Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/352 K.2023/875

2- .... 3- .... 4- ....

DAVA

Rücuen Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :01/06/2022

KARAR TARİHİ :11/12/2023

KARAR Y.TARİHİ :15/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan rücuen tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir.

I-İDDİALAR

1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Kuruluşun ...'nde " ...." kapsamında taşeron yükleniciler vasıtasıyla çalışan ...'ün 23/10/2019 tarihinde emekliliğe hak kazanarak işten ayrıldığını, işçiye 4857 sayılı Kanunun 112. maddesi uyarınca 14/01/2020 tarihinde 58.905,49 TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, dava dışı işçi ...'ün davalı yükleniciler emrinde müvekkili Kuruluş iş yerinde hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalıştırıldığını, davlıların müvekkili tarafından ...'e ödenen kıdem tazminatından işçiyi çalıştırdıkları dönem kapsamında sorumlu olduklarını, müvekkili tarafından yapılan ödemenin 13.149,21 TL kısmından ... ...

Ltd. Şti'nin, 33.509,68 TL kısmından Zen ... Ltd. Şti'nin, 3.808,73 TL kısmından ... ... Ltd. Şti'nin ve 941,74 TL kısmından ...'ın sorumlu olduğunu, söz konusu miktarların ödenmesi yönünde davalılara yazılan yazılardan sonuç alınamadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ... Kiş. ve Sos. Hizm. Tem. Taş. İnş. Pey. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti'den 13.149,21 TL, ... Tic. Paz. Pers. Tem. Sos. Hizm. Ltd. Şti'den 33.509,68 TL'nin, ... İnş. Tur. Kağ. Pet. Orm.

Tar. Der. ve Gıd. Ür. Oto Mad. Teks. Tem. Eğt. Öğr. Rek. ve İş. Hiz. Taah. Tic. San. ve Paz. Ltd. Şti'den 3.808,73 TL'nin ve ...'dan 941,73 TL'nin 14/01/2020 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-SAVUNMALAR

2. Davalı yanlara usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye tebliğ edilmesine karşın, davalılar davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır. III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR

A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar

3. Davacı şirkete ait iş yerinin ...., .... İşçilik işlerinin yürütülmesi işi için davalı şirketlerden hizmet alımı yapıldığı ve taraflar arasında hizmet alım sözleşmeleri akdedildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları

4. Taraflar arasında; davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi/sözleşmeleri uyarınca, davalı alt işverenlerin sorumlu tutulup tutulamayacağı, davacı yanın rücu talebinin yerinde olup olmadığı ile davalıların sorumlu olduğu rücuen alacak tutarının ve faiz başlangıç tarihinin belirlenmesi noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

5. Taraflarca akdedilen sözleşme ve şartname örnekleri, 6. ... kayıtları, 7. Ödeme dekontları

8. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi rapor ve ek raporunun sonuç kısmında özetle; davacı idarenin dönemler halinde yüklenici şirketler bünyesinde işçi olarak çalışan dava dışı ...'e 16/02/2006-23/10/2019 tarihleri arasındaki çalışma dönemine yönelik olarak 14/01/2020 tarihinde toplam 58.905,49 TL ödeme yaptığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ekleri ile kabul edilen hükümler gözetilerek,

yüklenici şirketlerin yapılan ödemeden dolayı sorumluluklarının (kendi sözleşme dönemleri ile sınırlı kalmak kaydı ile) hesaplamaların tam ve yarı yarıya sorumluğuna göre alternatifli olarak yapıldığını, buna göre, davacı idarenin yaptığı 58.905,49 TL ödemeden; davalı ... İnş. Tur. Kağ. Pet. Orm. Tar. Der. ve Gıd. Ür. Oto Mad. Teks. Tem. Eğt. Öğr. Rek. ve İş. Hiz. Taah. Tic. San. ve Paz. Ltd.

Şti.'nin tam sorumluluk miktarının 3.802,20 TL, yarı yarıya sorumluluk miktarının 1.901,10 TL olduğu, ...'ın tam sorumluluk miktarının 655,98 TL, yarı yarıya sorumluluk miktarının 327,99 TL olduğu, ... Tic. Paz. Pers. Tem. Sos. Hiz. Ltd. Şti.'nin tam sorumluluk miktarının 33.454,50 TL, yarı yarıya sorumluluk miktarının 16.727,25 TL olduğu, ... Kiş. ve Sos. Hizm. Tem. Taş. İnş. Pey. Gıd. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin tam sorumluluk miktarının 13.119,40 TL, yarı yarıya sorumluluk miktarının 6.559,70 TL olarak hesaplandığı, hükmedilecek rücuen alacaklara 14.01.2020 ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesi isteminin mahkemenin takdirinde olduğu görüşü bildirilmiştir.

