Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/715 K.2022/250

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçelerinde, müvekkil şirketin ciranta sıfatıyla sahip olduğu ve ... Bankası'na ait, keşidecisi ... (... ... Kebap) olan, 7039542 seri numaralı, 20.10.2021 vade tarihli 18.000- TL tutarındaki çekin, müvekkili şirket tarafından, keşideciye kargo aracılığıyla gönderilmek üzere PTT Kargo'ya 28.09.2021 tarihinde teslim edildiğini, ancak çekin kaybolduğunu belirterek; müvekkili şirketin ciranta sıfatıyla sahip olduğu ve ... Bankası'na ait ve keşidecisi ... (... ... Kebap) olan, 7039542 seri numaralı, 20.10.2021 vade tarihli 18.000- TL tutarındaki çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Dava hasımsız olarak açılmıştır.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, davacının yasal hamil olduğu çekin, zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.

Banka cevabı, gazete ilanları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.

Zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali, kıymetli evrakta hak ile çek arasındaki sıkı bağlılığın, çekin zayi edilmesi halinde ortaya çıkaracağı haksızlıkları önleme ihtiyacından doğmuştur. Yetkili hamil veya lehtar tarafından zayi edilen çekin hak sahipliğini teşhis fonksiyonunu ortadan kaldırarak ve dilekçe sahibinin söz konusu hakka sahip olduğu konusunda bir karine yaratarak bu hakkı çekişmesiz olarak talep etmesini sağlamaya yönelik nizasız kaza yani hasımsız dava konusu bir işlemdir. Bu davada Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Mahkeme tarafından verilecek iptal kararı ile birlikte borçlu, bono, poliçe veya çeki ibraz edilmeden ödeme imkanına kavuşmaktadır (Özkan Gültekin, Öğretide ve Uygulamada Kıymetli Evrakın Ziya ve İptali, Ankara-2006, s.51).

Kıymetli evrak iptali veya çek iptali davalarında amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir.

6102 sayılı TTK 757 madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.

Kıymetli evrak iptali zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak (bono, poliçe, çek) elinden çıkan kişi yani yetkili hamil bu davayı açma hakkına sahiptir.

Toplanan deliller, yapılan ilanlar ve tüm dosya içeriği incelendiğinde; yetkili hamil tarafından kıymetli evrakın zayii nedeniyle açılan iptal davasında kanunda öngörülen şekilde ticaret sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı ve yasal süre içerisinde bu çek ile ilgili herhangi bir hak iddiasının yapılmadığı, mahkememize müracaat edenin olmadığı anlaşılmakla; dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir.

Anlatılan nedenlerle,