrultuda; 21.683,51.-TL.'nin, icra takip tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

2) Karar ve İlâm Harcı :

a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 1.481,20.-TL harçtan, davacı tarafından yatırılmış bulunan 377,50.-TL. harcın mahsubu ile bakiye kalan 1.103,70.-TL harcın; davalı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

b) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 377,50.-TL peşin harç, 25,20.-TL başvuru harcı ve 3,80.-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 406,50.-TL harcın; davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

3) Yargılama Gideri ve Gider Avansı :

a) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 6.050,00.-TL bilirkişi ücreti, 376,50.-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 6.426,50.-TL yargılama giderinden; kabul/talep oranına göre hesaplanan 6.303,96.-TL'nin, davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE; bakiye kalan 122,54.-TL yargılama giderinin ise davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

b) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,

4) Vekâlet Ücreti :

a) Davacı tarafın, kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3, 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce kabulüne karar verilen 21.683,51.-TL üzerinden) takdir edilen 21.683,51.-TL. vekalet ücretinin, davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

b) Davalı tarafın, kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3, 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce reddine karar verilen 421,49.-TL üzerinden) takdir edilen 421,49.-TL. vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE,

... · ¸ ¸ · Gerekçeli Karar