Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/48 K.2024/83

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

T.C.

ANKARA

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/48

KARAR NO : 2024/83

HÂKİM : .... KATİP :...

DAVACI : .... VEKİLİ : Av. .... DAVALI : .... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 17/01/2023

KARAR TARİHİ : 13/02/2024

G.K. YAZIM TARİHİ : 03/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

I) İDDİA

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketi tarafından ... numaralı poliçe ile sigortalanan, ...'a ait ... plakalı aracın, ... sevk ve idaresinde iken, davacı ...'e ait ... plakalı araca 12/02/2020 tarihinde çarparak kazaya sebebiyet verdiği; kaza sonucu davacıya ait araçta hasar meydana geldiği; davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedelinin 8.673,00 TL olduğunun tespit edildiği; ... plakalı aracı ZMMS poliçesi ile sigortalamış bulunan davalı şirkete 03/01/2022 tarihli dilekçe ile,

meydana gelen kaza sonucu oluşan değer kaybının ve değer kaybının tespiti için ödenen rapor ücretinin tazmini için başvurulduğu; başvuru sonucunda davalı sigorta şirketi tarafından 14/01/2022 tarihinde 1.067,91 TL ödeme yapıldığı, başkaca bir ödeme yapılmadığı; ödemesi yapılmayan 8.932,09 TL değer kaybı tazminatı, 400,00 TL ekspertiz ücreti ve 2.885,21 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 12.317,30 TL'nin tahsili amacı ile ....

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı; başlatılan icra takibine davalı şirket tarafından itiraz edildiği beyan edilmiş olup. Mahkememiz nezdinde açılan davanın kabulüne, davalı şirket tarafından ... Esas sayılı dosyasına sunulan itirazın iptaline, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

II) SAVUNMA

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerine ilişkin dava öncesi ödeme yapıldığı. 14/01/2022 tarihinde ...'e 869,60 TL değer kaybı, 198,31 TL değer kaybı eksper ücreti ödemesi, 24/03/2020 tarihinde ...'e 1.630,40 TL değer kaybı ödemesi, 29/04/2020 tarihinde ise davacının kasko sigortacısı olan ...

A.Ş.'ye 8.673,00 TL rücu tediye ödemesi yapıldığı; yapılan ödemeler ile davalı sigorta şirketinin tüm sorumluluğunu yerine getirmiş olduğu; kabul anlamına gelmemek kaydı ile davalı sigorta şirketinin poliçe limiti dahilinde sorumlu olduğu; davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı araç sürücüsünün herhangi bir kusurunun bulunmadığı; davacının dava dilekçesinde öne sürdüğü hususları kabul etmedikleri; dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığı; davanın yetkili mahkemede açılmadığı, yetkili mahkemenin ....

Mahkemesi olduğu; bu hususta yetki yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği; ekspertiz yönünde talep edilen alacağın davacı tarafından ödenmesi gerektiği; davalı sigorta şirketinin bu hususta bir sorumluluğunun bulunmadığı beyan edilmiş olup. Mahkememiz nezdinde açılan davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin, davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

III) DELİLLER

... Esas Sayılı Dosyası Sureti. ... Arabuluculuk Sayılı Arabuluculuk Dosyası. .... Tarafından Gönderilen 27/01/2023 Tarihli Cevabi Yazı. 12/02/2020 Tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı. ... A.Ş. Tarafından Gönderilen 02/11/2021 ve 17/01/2022 Tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi. ... Tarafından Gönderilen Bila Tarihli Cevabi Yazı. ... A.Ş. Tarafından Gönderilen 01/03/2023 Tarihli Cevabi Yazı. Hasar/Değer Kaybı ve Kusur Tespiti Hususunda Düzenlenen 06/07/2023 tarihli Bilirkişi Raporu.

IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti :

Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davacı ... ("davacı" olarak anılacaktır) tarafından, davalı ... Şirketine ("davalı sigorta şirketi" olarak anılacaktır) yönelik olarak; 12/02/2020 tarihli trafik kazası nedeniyle, ... plakalı araçta meydana gelen "değer kaybı" bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine, davalı tarafından sunulan "İtirazın İptali Talebi" olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığın konusunun; ... Esas sayılı dosyasında (İlgili İcra Dairesinin kapatılması akabinde dosya, ... Dairesine devredilerek, ... Esas numarasını almıştır) başlatılan icra takibi kapsamında talep edilen, 12/02/2020 tarihli trafik kazası nedeniyle ... plakalı araçta meydana gelen "değer kaybı" bedelinden, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı; bu doğrultuda dava konusu icra takibinde sunulan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı ödenmesi şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarından ibaret olduğu anlaşılmaktadır.

b) Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi :

Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi uyarınca "dava şartlarının" mevcut bulunup bulunmadığı hususunda yapılan incelemede; dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalı sigorta şirketi vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında da "yetki" veya "tahkim" ilk itirazlarında bulunulmadığı anlaşılmıştır.

c) Dava Konusu Uyuşmazlığın Hukuki Tasnifi :

İtirazın İptali Davası; herhangi bir icra takibinde, borçlu tarafından sunulmuş olan "itirazın geçersiz kılınması", borçlu itirazı ile devam edilemeyen ilamsız takibe konu "alacağın varlığının tespiti" ile "icra takibinin devamına karar verilmesi" talebi ile ilgili olup; bu doğrultuda, takibe konu alacağın borçludan tahsilini temin amacı taşımaktadır.

