Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/750 K.2023/99

T.C. ... ...MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/431 Esas - 2023/142

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C.

... GEREKÇELİ KARAR

...MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/431 Esas

KARAR NO : 2023/142

HAKİM :... KATİP : ....

DAVACI :.... VEKİLİ : Av. .... DAVALILAR : 1- ... 2- ....

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/07/2022

BİRLEŞEN ANK. .... MAHKEMESİNİN 2022/432 E. 2022/470 K. SAYILI DOSYASI

DAVACI : .... VEKİLİ : Av. .... DAVALILAR : 1-.... 2- ....

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/07/2022

BİRLEŞEN ANK. .... MAHKEMESİNİN 2022/433 E. 2022/471 K. SAYILI DOSYASI

DAVACI : .... VEKİLİ : Av. .... DAVALILAR : 1- .... 2- ....

DAVA

Rücuen Alacak (Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/07/2022

KARAR TARİHİ : 27/02/2023

KARAR Y.TARİHİ :07/03/2023

Mahkememizde görülmekte olan rucuen alacak davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;

ASIL DAVADA

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ...'ın müvekkili ...'a bağlı... bünyesinde ... ilişkin ihaleler kapsamında 14/04/2014-31/10/2020 tarihleri arasında genel temizlik ve temizlik görevlisi olarak çalıştığını, son çalışmış olduğu Şirkete verdiği dilekçe ile 31/10/2020 tarihi itibariyle işten ayrılma talebinde bulunduğunu, dava dışı işçinin davalı Şirketler bünyesinde çalıştığı dönemler için yasal düzenlemelere dayalı olarak müvekkili teşekkül tarafından 03/12/2020 tarihinde toplam 29.620,68 TL kıdem tazminatı ödemesi yaptığını, ... ...ile davalılar arasında imzalanan ...

Sözleşme ve ekleri ile yapılan düzenlemeler gereği ilgili mevzuat hükümleri ve yargı kararları gereğince yüklenici tarafından çalıştırılan işçilerin her türlü hak ve alacaklarından davalı Şirketlerin sorumlu olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalılar çalışanı ...'a ödemek zorunlu kaldığı toplam 29.620,68 TL'nin 03/12/2020 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı yanlara dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmiş, süresi içeresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

BİRLEŞEN ... .... MAHKEMESİNİN 2022/432 E. SAYILI DOSYASI

İDDİA

Dava dışı işçiler ... ve ...'ın müvekkili ...'a bağlı ... bünyesinde ... ilişkin ihaleler kapsamında 23/03/2013-28/02/2019 tarihleri arasında garson ve sekreter olarak çalıştıklarını, son çalışmış olduğu Şirkete verdikleri dilekçeler ile 21/03/2019 tarihi itibariyle işten ayrılma talebinde bulunduğunu, dava dışı işçilerin davalı Şirketler bünyesinde çalıştığı dönemler için yasal düzenlemelere dayalı olarak müvekkili Teşekkül tarafından 01/04/2019 tarihinde toplam 47.512,45 TL kıdem tazminatı ödemesi yaptığını, ... ... ile davalılar arasında imzalanan ...

Sözleşme ve ekleri ile yapılan düzenlemeler gereği ilgili mevzuat hükümleri ve yargı kararları gereğince yüklenici tarafından çalıştırılan işçilerin her türlü hak ve alacaklarından davalı Şirketlerin sorumlu olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalılar çalışanları ... ve ...'a ödemek zorunlu kaldığı (...'e 24.758,41 TL, ...'a ödenen 22.727,04 TL olmak üzere) toplam 47.512,45 TL'nin 01/04/2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı yanlara dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmiş, süresi içeresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

BİRLEŞEN ... .... MAHKEMESİNİN 2022/433 E. DOSYASI

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Dava dışı işçiler ... ve ...'ün müvekkili ...'a bağlı ... bünyesinde ... ilişkin ihaleler kapsamında ...'ın 23/03/2013-31/08/2018 tarihleri arasında aşçı olarak, ...'ün 23/03/2013-29/01/2018 tarihleri arasında genel temizlik ve temizlik görevlisi olarak çalıştıklarını, son çalışmış olduğu Şirkete verdikleri dilekçeler ile işten ayrılma talebinde bulunduklarını, dava dışı işçilerin davalı Şirketler bünyesinde çalıştığı dönemler için yasal düzenlemelere dayalı olarak müvekkili Teşekkül tarafından 24/09/2018 ve 13/02/2018 tarihlerinde toplam 32.406,88 TL kıdem tazminatı ödemesi yaptığını, ... ... ile davalılar arasında imzalanan ...

