Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/617 K.2021/797

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketlerle ile davacı kurum arasında akdedilen sözleşmeler uyarınca davacı Şirket ile davalı şirketlere posta dağıtım ve ayrım işi ihale edildiğini, davalı şirketlerin yukarıda belirtilen işi yapmak üzere çalışan işçilerinden ...'in iş akdi son işveren davalı şirket tarafından sonlandırıldığını, söz konusu işçinin bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediği gerekçesi ile davacı kurum aleyhine Ankara ......

İş Mahkemesinin 2017/293 esas sayılı dosyası ile dava açtığını, anılan Mahkemenin 2019/38 sayılı kararı ve 15.01.2019 tarihli kararı ile davacının davasının kabulüne karar verildiğini, kararın BAM kararı ile onanarak kesinleştiğini, anılan mahkeme kararı dayanak alınarak Ankara .....

İcra Müdürlüğünün 2020/5536 sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi uyarınca davacı şirket tarafından icra dosyasına 22.07.2020 tarihinde 77.793,36 TL ve 09.10.2020 tarihinde 1.900,15 TL ödendiğini, davacı şirket tarafından davalı şirketlerin işçisine ödenen işçilik alacağının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönem baz alınarak davalı şirketlerden sorumlulukları oranında rücuen tahsili talebiyle arabuluculuk yoluna başvurulduğunu,

dava dışı şirket Parkkonak'ın dava dışı işçiyi çalıştırdığı döneme karşılık gelen 936,00 TL'yi avans faizi ile birlikte davacı şirkete ödediğini, davacı şirket tarafından işçiye toplam 79.693,51 TL ödendiğini, bu rakamdan Parkkonak şirketinin ödediği ana parayı düştüğümüzde 78.757,15 TL ana para ve dava şartı arabuluculuk uyarınca arabulucuya ödenen 700,00 TL arabuluculuk ücreti toplam 79.457,15 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönem baz alınarak davalı şirketlerden sorumlulukları oranında rücuen tahsili talep edildiğini,

davacı şirket ile davalı şirketler arasında akdedilen sözleşmelerde şirket bünyesinde çalışan işçilerin İş Kanunu ve diğer kanunlardan doğan haklarından işçinin işvereni olan davalı firmaların sorumlu olduğunun belirlendiğini, davalı şirketlerin işçiye çalıştırdıkları dönemi kapsayan işçilik alacağı ile ferilerinden tamamen sorumlu olduklarını,

bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 78.757,15 TL ana para ve dava şartı arabuluculuk uyarınca arabulucuya ödenen 700,00 TL arabuluculuk ücreti toplam 79.457,15 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan bilirkişice belirlenecek sorumluluk oranlarına göre tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı .... Taş. Gıda Tur. İnş. Tem. Hiz. San ve Tic Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde: davacı tarafın Ankara .....

İş Mahkemesi’nin 2017/293 E. sayılı dosyası sonucunda dava dışı işçi ... lehine hükmedilen kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağına ilişkin olarak Ankara 8. İcra Müdürlüğü’nün 2020/5536 E. sayılı takip dosyasına ödediğini iddia ettiği 79.457,15.TL'nin davalılardan rücuen tahsili amacıyla bu davayı açtığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte; davacı ile davalı arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesi ve sözleşme eki sayılan şartnamelerde, davalı/müvekkil şirketlerin davaya konu alacak kalemlerinden sorumlu olacağına dair açık ve net bir koşul olmadığından, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte;

dava dışı işçinin işçilik alacaklarından davacı kurumun en az ½ oranında sorumluluğu bulunduğunun kabulü gerektiğini, dava dışı işçi, davalı şirket nezdinde; dava dışı işçi;- 01.06.2015 - 07.07.2015. 08.07.2015 - 07.04.2016 tarihleri arasında, yaklaşık 10 ay süreyle davalı....

Taşımacılık Gıda Tur.İnş.Tem.Hizm.San. ve Tic.Ltd.Şti. nezdinde çalıştığını dolayısıyla, taraflar arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesinde yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin hüküm bulunmaması halinde, dava dışı işçiye ödenen tazminatların %50’sinden her halükarda davacı idarenin de sorumlu olacağını, işçilik alacaklarının tahsiline ilişkin olarak Ankara .....

İş Mahkemesinin 2017/293 Esas, 2019/38 Karar sayılı dosyasında görülen dava incelendiğinde, işçinin iş akdinin 23/02/2017 tarihinde feshedilmiş olduğunu ve Mahkemece kıdem tazminatına ve yıllık izin ücret alacağına hükmedildiğinin görüleceğini, dava dışı işçinin davalı şirketteki çalışması 23/02/2017 tarihinde son bulmuş olup, son alt işveren sıfatı bulunmayan davalı şirketin, emsal Yargıtay kararları uyarınca ihbar tazminatı, yıllık izin ücret alacağı ve fer'ilerinden sorumlu tutulamayacağını,

davacının dava konusu alacağın ticari avans faiziyle birlikte hüküm altına alınması ve alacağın faiz başlangıç tarihi hakkındaki talebi haksız olduğunu, davaya konu alacağın ticari işten kaynaklanan bir alacak olmayıp, genel hükümlere göre davacının rücu hakkı iddiasıyla talep ettiği bir alacak olup bu nedenle, söz konusu alacak için ticari avans faizi değil, yasal faiz talep edilebileceğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere;

davanın kısmen veya tümden kabulüne karar verilmesi halinde, kabul edilecek alacak tutarına, dava dışı işçiye davacı tarafından yapılan ödeme tarihinden itibaren değil, dava tarihinden itibaren faiz işletilebileceğini, zira, iş bu rücu davasına neden olarak gösterilen dava dışı işçinin davacı idareye karşı açmış olduğu işçilik alacaklarına ilişkin davanın davalı Bintem'e ihbar edilmediğini ve böylelikle davanın açılmasından önce temerrüde düşürülmediklerini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, rücuen alacak istemine ilişkindir.

