Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/583 K.2024/392

Mahkememizde görülmekte olan "menfi tespit ve çek bedelinin istirdatı" davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki karar verilmiştir.

I-İDDİALAR

1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında mazot alımı konusunda anlaşma sağlandığını ve 2 adet çek verildiğini ancak davalı şirketin çekleri aldıktan sonra müvekkilini tanıştıran firmadan alacağı olduğundan bahisle mazot vermediğini, çeklerden birinin tahsil edildiğini belirterek ... Şubesi'nin ... çek numaralı, keşidecesi ... ... Ltd. Şti.'nin 15.07.2023 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çekin istirdadına, .... Şubesi’nin ... çek numaralı, keşidecisi ... Proje İnşaat Taahüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 30/08/2023 keşide tarihli 100.000 TL bedelli çekin ödenmemesi için ödeme yasağı kararı verilmesini, çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-SAVUNMALAR

2. Davalı yana usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye tebliğ edilmesine karşın davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır. III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR

A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar

3. Tarafların üzerinde anlaştıkları bir husus olup olmadığı bu aşamada belirlenememiştir.

B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları

4. Davadaki uyuşmazlığın; taraflar arasında varlığı ileri ticari satıştan kaynaklanan menfi tespit ve çek bedeli istirdatına ilişkin olup, bu kapsamda; davacının dava konusu çekleri davalı yana avans olarak verip vermediği, çeklerden dolayı borçlu olup olmadığı ile çek bedelinin istirdatı isteminin yerinde olup olmadığı noktasında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

5. Dava; taraflar arasında varlığı ileri sürülen ticari ilişkinden kaynaklanan menfi tespit ve çek bedeli istirdatına ilişkindir.

6. Bilindiği üzere 19.12.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve 01.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na 5/A maddesi eklenmiş, sözkonusu madde 28.3.2023 tarih ve 7445 sayılı Kanunun 31. maddesinde yapılan değiklik ile son halini almıştır.

7. TTK'nın 5/A maddesinin birinci (1) fıkrası "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.

8. Söz konusu kanun hükmünün ilk hali 01.01.2019 tarihinde yürürlüğe girmiş, 28.3.2023 tarih ve 7445 sayılı kanunun 31. maddesinde yapılan değiklik ile son halini almış, iş bu dava ise 23.08.2023 tarihinde açılmıştır.

9. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A maddesinde ise. "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir.

İhtarın gereği yerine getirilmez ise, dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

10. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Dava şartlarının incelenmesi" başlığını taşıyan 115. maddesi "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." hükmünü içermektedir.

11. Eldeki davanın açıldığı 23.08.2023 tarihinde zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu anlaşıldığından, 25.03.2024 tarihli duruşma tutanağının 2 nolu ara kararı ile; davacı vekiline arabuluculuk son tutanağının aslını sunmak için bir haftalık kesin süre verilmiştir. Duruşma tutanağı davacı vekiline 30.03.2024 tarihinde tebliğ edilmiş, süresi içerisinde arabuluculuk tutanağı sunmamıştır.

12. Davacı vekilince sunulan arabuluculuk son tutanağı incelendiğinde; arabuluculuk başvurusunun 01.05.2024 tarihinde yapıldığı, 13.05.2024 tarihinde arabuluculuk sürecinin tamamlanarak son tutanağın düzenlendiği anlaşılmıştır.

13. Somut olayda; davacı yan, davalı şirket ile mazot satışı konusunda anlaştıklarını, anlaşma karşılığı davalı yana iki adet çek verdiğini, .... Şubesine ait ... çek numaralı, 15.07.2023 keşide tarihli, 100.000 TL bedelli çekin tahsil edildiğini, bu çek bedelinin istirdatına karar verilmesini, yine .... Şubesine ait ... çek numaralı, 30.08.2023 keşide tarihli, 100.000 TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Bu halde eldeki davada; çek bedelinin istirdatı isteminin; bir miktar paranın tahsiline yönelik açılan ticari dava niteliğinde olduğu ve davanın açıldığı 23.08.2023 tarihinde yürürlükte olan (yürürlük tarihi 01.01.2019) 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi uyarınca dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması gerektiği ve bu hususun dava şartı olduğu, ancak; davacı tarafça davadan önce yapılmış arabuluculuk başvurusu bulunmadığı anlaşılmakla, 6325 sayılı Kanunun 18/A-2 maddesi ile HMK'nın 115/2. maddesi gereğince, davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.

Katip ... e-imzalıdır Hakim .... · e-imzalıdır