Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/498 K.2024/18

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

T.C.

ANKARA

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/498

KARAR NO : 2024/18

HÂKİM : .... KATİP : ....

DAVACILAR : 1) .... 2).... VEKİLİ : Av. .... DAVALI : .... VEKİLİ : Av. ....

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/07/2023

KARAR TARİHİ : 16/01/2024

G.K. YAZIM TARİHİ : 06/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması neticesinde,

I) İDDİA

Davacılar vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davalı ... tarafından müvekkili şirket ve ... Tic. Ltd.

Şti. iş ortaklığına 07/06/2017 tarihinde, 5.600.000,00 USD bedelli "..." ihale edildiği ve taraflar arasında 20/06/2017 tarihinde sözleşme akdedildiği; akdedilen sözleşmede yüklenicinin taahhüdünün tümünü işyeri teslim tarihinden itibaren 800 gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getireceği; müvekkili şirket tarafından sözleşmeye uygun bir şekilde 2 defa süre uzatım talebinde bulunulduğu ve akabinde müvekkili şirket tarafından 01/04/2020 tarihli .... sayılı ...

Genelgesine dayanılarak 240 gün ek süre uzatım talebinde bulunulduğu; genelge kapsamında öngörülen tüm şartların sağlanıyor olmasına rağmen davalı tarafından haksız fesih yoluna gidildiği; sözleşmenin haksız feshi dolayısıyla müvekkili şirketin uğramış olduğu zararların tazminin gerektiği ve söz konusu uyuşmazlığı incelemekle yetkili mercinin adli yargı mercileri olduğu beyan edilmekle; davanın kabulüne, fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla talepleri doğrultusunda tespit edilecek miktara ilişkin HMK.

109 maddesi uyarınca toplanacak delillere göre, 7.000 USD kazanç kaybının, 5.000 USD hakediş bedelinin, 2.000 USD kesinti bedelinin, 3.000 USD ek masraf bedelinin, 10.000 USD sözleşmeye aykırılık ve haksız fesih nedenleriyle menfi/müspet/maddi/manevi tüm zararları için toplam 27.000 USD tutarındaki bedelin, ödenmeleri gerektiği tarihlerden işletilecek en yüksek mevduat faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

II) SAVUNMA

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; öncelikle açılan davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görev itirazlarının bulunduğu; davacının 28/12/2022 tarihinde aynı alacak için müvekkiline ...

Esas sayılı dosya için dava açtığı, bu nedenle derdestlik itirazında bulundukları ve itirazlarından dolayı ikinci açılan davanın reddi gerektiği; müvekkili idarenin sözleşme şartları çerçevesinde sözleşmeyi feshettiği ve bu feshi ... raporu doğrultusunda yaptığı; iş ortaklığına verilen ek sürelere rağmen sonuç olarak yapılan işin fiili durumunun %51,12 oranında olduğu; davacılara daha henüz Covid başlamadan tedarikte sıkıntı olması nedeni ile ek süre verildiği, ancak davacılar tarafından bu durumun dahi dikkate alınmaksızın Covid bahanesinin arkasına sığınıldığı;

davacının belirtilen süre içerisinde taahhütlerini yerine getirememesinin, Covid-19 salgınından kaynaklanmadığının inkar edilemez bir şekilde görülebildiği; yasal mevzuat gereği sözleşmenin feshedildiği beyan edilmiş olup; davanın öncelikle derdestlik nedeni ile reddine, belirsiz alacak davası olarak açılması nedeni ile davanın reddine, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde işbu davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

III) DELİLLER

.... Esas sayılı Dosya Sureti. .... Esas sayılı Dosya Sureti. .... Esas sayılı Dosya Sureti. .... Esas sayılı Dosya Sureti.

IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti :

Mahkememizde açılan davanın; davacılar ... ve ... Ticaret Limited Şirketi ("davacılar" olarak veya münferiden isimleri ile anılacaktır) ile davalı ... ("..." veya "davalı kurum" olarak anılacaktır) arasındaki ".... Sözleşmesinden Kaynaklı Tazminat Davası" olduğu anlaşılmaktadır.

b) Genel Hukuki Tasnif :

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Görevin Belirlenmesi ve Niteliği" başlıklı 1. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:

"(1) Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir."

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Asliye Hukuk Mahkemelerinin Görevi" başlıklı 2. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:

"(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.

(2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir."

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:

"(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır."

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "Ticari Davalar ve Çekişmesiz Yargı İşlerinin Görüleceği Mahkemeler" başlıklı 5. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:

"(1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

(2) ...

(3) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.

(4) ..."

