Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/47 K.2022/627

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... -Bodrum Havalimanı için ihtiyaç duyulan temizlik hizmetlerinin (belirtilen tarihler arasında) davalı firmalara ihale edildiğini, dava dışı çalışan ... tarafından kuruluş aleyhine ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile dava açıldığını, Mahkemenin ... E.,... K. sayılı kararına istinaden ...

İcra Müdürlüğünün .... sayılı dosyasına 04.04.2016 tarihinde 12.888,61-TL ödeme yapıldığını, işçinin çalışma döneminin 21.01.2000-14.07.2008 olduğunu, davalılar ile imzalanan muhtelif sözleşeme ve eklerinde “Yüklenicinin istihdam ettiği personelin. İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir.

Yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluk DHMİ'ne yüklenemez” şeklinde düzenleme bulunduğunu, ödenen tutarın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsili için dava açma zorunluluğu doğduğunu, neticede şimdilik 12.000-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalılara dava dilekçesi usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalı taraflarca süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER

1-)... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, 3-) Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü , Osmaniye Ticaret Sicil Müdürlüğü ve Diyarbakır Ticaret Sicil Müdürlüğü, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü, nün cevabi yazıları, 4-)Hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk son tutanağı, 5-)Mahkememizden alınan bilirkişi raporu,

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, alt işverenlerin işçisine, davacı asıl işveren tarafından ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi sıfatıyla) kararına dayalı olarak yapılan “Kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı” ile ferilerine ilişkin ödemelerden alt işverenlerin rücuen tahsiline yöneliktir.

Davacı vekili 12/09/2022 havale tarihli ıslah dilekçesi ile, dava dilekçesi ile talep edilen 12.000,00 TL'lik tutarı bilirkişi raporu doğrultusunda 938,01 TL artırarak toplam 12.938,01 TL'ye ıslah ettiğini beyan etmiş ve ıslah harcını yatırdığı görülmüştür.

Dava dışı İşçi ... tarafından açılan Asliye Hukuk (İş Mahkemesi) davasında (... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ... E.) davalılar ....ve ... Kimya Kimyevi Maddeler Tem.Taah. Tic. Ltd. Şti.'dir. İş Mahkemesinde görülen dava, huzurdaki davada yer alan diğer davalılara ihbar edilmemiştir.

Asıl işverenle, alt işverenin işçiye karşı müteselsilen sorumluluğunu düzenleyen yasa maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesidir. Bu dış ilişkideki (işçiye karşı) sorumluluğu düzenleyen yasa maddesidir. Ancak davacı ve davalı alt işverenlerin iç ilişkideki sorumlulukları, aralarındaki sözleşme hükümlerine göre tespit edilmektedir. Sözleşmelerde hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu ve Yargıtay kararları uyarınca sorumluluk belirlenmektedir.

Hizmet Atım Sözleşmelerine ilişkin davalarda son dönemlerde Yargıtay'ın iş bölümü uyarınca görevli dairesi olan Yargıtay 15.Hukuk Dairesi'nin kararlarında rücu davalarına ilişkin şu ilkeler belirlenmiştir: Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

İşçiye ödenen kadem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından İşçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, ücret alacağı, UBGT, fazla mesal ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Yargıtay 15.Hukuk Dairesi E:2021/611 K:2021/537 Karar tarihi:01.03.2021)

Yukarıda açıklanan kararlarda ifade edildiği üzere “İşverenin(idare/asıl işveren) işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede hüküm bulunmaması halinde, rücu konusu alacakların tamamından ve ferilerinden münhasıran alt işverenlerin sorumlu olduğu” kabul edilmektedir.

Her bir alt işverenin kendi döneminden sorumlu olduğu, İhbar tazminatı ve yıllık izin alacağı var ise bundan sadece son işyerenin sorumlu olacağı da anılan kararlarda yer almaktadır.

“Davaltıların, iş davalarının kendilerine ihbar edilmiş olmasına göre, davalarda hüküm altına alınan, faiz, yargılama giderleri ve vekalet ücretleri ile söz konusu alacakların tahsili amacıyla girişilen icra takip masraflarından da payları oranında sorumlu tutulmaları gerekirken, bu istemlerin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır” (Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin E:2017/837 , K:2020/1463, 03.03.2020 tarihli kararı.)

Yargıtay kararları uyarınıca rücu davalarında, rücuya konu iş mahkemesi dosyasının alt işverenlere ihbar edilip edilmemesi durumunda sorumluluk tutarlarının değiştiği görülmektedir. Buna göre iş mahkemesi dosyası alt işverene ihbar edilmişse, İş mahkemesi davasında hükmolunan alacaklar yanısıra yargılama gideri ve ferileri ile icra takip masraflarından alt işverenlerin payları oranında sorumlu olduğu kabul edilmekte, şayet İş mahkemesi davası ait işverene ihbar edilmemişse, alt işverenterin hükmolunan alacakların sadece asıl alacaklarından sorumlu olacağı değerlendirilmektedir

Buna göre tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde, davacı ile davalılar arasında ...-Bodurm Havalimanı temizlik işlerinin alt işverenler tarafından yürütülmesine ilişkin Hizmet Alım Sözleşmeleri imzalandığı, dava dışı işçi ...'ın bu sözleşmelere konu işte davalı şirketler işçisi olarak davacı asıl işveren işyerinde çalıştırıldığı, dava dışı işçinin ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi ... E.,...

K. dosyası ile açtığı dava sonucunda kıdem tazminatı yönünden davanın kabulüne karar verildiği; işçi tarafından davacı aleyhine yapılan icra takibi neticesinde ... İcra Dairesinin ...

E. sayılı dosyasına 04.04.2016 tarihinde davacının toplam 12.938,01 -TL ödeme yaptığı, taraflar arasındaki sözleşmeye göre, “Yüklenici istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu ,SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin, herhangi bir sorumluluk DHMİ'ne yüklenemez.” hükmü bulunduğu, buna göre, ... Tic. Taah. Paz. Ltd.

Şti.- 6.256,03-TL, ... Med. Tem. Elk. Bas. Nak. Teks.Tic.Ltd.Şti. - 421,50-TL , ... Grup Kurumsal Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. - -1.357,70-TL, ... ...-... Temizlik : - 669,97 TL, ... Tem.Sos.Hizm. Bil. Sağ. Hiz. İnş. San. Ve Tic. Ltd.

Şti. - 4.232,81-TL'den kendi dönemi ile sorumlu olduğu, davacının rücu edebileceği tutar toplamının 12.938,01 -TL olduğu davacının davalılara rücu edebileceği tutarlar yasa ve usule uygun, denetime elverişli hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanmakla, her bir davalının münhasıran kendi döneminden tespit edilen bedellerle sınırlı sorumlu olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.