Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/580 K.2023/206

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili idareye bağlı ... ile davalı firmalar arasında hizmet alım sözleşmeleri mevcut olduğunu, ,davalı firmaların işçilerinden ...'un adı geçen şirketlerde çalıştığını, dava dışı işçi ...'un adı geçen firmalarca iş akdinin sonlanması nedeniyle ... açtığı alacak davasının 01.07.2016 tarih .... sayılı kararı ile hükme bağlandığını, kararın işçi vekili tarafından ... sayılı icra dosyası ile takibe konulduğunu,

davacı idare tarafından icra dosyasına 27.08.2020 tarihinde teminat mektubunun paraya çevrilmesi suretiyle 31.668,19-TL ve 24.03.2021 tarihinde 8.495,36-TL olmak üzere toplam 40.163,55-TL ödeme yapıldığını, davalı yükleniciler ile yapılan sözleşmelerde sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin ücreti ve her türlü işçilik alacaklarından firmaların sorumlu olacağına ilişkin hükümler yer almakta olduğunu, tahsil olunabilecek alacak miktarının tayini hem de ilgili firmaların sorumluluk oranlarının tayini uzmanlık gerektiren bir iş olduğundan davalıların ödemekle yükümlü olduğu miktarların bilirkişi raporuyla tespit olunacağını,

bu nedenle şimdilik her bir firmadan 100-TL olmak üzere toplamda 900-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalılara dava dilekçesi usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalı taraflarca süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER

1-)... Esas sayılı dosyası, 2-)... Esas sayılı dosyası, 3-).. 25/05/2022 tarihli yazıları, 4-).... cevabi yazıları, 5-)Hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk son tutanağı, 6-)Mahkememizden alınan bilirkişi raporları,

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, alt işverenlerin işçisine, davacı asıl işveren tarafından ... kararına dayalı olarak yapılan “Kıdem tazminatı,Fazla mesai ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücreti ” ile ferilerine ilişkin ödemelerden alt işverenlerin rücuen tahsiline yöneliktir.

Mahkememizin 14/03/2023 tarihli celsesinde davacı vekili ... İnş. ... Ltd. Şti. yönünden davayı takip etmediğini bildirmiş olmakla, ... İnş. ... Ltd. Şti. yönünden dosyanın tefrik edilerek mahkememizin son esasına kaydının yapılmasına karar verildiği ve Mahkememizin .... Esas sayılı dosyasından verilen 14/03/2023 tarihli tefrik kararı ile ... İnş. ... Ltd. Şti. Yönünden davanın .... Esas sırasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacı 16/09/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile davasını, 12.788,06 TL alacağın ....... Ltd. Şti., 3.883,80 TL alacağın ... ... Ltd. Şti., 11.667,50 TL alacağın ... ... Ltd. Şti., 566,30 TL alacağın ... ... Ltd. Şti., 8.522,77 TL alacağın ... ... Ltd. Şti ve ...'den müştereken müteselsilen, 614,50 TL alacağın ... ... Ltd. Şti. Ve ... İnşaat ... Ltd. Şti.'den müştereken müteselsilen, 2.120,62 TL alacağın ... ... Ltd. Şti. Ve ... Temizlik ... Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen olmak üzere toplan 40.163,55 TL'nin her bir alacak miktarının ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Dava dışı İşçi ...'un ... Hizmet Dökümünün kurumdan istendiği, ... 25/05/2022 tarihli yazı cevabında gönderilen ... Hizmet dökümünün incelenmesinde, işçinin belirlenen dönemlerde(03/09/2001-01/07/2012)... Ltd. Şti., ... Ltd. Şti., ... İnşaat-... İş Ortaklığı, ... Tem. Ltd. Şti., ... Sos. Hiz. Ltd. Şti-... Temizlik Ltd. Şti. İş ortaklığı, ... Entg. Ltd.Şti. Ve ... ... Hiz. Ltd. Şti.-... İş Ortaklığı şirketlerinde çalıştığı, davacı ... tarafından, dava dışı işçinin açmış olduğu işçilik alacakları davası sonucunda işçinin başlattığı icra takip dosyası olan ... E. Sayılı dosyasına, 27.08.2020 tarihinde 31.668,19-TL ve 24.03.2021 tarihinde 8.495,36-TL olmak üzere 40.163,55-TL toplam ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Dava dışı işçi tarafından açılan .... davasında (....) davalılar ... ve ... Entg. ... Ltd. Şti. ve ... İş Ortaklığı, ... ... Ltd. Şti. Ve ... Hiz. ... Ltd. Şti.'dir. İş Mahkemesi davası, huzurdaki davada yer alan diğer davalılar ... ... Ltd. Şti. ve ... ... Ltd. Şti.'ne dava ihbar edilmiş, diğer davalılara ihbar edilmemiştir.

