Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/85 K.2022/509

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçelsinde; müvekkili bankanın Çukurambar şubesine tevdi edilen alacaklısı ... Yem Gıda San. Tic. A.Ş, borçlusu ... ... - ... Hayvancılık alım-satım olan, 145.487,00 TL tutarında, 15/01/2022 vadeli, 28/09/2021 keşide tarihli bononun kaybolduğunu, yapılan araştırmalara rağmen bulunamadığını, öncelikle dava konusu senet ile ilgili olarak ödemeden men yasağı kararı verilmesini ve neticede dava konusu kambiyo evrakının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Dava hasımsız olarak açılmıştır.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava; kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir. Bono sureti, ticaret sicil gazetesinde yapılan ilanlar ve diğer belgeler dosyada mevcuttur. Kıymetli evrak iptali veya çek iptali davalarında amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir.

6102 sayılı TTK 757 madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi men eden kararında ayrıca muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdii yerini gösterir. TTK.

758 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda mahkeme dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Verilen süre içinde dava açılmazsa mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. TTK 759 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmemesi halinde poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.

Kıymetli evrakın iptali isteminde bulunan kişi poliçe elindeyken ziyaa uğradığını inandırıcı delillerle ispatlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Poliçe ile ilgili yapılan bu düzenlemeler TTK 818/1.fıkra (s) bendinde yapılan düzenleme uyarınca çek hakkında ve TTK m 778/1 fıkra (ı) bendi uyarınca bono hakkında da uygulanır.

Kıymetli evrak iptali veya çekin zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak (bono, poliçe, çek) elinden çıkan kişi yani yetkili hamil bu davayı açma hakkına sahiptir.

Toplanan deliller, yapılan ilanlar ve tüm dosya içeriği incelendiğinde; kıymetli evrakın zayii nedeniyle açılan iptal davasında kanunda öngörülen şekilde ticaret sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı ve yasal süre içerisinde bu bono ile ilgili herhangi bir hak iddiasının yapılmadığı, mahkememize müracaat edenin olmadığı, bononun keşidecisine başvuru yapılmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne, dava konusu kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir.

Her ne kadar 15/09/2022 tarihli duruşmada verilen kısa kararda maddi hataya dayalı olarak "15 gün" içerisinde İstinaf yolunun açık olduğu yazılmış ise de; HMK 183 ve 304 maddeleri uyarınca, bu maddi hata her zaman düzeltilebileceğinden, gerekçeli kararda verilen kararın "2 haftalık süre" içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere verildiğine ilişkin gerekli düzeltme yapılmıştır.

Anlatılan nedenlerle,