Sözleşme ve ekleri ile yapılan düzenlemeler gereği ilgili mevzuat hükümleri ve yargı kararları gereğince yüklenici tarafından çalıştırılan işçilerin her türlü hak ve alacaklarından davalı Şirketlerin sorumlu olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalılar çalışanları ... ve ...'e ödemek zorunlu kaldığı (...'a 24/09/2018 tarihinde 21.721,42 TL, ...'e 13/02/2018 tarihinde ödenen 10.685,46 TL olmak üzere) toplam 32.406,88 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı yanlara dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmiş, süresi içeresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen davalarda dava, davacı idare tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir. ... son tutanağı, sözleşme ve teknik şartname örnekleri, SGK kayıtları, icra ödeme dekotları, bilirkişi raporu ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur. Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 15.01.2023 tarihli raporun sonuç kısmında özetle.

Davacı İdare’nin dönemler halinde yüklenici davalı Şirketler bünyesinde işçi olarak çalışan dava dışı işçiler; ...'a 14/04/2014-31/10/2020 tarihleri arasındaki çalışma dönemine yönelik olarak 03/12/2020 tarihinde 29.620,68 TL, ...'e 23/03/2013-28/02/2019 tarihleri arasındaki çalışma dönemine yönelik olarak 01/04/2019 tarihinde 24.758,41 TL, ...'a 23/03/2013-28/02/2019 tarihleri arasındaki çalışma dönemine yönelik olarak 01/04/2019 tarihinde 22.727,04 TL, ...'a 23/03/2013-31/08/2018 tarihleri arasındaki çalışma dönemine yönelik olarak 24/09/2018 tarihinde 21.721,42 TL,

...'e 23/03/2013-29/01/2018 tarihleri arasındaki çalışma dönemine yönelik olarak 13/02/2018 tarihinde 10.685,46 TL olmak üzere; toplam 109.513,01 TL ödeme yaptığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ekleri ile kabul edilen hükümler gözetilerek, hesaplamanın; tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre (2) alternatifli olarak yapıldığını, Buna göre, davacı İdare’nin yaptığı 109.513,01 TL ödeme yönünden davalı Şirketlerden tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre talep edebileceği rücuan alacak miktarları;

2022/431 esas sayılı asıl dava dosyasında; dava dışı işçi ...'a yapılan 29.620,68 TL ödeme yönünden; ... Kurumsal Hizm. İnş. Tur. Gıd. Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin tam sorumluluk tutarının 16.809,40 TL, yarı yarıya sorumluluk miktarının 8.404,70 TL, ... Sos. Hizm. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin tam sorumluluk miktarının 12.811,28 TL, yarı yarıya sorumluluk miktarının 6.405,64 TL olarak hesaplandığını, hükmedilecek rücuen alacağa 03/12/2020 ödeme tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesi isteminin Mahkemenin takdirinde olduğunu,

2022/432 esas sayılı birleşen dava dosyasında; dava dışı işçiler ...'e yapılan 24.758,41 TL, ...'a yapılan 22.727,04 TL olmak üzere toplam 47.512,45 TL ödeme yönünden; ... Kur. Hizm. İnş. Tur. Gıd. Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. 'nin tam sorumluluk miktarının ... için 19.940,31 TL, ... için 18.284,32 TL, ... Sos. Hizm. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... için 4.845,10 TL, ... için 4.442,72 TL olarak hesaplandığını, ... Kur. Hizm. İnş. Tur. Gıd. Mob. Taş.

San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin yarı yarıya sorumluluk miktarının ... için 9.970,16 TL, ... için 9.142,16 TL, ... Sos. Hizm. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... için 4.845,10 TL, ... için 2.221,36 TL olarak hesaplandığını, hükmedilecek rücuen alacaklara 01/04/2019 ödeme tarihlerinden itibaren yasal faiz yürütülmesi isteminin Mahkemenin takdirinde olduğunu,

2022/433 esas sayılı birleşen dava dosyasında; dava dışı işçiler ...'a yapılan 21.721,42 TL, ...'e yapılan 10.685,46 TL olmak üzere toplam 32.406,88 TL ödeme yönünden; ... Kur. Hizm. İnş. Tur. Gıd. Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin yarı yarıya sorumluluk miktarının ... için 9.533,17 TL, ... için 5.255,39 TL, ... Sos. Hizm. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... için 1.327,54 TL, ... için 87,34 TL olarak hesaplandığı, ... Kur. Hizm. İnş. Tur. Gıd. Mob. Taş.

San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin tam sorumluluk miktarının ... için 19.066,34 TL, ... için 10.510,78 TL, ... Sos. Hizm. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin tam sorumluluk miktarının ... için 2.655,08 TL, ... için 174,68 TL olduğunu, hesaplanan alacaklara ödeme tarihlerinden itibaren faiz işletilebileceği görüşü bildirilmiştir.

