Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/228 K.2022/264

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil idare ile 18 Mart ... Termik Santrali İşletme Müdürlüğü ile davalı firmalar arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, ,dava dışı işçi ...'ın adı geçen firmalarca iş akdinin sonlanması nedeniyle, ... Asliye Hukuk Mahkemesi(İş Mahkemesi sıfatıyla) açtığı alacak davasının, Mahkemenin 18.07.2018 tarih 2016/200 E.,2018/338 K. sayılı kararı ile hükme bağlandığını, kararın işçi vekili tarafından ...

İcra Müdürlüğünün 2019/1030 sayılı icra dosyası ile takibe konulduğunu, davacı işçi tarafından icra dosyasına 04.07.2019 tarihinde 22.594,49-TL ödeme yapıldığını, davalı yükleniciler ile yapılan sözleşmelerde sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin ücreti ve her türlü işçilik alacaklarından firmaların sorumlu olacağına ilişkin hükümler yer almakta olduğunu, tahsil olunabilecek alacak miktarının tayini hem de ilgili firmaların sorumluluk oranlarının tayinin uzmanlık gerektiren bir iş olduğundan davalıların ödemekle yükümlü olduğu miktarların bilirkişi raporuyla tespit olunacağını,

bu nedenle şimdilik her bir firmadan 100-TL olmak üzere toplamda 600-00' TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... Tur.Mad.En.İth.İhr.Tic.Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle: husumete, dava şartlarına, zamanaşımı ve yetkiye ilişkin itirazlarının bulunduğunu, dava dışı işçi tarafından ikame edilen ...

Asliye Hukuk(İş) Mahkemesinin 2016/200 esas sayılı davasının müvekkil firmaya ihbar edilmediğini, ihbar edilmeyen davada verilen hüküm uyarınca rücu davası ikame edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava dışı işçinin tüm işçilik alacaklarından davacı ... nin asıl işveren sıfatıyla sorumlu olduğunu, iş bu dava ile müvekkil firmadan rücuen alacak talebinde bunulmasının usul ve yasalara aykırı olduğunu, davacı tarafından hukuka aykırı sözle hükümleri dayanak gösterilerek dava dışı işçiye yapılan ödemelerin tamamının yüklenici |firmalara vrücu edilmeye çalışılmasının usul ve yasalara aykırılık teşkil ettiğini,

müvekkil firmanın sadece kendi çalıştırdığı süre ve ödediği son ücret ile işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu, dava dışı işçinin tüm çalışma dönemlerine ilişkin bedelin müvekkilden tahsili talebinin usul ve yasalara uygun olmadığını, müvekkil firmanın sorumlu olduğu kanaatine ulaşılması durumunda firmanın sadece kendi çalıştırdığı süre ve ödediği son ücret ile işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu, dava dışı işçinin tüm çalışma dönemlerine ilişkin bedelin tahsili talebinin usul ve yasalara uygun olmadığını,

kıdem tazminatı yönünden dava dışı işçinin iş akdinin müvekkil firma fesih etmediğinden iş akdinin feshine davayalı tazminat taleplerinden müvekkil firmanın sorumluluğu doğmayacağı, ücret yönünden dava dışı işçinin ücret alacağından müvekkil firmanın devreden işveren olması sebebiyle sorumluluğu bulunmadığını, yıllık izin alacağı yönünden işyeri devir hükümleri gereğince kullanılmayan izin ücretlerinden her durumda son işverenin sorumlu olduğunu, devreden işverenin hukuken sorumlu olmadığını,

neticede davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, alt işverenlerin işçisi tarafından açılan ... Asliye Hukuk(İş) Mahkemesinin 2016/200 E.2018/338 K.sayılı işçilik alacakları davası sonucunda verilen hüküm uyarınca, ... İcra Dairesi 2019/1030 E. sayılı icra dosyasına, davacı tarafından yapılan ödemenin, davalı alt işverenlerin sorumlu olduğundan bahisle rücuan tahsili talebine ilişkindir.