Mahkememizce aldırılan 27/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda; dava dışı işçinin iş akdinin feshinden dolayı Ankara .... İş Mahkemesinde açmış olduğu davada kıdem ve yıllık izin ücreti alacağı hüküm altına alındığı ve davacı asıl işveren .... AŞ tarafından takibe konulan meblağın ödendiği anlaşıldığı, ....

AŞ ödemiş olduğu bedeli davalı yüklenicilere işçiyi çalıştırdıkları süreyle orantılı olarak rücu talebiyle bu davayı açmış olduğu, yerleşik yargıtay kararları gereğince yıllık izin ücretinden son işveren olarak görünen ...Ltd. Ştinin sorumlu olacağı anlaşıldığı, kıdem tazminatının 7 yükleniciye çalıştırdıkları gün sayısı ile orantılı olarak paylaştırılması neticesinde yukarıdaki tablodaki gibi hesaplama yapıldığı, ancak ... Ltd.

Şti tabloda görünen 5.106,44 TL ya ilaveten yıllık izin ücreti olarak hesaplanan 13.100,53 TL nın da katılması ile ( 13.100,53+5.106,44=) 18.206,97 TL olarak borcu hesaplandığı, ancak davacı asıl işverenle davalı yükleniciler arasındaki sözleşmelerde tüm işçilik ücretlerinin yükleniciler tarafından ödeneceğine ilişkin açık hüküm bulunmadığı takdirde TBK 167 gereğince bu borçlardan davacı asıl işverenle birlikte yüklenicilerin %50 oranında sorumlu oldukları kabul edilmekte olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizce aldırılan 01/11/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda; ... Yönetim Ltd Şti toplam 17.299,18 TL, 1/2 oranında sorumluluk, 8.649,59 TL, .... toplam 4.871,51 TL, 1/2 oranında sorumluluk 2.435,75 TL, ....

8.089,54 TL, 1/2 oranında sorumluluk 4.044,77 TL, .... toplam 5404,88, 1/2 oranında sorumluluk 2.702,44 TL, .... 15.094,56 TL, 1/2 oranında sorumluluk 7.547,58 TL, .... toplam 5529,34 TL, 1/2 oranında sorumluluk 2.764,67 TL, .....

Toplam 22.468,50 TL, 1/2 oranında sorumluluk 11.234,25 TL, toplam çalışma 78.757,51 TL, 1/2 oranında sorumluluk 39.379,05 TL olduğu, dava dışı işçinin iş akdinin feshinden dolayı son yüklenicinin yıllık izin ücreti ve ferilerinden sorumlu olduğu ve hesaplanan bedel 17.721,45 TL olduğu tespit edilmiştir.

Uygulamada son işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davacın “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez.

Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverendentalep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar.

Yine, son işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir. Uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler" rücu davalarında hükme esas alınamaz.

Değinilmesi gereken bir başka nokta ise alt işverenlerin sorumlu oldukları dönemlere ilişkin hesaplama yapılırken hangi tarihteki ücretlerin esas alınması gerektiğidir. Son işveren, iş mahkemesi ilamı gereğince işçilik alacaklarını iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödemekte olup,iş mahkemesi ilamındaki usul ve hesaplamalar doğrultusunda alt işverenlerden rücu isteminde bulunabilir. ( Bkz. Yargıtay .... Hukuk Dairesi 03.12.2015 tarih, 2014/38758 E., 2015/35433 K.)

Bu açıklamalar ışığından somut olayda ilama konu mahkeme kararındaki işçinin davalılar nezdinde çalıştığı SGK kayıtlarından anlaşılmaktadır. Taraflar arasında iş yeri devri söz konusu olmaksızın ihale alıcısının değişmesi suretiyle eski işçilerin ihale alan şirket nezdinde çalıştırılması söz konusudur. Bu kapsamda ...'nin davalılar bünyesinden bilirkişi raporunda belirtilen dönemlerde raporda belirtilen gün kadar çalıştığı anlaşılmaktadır.

Her bir davalı davacı ile arasındaki sözleşmede açıkça işçi alacaklarından davalının sorumlu oldukları düzenlenmesine ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. Bölüm 38. Maddesi göre ancak işçiyi çalıştırdığı dönem için sorumludur.

Alınan usul ve yasaya uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülen bilirkişi raporunda davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemlere ilişkin raporda belirtilen miktarda sorumlu olduklarından davacının davasının kabulü ile, 17.299,18-TL 'nin ... Yönetim Organizasyon Ticaret Limited Şirketi (eski ünvan ... Ltd.

Şti.'den 22.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.