Bilirkişi raporu dosya kapsamı ve delil durumuna uygun olup, hükme esas alınmıştır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (... Dairesinin 21.12.2020 tarih ve 2019/2279 esas, 2020/4436 karar sayılı ilamı)

Yukarıda yazılı açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

Dava dışı işçiler ...'ın 14.04.2014-31.10.2020 tarihleri arasında temizlik görevlisi olarak davalı yüklenicilerin işçisi olarak davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin 31.10.2020 tarihi itibariyle sonlandırılarak 03.12.2020 tarihinde toplam 29.620,68 TL kıdem tazminatı ödemesinin yapıldığı görülmüştür. Dava dışı işçinin kıdem tazminatı ödemesine esas toplam çalışma süresi 2393 gün olup, bu sürenin; 1358 gününün davalı... Kurumsal Hizm. İnş. Tur. Gıd. Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti., 1035 gününün ise ... Sos. Hizm. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde geçirildiği anlaşılmıştır.

Dava dışı işçi ...'ın 23.03.2013-28.02.2019 tarihleri arasında garson ve sekreter olarak davalı yüklenicilerin işçisi olarak davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin 28.02.2019 tarihi itibariyle sonlandırılarak 01.04.2019 tarihinde toplam 24.785,41 TL kıdem tazminatı ödemesinin yapıldığı görülmüştür. Dava dışı işçinin kıdem tazminatı ödemesine esas toplam çalışma süresi 2169 gün olup, bu sürenin; 1745 gününün davalı... Kurumsal Hizm. İnş. Tur. Gıd. Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti., 424 gününün ise ... Sos. Hizm. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde geçirildiği anlaşılmıştır.

Dava dışı işçi ...'ın 23.03.2013-28.02.2019 tarihleri arasında garson ve sekreter olarak davalı yüklenicilerin işçisi olarak davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin 28.02.2019 tarihi itibariyle sonlandırılarak 01.04.2019 tarihinde toplam 22.727,04 TL kıdem tazminatı ödemesinin yapıldığı görülmüştür. Dava dışı işçinin kıdem tazminatı ödemesine esas toplam çalışma süresi 2169 gün olup, bu sürenin; 1745 gününün davalı... Kurumsal Hizm. İnş. Tur. Gıd. Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti., 424 gününün ise ... Sos. Hizm. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde geçirildiği anlaşılmıştır.

Dava dışı işçi ...'ın 23.03.2013-31.08.2018 tarihleri arasında aşçı olarak davalı yüklenicilerin işçisi olarak davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin 31.08.2018 tarihi itibariyle sonlandırılarak 24.09.2018 tarihinde toplam 21.721,42 TL kıdem tazminatı ödemesinin yapıldığı görülmüştür. Dava dışı işçinin kıdem tazminatı ödemesine esas toplam çalışma süresi 1988 gün olup, bu sürenin; 1745 gününün davalı... Kurumsal Hizm. İnş. Tur. Gıd. Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti., 243 gününün ise ... Sos. Hizm. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde geçirildiği anlaşılmıştır.

Dava dışı işçi ...'ün 23.03.2013-29.01.2018 tarihleri arasında temizlik görevlisi olarak davalı yüklenicilerin işçisi olarak davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin 29.01.2018 tarihi itibariyle sonlandırılarak 13.02.2018 tarihinde toplam 10.685,46 TL kıdem tazminatı ödemesinin yapıldığı görülmüştür. Dava dışı işçinin kıdem tazminatı ödemesine esas toplam çalışma süresi 1774 gün olup, bu sürenin; 1745 gününün davalı... Kurumsal Hizm. İnş. Tur. Gıd. Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti., 29 gününün ise ... Sos. Hizm. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde geçirildiği anlaşılmıştır.

Davacı kurum, dava dışı işçilere ödediği toplam 109.513,01 TL kıdem tazminatından, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalıların sorumlu olduğunu ileri sürmektedir. Toplanan delillerden davacı ile davalı şirketler arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçilerin davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır.

Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm de bulunmamaktadır.

İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçilerin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçileri çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Davacı tarafından dava dışı işçilere ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönmeleri ile sınırlı olmak üzere davalıların tam sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden asıl ve birleşen davaların kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine davalı alt işverenlerin davadan önce temerrüte düşürüldüğü iddia ve ispat edilemediğinden, dava tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine karar verilmiştir.

Anlatılan nedenlerle,

Katip .... Hakim 192296 e-imzalıdır e-imzalıdır