V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

9. Dava; davacı şirket tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, davalı şirket/şirketlerle ile akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.

10. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. ( ....Karar tarihi:17.11.2021)

11. Dava dışı işçi ...'ün, 16.02.2006-23.10.2019 tarihleri arasında davacı iş yerinde çalışırken, iş akdinin 23.10.2019 tarihinde emeklilik nedeniyle sona erdiği, davacı şirket tarafından 14.01.2020 tarihinde toplam 58.905,49 TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı görülmüştür. 12. Davacı yan, dava dışı işçinin kıdem tazminatı için ödediği toplam 58.905,49 TL'den taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı yanların kendi dönemlerine isabet eden 51.409,36 TL tutarlardan sorumlu olduğunu ileri sürmektedir

13. Ödeme yapılan işçi ...’ün ödemeye esas 16.02.2006-23.10.2019 döneminde. 16.02.2006-31.12.2006 tarihleri arasında 313 gün davalı ... İnş. Tur. Kağ. Pet. Orm. Tar. Der. ve Gıd. Ür. Oto Mad. Teks. Tem. Eğt. Öğr. Rek. ve İş. Hiz. Taah. Tic. San. ve Paz. Ltd.

Şti.'nde, 08.01.2007-28.02.2007 tarihleri arasında 54 gün davalı ... yanında, 01.03.2007-31.12.2007 tarihleri arasında 300 gün, 18.02.2008-26.12.2008 tarihleri arasında 309 gün, 29.12.2008-10.01.2009 tarihleri arasında 13 gün, 12.01.2009-24.01.2009 tarihleri arasında 13 gün, 09.02.2009-31.12.2009 tarihleri arasında 320 gün, 03.01.2011-31.01.2011 tarihleri arasında 29 gün, 01.02.2011-31.12.2011 tarihleri arasında 330 gün, 01.01.2012-31.12.2013 tarihleri arasında 720 gün, 01.01.2014-31.12.2015 tarihleri arasında 720 gün olmak üzere toplam 2.754 gün davalı ...

Tic. Paz. Pers. Tem. Sos. Hizm. Ltd. Şti.'de, 01.01.2016-31.12.2018 tarihleri arasında 1080 gün davalı ... Kiş. ve Sos. Hizm. Tem. Taş. İnş. Pey. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti.'nde, 08.01.2008-06.02.2008 tarihleri arasında 24 gün dava dışı .... Seyh. Taş. Nak. Tem. ve Tic. ... Ltd. Şti.'de, 01.01.2010-31.12.2010 tarihleri arasında 360 gün dava dışı ... End. ve Kurms. Hizm. ve Ürün. San. Tic. A.Ş.'de, 01.01.2019-28.02.2019 tarihleri arasında 60 gün dava dışı ... Lojs.

A.Ş.'de 01.03.2019-23.10.2019 tarihleri arasında 233 gün dava dışı ... Taah. A.Ş.'de sigortalı işçi olarak çalıştığı tespit edilmiştir.

14. Davacı şirket tarafından dava dışı işçi ...’ün 16.02.2006 tarihinde işe başladığı, 23.10.2019 tarihinde emeklilik nedeniyle iş akdinin feshedildiği kabul edilerek, kıdem tazminatına esas süre; 13 yıl, 8 ay, 7 gün olarak esas alınmıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporu ile; bu süre için ödenmesi gereken kıdem tazminatı miktarı 59.531,28 TL olarak hesaplanmış ise de; davacı tarafından (damga vergisi dahil) 59.356,00 TL ödeme yapıldığı görülmekle, davacı şirket tarafından yapılan ödeme tutarı nazara alınarak hesaplama yapılması Mahkememizce uygun görülmüştür.

15. Taraflarca akdedilen hizmet alım sözleşmelerinden davacı ile davalı şirketler arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, kıdem tazminatı ödemesi yapılan dava dışı işçinin, davacı şirkete ait iş yerinde; davalı şirketlerin sigortalı çalışanı olarak, taraflarca akdedilen hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalıştığı anlaşılmış, dava dışı işçinin davalı yüklenicilerin yanındaki çalışmasına isabet eden kıdem tazminat alacakları toplamının 51.323,62 TL olduğu 02.11.2023 tarihli bilirkişi ek raporu ile belirlenmiştir.

Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır.

İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçiyi çalıştıran davalı yüklenicilerden işçilik alacakları yönünden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını, talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Bu durumda; davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönemleri ile sınırlı olmak üzere davalıların sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin 02.11.2023 tarihli bilirkişi ek raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunmuş, davanın kısmen kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... · e-imzalıdır Hakim .... · e-imzalıdır