Asıl işverenle, alt işverenin işçiye karşı müteselsilen sorumluluğunu düzenleyen yasa maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesidir. Bu dış ilişkideki (işçiye karşı) sorumluluğu düzenleyen yasa maddesidir. Ancak davacı ve davalı alt işverenlerin iç ilişkideki sorumlulukları, aralarındaki sözleşme hükümlerine göre tespit editmektedir. Sözleşmelerde hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu ve ... kararları uyarınca sorumluluk belirlenmektedir.

Hizmet Alım Sözleşmelerine ilişkin davalarda son dönemlerde ...'ın iş bölümü uyarınca görevli dairesi olan ... 'nin kararlarında rücu davalarına ilişkin şu ilkeler belirlenmiştir: Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, ücret alacağı, UBGT, fazla mesal ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(.... Karar tarihi:01.03.2021)

Yukarıda açıklanan kararlarda ifade edildiği üzere “İşverenin(idare/asıl işveren) işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede hüküm bulunmaması halinde, rücu konusu alacakların tamamından ve ferilerinden münhasıran alt işverenlerin sorumlu olduğu” kabul edilmektedir.

Her bir alt işverenin kendi döneminden sorumlu olduğu, İhbar tazminatı ve yıllık izin alacağı var ise bundan sadece son işyerenin sorumlu olacağı da anılan kararlarda yer almaktadır.

“Davalıların, iş davalarının kendilerine ihbar edilmiş olmasına göre, davalarda hüküm altına alınan, faiz, yargılama giderleri ve vekalet ücretleri ile söz konusu alacakların tahsili amacıyla girişilen icra takip masraflarından da payları oranında sorumlu tutulmaları gerekirken, bu istemlerin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır” (..., 03.03.2020 tarihli kararı.)

... kararları uyarınıca rücu davalarında, rücuya konu iş mahkemesi dosyasının alt işverenlere ihbar edilip edilmemesi durumunda sorumluluk tutarlarının değiştiği görülmektedir. Buna göre iş mahkemesi dosyası alt işverene ihbar edilmişse, iş mahkemesi davasında hükmolunan alacaklar yanısıra yargılama gideri ve ferileri ile icra takip masraflarından alt işverenlerin payları oranında sorumlu olduğu kabul edilmekte, şayet İş mahkemesi davası ait işverene ihbar edilmemişse, alt işverenterin hükmolunan alacakların sadece asıl alacaklarından sorumlu olacağı değerlendirilmektedir

Buna göre tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde, davacı ile davalılar arasında Hizmet Alım Sözleşmeleri imzalandığı, dava dışı işçi ...'un bu sözleşmelere konu işte davalı şirketler işçisi olarak davacı aşıl işveren işyerinde çalıştığı, dava dışı işçinin ....

E. sayılı dosya ile açtığı dava sonucunda kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve genel tatil ücreti alacağı yönünden davanın kabulüne karar verildiği, işçi tarafından davacı aleyhine yapılan icra takibi neticesinde, davacının icra takip dosyasına (...

E. sayılı) 27.08.2020 tarihinde 31.668,19-TL ve 24.03.2021 tarihinde 8.495,36-TL olmak üzere 40.163,55-TL toplam yapmış olduğu. taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca iç ilişkideki sorumluluğun davalılara ait olduğu ve davacının davalılara rücu edebileceği tutarlar yasa,usule uygun ve denetime elverişli hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanmakla, her bir davalının münhasıran kendi döneminden tespit edilen bedellerle sınırlı sorumlu olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... Hakim ... · ¸e-imza ¸e-imza