İtirazın İptali Davasını düzenleyen, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun "İtirazın İptali" başlıklı 67. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:

"(1) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

(2) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

(3) İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.

(4) ...

(5) Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.

(6) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır."

Yukarıda belirtilen Kanun hükmünden de anlaşılmakta olduğu üzere, "İtirazın İptali Davası" açılabilmesi için:

a) İlamsız takip yapılmış olması,

b) Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,

c) İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde Mahkemeye başvurmuş olması

yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen madde hükmü kapsamında da açıkça belirtildiği üzere alacaklı; ilgili icra dosyasında, borçlu/borçlular tarafından sunulan "ödeme emrine itiraz beyanının" kendisine tebliğini müteakiben bir (1) sene içerisinde açabileceği "itirazın iptali" davası kapsamında; borçlu/borçlular tarafından ileri sürülmüş olan itirazın, (genel hükümler uyarınca "alacağının varlığını" ispat etmek suretiyle) iptalini talep edebilir.

İtirazın iptali davası ile ilgili olarak belirtilen bir (1) senelik süre, hak düşürücü nitelikte olup; anılan süre içerisinde "itirazın iptali davası" açılmaması halinde dahi alacaklı, genel hükümler çerçevesinde dava açmak suretiyle alacağını talep edebilecektir.

İtirazın iptali davası; yargılama usulü bakımından "genel hükümlere" tâbidir. Davalı/borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da, bu dava içinde kendisine tanınan yasal cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Yasal cevap süresi içinde davalı/borçlu tarafından ileri sürülmeyen itirazlar, Mahkeme tarafından re'sen dikkate alınamaz ve takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapılır.

Dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tâbi bulunduğundan; "ispat yükü" normal bir alacak davasında kabul edilecek "ispat yükü" ile aynıdır. Bu açıklamadan hareketle; 6100 sayılı HMK.'nın 190. maddesi uyarınca ispat yükü, kanunda özel düzenleme bulunmadıkça, "iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa" aittir. Bu genel kuralın dışında bazı istisnai hâllerde, ispat yükü yer değiştirerek davalı tarafa geçer.

Neticeten; davacı ya da davalı, iddiasını ya da savunmasını, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen hükümler uyarınca ispat külfeti altındadır. Buna göre yürütülecek yargılama sonucunda Mahkeme tarafından verilecek karar; "dava konusunun esası" hakkında, söz konusu uyuşmazlığı "kesin hükümle sonuçlandıran" bir nihai karar olup, "icra takibinin devamı" hususunda da takdir içermektedir.

d) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Değerlendirme :

Mahkememiz nezdinde ikame olunan davada; davacı tarafından sunulan dava dilekçesinde, 12/02/2020 tarihli trafik kazası nedeniyle, ... plakalı araçta meydana gelen "değer kaybı" bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine, davalı sigorta şirketi tarafından sunulan itirazın iptaline ve davalı tarafın, alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından sunulan dava dilekçesini ve tensip zaptını içeren "ön inceleme duruşma davetiyesi"; (6100 Sayılı HMK.'nın 317, 318, 140/5, 141, 147 ve 320. maddeleri uyarınca ihtarat içerir şekilde) davalı sigorta şirketine 24/01/2023 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup; davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde sunulan cevap dilekçesi kapsamında, dava öncesinde, davacının taleplerine ilişkin olarak davalı sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmış olması nedeniyle davalının sorumluluğu kalmadığından bahisle, davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce, dava konusu 12/02/2020 tarihli trafik kazasında kusur oranlarının ve itirazın iptali istenen icra takibine konu "değer kaybı" alacağının varlığı ve miktarı hususlarında ayrıntılı ve denetime elverişli rapor düzenlenmesi amacıyla dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve anılan hususta düzenlenen bilirkişi raporu dosyamıza 05/07/2023 tarihinde sunulmuş olup, anılan bilirkişi raporu kapsamında;

... aracın sürücüsü ...'ın seyir halindeyken dikkatini taşıt yoluna vererek oluşabilecek tehlike ve olumsuzlukları öngörerek hız kesme, yavaş sürme, yavaşlama ve fren tedbirinde bulunma gibi tedbir ve önlemleri alarak yola gereken dikkati vermesi ve her an duruş yapabilecek şekilde güvenli ve yeterli mesafe bırakması gerekirken, araçlar arasındaki güvenli ve emniyetli mesafesini sağlamadan önünde aynı yöne ve istikamete seyir halindeki sürücü ...'in idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması şeklinde gerçekleşen olayda,

dava dışı ...'ın %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğinin bildirildiği ve dava konusu aracın "değer kaybı" bedelinin ayrıntılı olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Neticeten; Mahkememiz tarafından aldırılan bilirkişi heyeti raporunun, davanın esasına etkili ve denetime elverişli olduğu kanaatine varılarak yapılan incelemede; davalı sigorta şirketi tarafından (kaza tarihi itibariyle) Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanmış bulunan ... plakalı araç sürücüsünün, dava konusu kazanın meydana gelmesinde %100 oranda kusurlu bulunduğu kanaatine varılarak ve bilirkişi raporu kapsamında belirtilen "değer kaybı" hesaplamalarının dikkate alınması suretiyle, davanın kabulüne dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip .... Hâkim ... · ¸ ¸ · Gerekçeli Karar