Dava dışı işçiye ödenen ücret nedeniyle davalıların borçlu olup olmadığı, sözleşmeye göre taraflar arasındaki rücu hakkının tespiti ve davalıların sorumlu olup olmadıklarının, sorumlu iseler ne miktarda sorumlu olduklarının tespitine ilişkin dosya bilirkişiye tevdi edilmekle, bilirkişi raporu da incelendiğinde; Dava dışı işçi ...'ın, ... 18 MART ... TERMİK SANTRALİ İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ aleyhine açtığı ... Asliye Hukuk(İş) Mahkemesinin 2016/200 E.2018/338 K.sayılı dava sonucunda, icra dosyasına toplamda, davacı tarafından 22.594,49 -TL ödendiği görülmektedir.

Hizmet Alım Sözleşmelerine ilişkin davalarda son dönemlerde Yargıtay'ın işbölümü uyarınca görevli dairesi olan Yargıtay 15.Hukuk Dairesi'nin kararlarında rücu davalarına ilişkin şu ilkeler belirlenmiştir:

-Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

-İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

-İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından İşçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

-Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

-İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, ücret alacağı, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. (Yargıtay 15.Hukuk Dairesi E:2021/611 K:2021/537 Karar tarihi:01,03.2021)

4857 sayılı İş Kanununun 112. Maddesine, 2014 yılında 6552 sayılı kanunla şu ekleme yapılmıştır. (Ek 2. Fıkra: 10/09/2014-6552 S.K/madde 8) 04/01//2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62'nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında, alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları; ..... son kamu kurum veya kuruluşu tarafından ödenir” hükmü getirilmiştir.

Bu hükümden ve bu kanuna dayalı çıkarılan yönetmelikten hareketle kıdem tazminatından münhasıran kamu kurum ve kuruluşunun sorumlu olduğu savunulmaktadır. Ancak Yargıtay'ın istikrar kazanmış kararları uyarınca 4857 sayılı kanunun 112. maddesine 6552 sayılı Kanun ile eklenen bu hükmün İşçiyi korumak maksatlı olduğu, alt işveren ile kamu kuruluşunun arasındaki rücu ilişkisini ortadan kaldırmadığı kabul edilmektedir. — (Yargıtay 13.HD. E:2014/4589, K:2016/5853, Yargıtay 22.HD.

E:2017/11390, K:2017/23320, Yargıtay 23.HD. E:2016/4603, K:2019/394)

“Davalıların, iş davalarının kendilerine ihbar edilmiş olmasına göre, davalarda hüküm altına alınan, faiz, yargılama giderleri ve vekalet ücretleri ile söz konusu alacakların tahsili amacıyla girişilen icra takip masraflarından da payları oranında sorumlu tutulmaları gerekirken, bu istemlerin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır” (Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin E:2017/837 , K:2020/1463, 03.03.2020 tarihli kararı.)

“Hal böyle iken mahkemece özellikle İş Mahkemesi davasının davalı alt işverene ihbar edildiği ve dava dışı işçi lehine verilen kararın kesinleşmesi sonrasında makul süre içerisinde ödeme yapıldığı hususları dikkate alınarak asıl işveren konumundaki davacının dava dışı işçiye ödenen bedelin tamamının (faiz ve icra masrafları da dahil) ödeme tarihinden itibaren davalı alt işverenden rücen tahsiline karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır” (Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin E:2016/5185 , K:2019/2064, 16.05.2019 tarihli kararı.)

Bu bilgiler ışığında, dosya içerisinde toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriği bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, dava dışı işçi ...'ın bu sözleşmelere konu işte, davalı şirket işçisi olarak, davacı asıl işveren işyerinde çalıştığı, ayrıntılı, açıklamalı ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan 29/11/2021 tarihli bilirkişi raporu ile; davalı şirketin sorumluluğuna dair hesaplama yapıldığı, davalıların sorumluluk miktarının tespit edildiği, işçilik alacaklarından davalıların kendi dönemleri ile sorumlu olduğu, dosyaya kazandırılan bilirkişi raporu, dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden davanın kabulüne karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.