Yukarıda belirtilen madde hükümleri kapsamında açıkça belirtilmekte olduğu üzere Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Bu doğrultuda "kamu düzenine ilişkin" olan görev kurallarının uygulanması, Mahkeme tarafından yargılamanın her aşamasında tetkik edilmesi zorunlu bir unsur olup; gerek tarafların talebi doğrultusunda ve gerekse Mahkeme tarafından re'sen, yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilmektedir.

Bu kuralın tek istisnası, 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 5/4. maddesinde düzenlenmiş olup; söz konusu düzenleme uyarınca, yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde, Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmemektedir.

Gerek 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve gerekse 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında; Asliye Hukuk Mahkemeleri ve Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki görev sınırları, detaylı bir şekilde belirtilmiş olup; TTK.'nın 4. ve 5. maddelerinde hüküm altına alındığı üzere; öğretide "Mutlak Ticari Davalar" olarak adlandırılan ve taraflarının "tacir" sıfatları dikkate alınmaksızın 6102 Sayılı Kanun'un 4/1. maddesinde belirtilen bentler kapsamında sayılan işlere ilişkin bulunan davalar ile öğretide "Nispi Ticari Davalar" olarak adlandırılan ve tarafların her birinin "ticari işletmesi ile ilgili olan" davalar Asliye Ticaret Mahkemesi görevine girmektedir.

6102 Sayılı Kanun'un 4/1. maddesi uyarınca mutlak ticari davalar. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda, 4721 Sayılı Türk Medenî Kanunu'nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinde.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202. ve 203. maddelerinde; rekabet yasağına ilişkin 444. ve 447. maddelerinde, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501. maddelerinde; kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519. maddelerinde; komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545. maddelerinde; ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554. maddelerinde; havale hakkındaki 555 ilâ 560. maddelerinde ve saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580. maddelerinde;

fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta; borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları olarak belirlenmiştir.

Yukarıda belirtilen genel kuralın istisnası mahiyetindeki düzenleme, yine 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4 maddesi kapsamında belirlenmiştir. Buna göre; herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen "havale", "vedia" ve "fikir ve sanat eserlerine ilişkin" haklardan doğan davalar da, "ticari dava" niteliğindedir.

c) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Değerlendirme :

Açıklanan hususlar dikkate alınarak, Mahkememiz nezdinde açılan dava kapsamında yapılan incelemede; öncelikle dava konusu ihtilafın, 6102 Sayılı TTK.'nın 4/1. maddesi kapsamında sınırlı sayıda belirtilen mutlak ticari davalardan olmadığı anlaşılmıştır.

Müteakiben Mahkememizce, dava konusu uyuşmazlığın, nispi ticari dava niteliği bulunup bulunmadığı hususunun tetkikinde ise; davalı ... kuruluş, teşkilat, görev yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasların düzenlendiği 15/07/2018 tarih ve 4 numaralı ... Kararnamesinin 521. maddesi kapsamında, davalı ...'nın, "...kamu tüzel kişiliğini haiz..." olduğunun hüküm altına alındığı hususu dikkate alındığında, "tacir sıfatının bulunmadığı" ve bu haliyle söz konusu davanın nispi ticari dava niteliğinin de bulunmadığı anlaşıldığından; Mahkememizin görevsizliğine ve Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.

V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle)

1) Mahkememizin görevli olmadığı ve bu doğrultuda dava şartı noksanlığı bulunduğu anlaşıldığından, davanın USULDEN REDDİNE;

2) Görevli Mahkemenin, Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun TESPİTİNE,

3) Mahkememiz kararına yönelik, "süresi içinde kanun yoluna başvurulmaması" nedeniyle, kararın kesinleşmesi halinde, kararın kesinleştiği tarihten; "süresi içinde kanun yoluna başvurulmakla birlikte, kanun yoluna başvurunun reddi kararı verilmesi" halinde, işbu kararın tebliğ tarihinden itibaren (2) hafta içerisinde "Dosyanın Görevli Mahkemeye Gönderilmesi" talebinde bulunulması halinde dosyanın, görevli olan .... Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE;

4) İşbu hükmün (3) no'lu bendi kapsamında belirtilen süreler içinde "Dosyanın Görevli Mahkemeye Gönderilmesi" talebinde bulunulmaması halinde; Mahkememizce re'sen "davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği" hususunun, taraflara (Mahkememizce verilen gerekçeli kararın tebliği suretiyle) İHTARINA;

5) Harç ve yargılama giderlerinin; 6100 Sayılı HMK.'nın 331/2. maddesi uyarınca, görevli Mahkeme dosyası kapsamında DEĞERLENDİRİLMESİNE;

Katip .... Hâkim .... · ¸ ¸ Gerekçeli Karar