Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/12 K.2022/72

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dilekçesiyle özetle; kurumları tarafından yapılan hizmet alımı ihaleleri kapsamında ... ... Havalimanında, temizlik işinde davalı şirketlerin bünyesinde temizlik işinde çalışmakta iken sözleşmesi emeklilik (yaşlılık aylığı) nedeniyle kıdem tazminatı hak edecek şekilde sona eren ...'a asıl işveren kurumları tarafından 27/04/2018 tarihinde 61.078,16 TL kıdem tazminatı ödendiğini, davalı firmalar ile kurum arasında imzalanan sözleşmelerin ilgili hükümleri gereğince kurum tarafından ...'a ödenen toplam 61.078,16 TL'nin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...Tur. İnş. San. Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesiyle özetle; ilk itiraz olarak; dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, esas ilişkin olarak; davalı şirketin davacı kurumdan ihale ile iş alarak yüklenici sıfatı ile hizmet alım sözleşmeleri akdettiğini, iş bu sözleşmeler ile görülen işin bizzat asıl işveren konumunda olan davacı yana ait iş organizasyonu içerisinde yer aldığını, bu noktada davalı şirketin ihaleci kurumun kendi işçilerini yine kurumun kendi iş organizasyonu içerisinde istihdam edilmesini sağlayan işveren vekili konumunda olduğunu, ihale sözleşmeleri incelendiğinde işin yürütülmesi ve planlanması;

kimlerin işe alınacağı, kimlerin işten çıkarılacağı konusunda davacı kurumun tek başına söz sahibi olduğunu, dava dışı işçinin kurumun kendi işçisi olduğunu, her türlü emir ve talimatı davacı kurumdan aldığını ve kurumun disiplini altında çalıştığını, hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalıştırılan işçilerin davalı şirket ile iş ilişkisinin süreklilik arz etmediğini, hizmet alım sözleşmesi kapsamında işin tamamlanmasına kadar belirli süreli iş sözleşmesi kapsamında çalıştırıldıklarını, 6552 sayılı yasanın 8. Maddesi ile 4857 sayılı kanunun 112.

Maddesi uyarınca dava dışı işçinin kıdem tazminatı alacağından davacı kurumun sorumlu olacağını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davalı şirketin dava dışı işçinin kıdem tazminatı alacağından sorumluluğunun işçinin kendi ihale döneminde ne kadar süre ve ücret ile istihdam edildi ise o miktar ile sınırlı sorumlu olacağını, yine bu sorumluluğunda davacı kurum ile müşterek sorumluluk olabileceğini, faiz ve faiz başlangıç tarihine itiraz ettiklerinden bahisle davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili süresinden sonra vermiş olduğu cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin kendisine tazminat ödenen işçinin ihale süresi ile sınırlı olarak işvereni durumunda olduğunu, davacı idarenin asıl işveren durumunda olduğunu, işçinin tüm çalışma dönemine ait hak ve alacaklarından tek başına sorumlu olduğunu, dönem ile sınırlı olacak şekilde ve yine o tarihte işçinin almakta olduğu ücret üzerinden hesaplanacak yalnızca kıdem tazminatı miktarı ile müvekkilinin sorumluluğunun söz konusu olduğu, bu ödemenin tamamı olmayıp yarı yarıya sorumlu söz konusu olduğunu açıklayarak davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılara dava dilekçesi ve tensip zaptı, ön inceleme duruşma gününü bildirir tebligatların usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ancak cevap dilekçesi sunmadıkları ve ön inceleme duruşmasına katılmadıkları anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ... ... Havalimanı Temizlik hizmetlerinin davalı şirketlere ihale edildiği, işçisi olarak çalışan ... isimli işçinin kıdem tazminatı olarak kendisine ödeme yapıldığı ve bu bedelin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili uyap üzerinden göndermiş olduğu 01/07/2021 tarihli dilekçesi ile; bu davada davalılarından ... Oto Kiralama Sos.Hiz.İnş.Gıda San.Tiv.Ltd.Şti.Ltd. Ve ... Bilgi işlem Sos.Hiz.İnş.Turz.GıdaTem.Eğt.Tic.Ltd.Şti Adi ortaklığı kendi hissesine düşen borcunu ödemiş olduğu için söz konusu davalılar açısından davadan feragat ettiğini belirtmiştir.

Dosyamıza CD olarak ihale sözleşmeleri ve teknik şartnamelerin gönderildiği, yine dava dışı ...'a ait SGK kayıtlarına göre inceleme yapıldığı anlaşılmış,

Dosyaya gelen tüm belgeler ve dosya kapsamı ile birlikte bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi raporunda; dosya kapsamında talep edilen dönemde dava dışı ...'ın SGK kayıtlarına göre. 11800 işyeri sicil numaralı ... Turizm ve Seyahat A.Ş.'de 23.02.1994 - 31.12.1994 tarihleri arasında 259 gün çalıştığı, 16100, 1000993, 1007936 ve 1009833 işyeri sicil numaralı ...Tur. İnş. San. Ltd.

Şti. 'nde 01.01.1995 - 28.02.2006 tarihleri arasında 3296 gün çalıştığı, 1011874, 1014021, 1019127 ve 1020052 işyeri sicil numaralı ...İnş. Tem. Otomasyon Tur. San. Tic. Ltd. Şti.' de 01.01.2007 - 30.06.2010 tarihleri arasında 1260 gün çalıştığı, 1020484 işyeri sicil numaralı .... (....) Hizmet Org. İnş Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nde 01.07.2010 - 31.12.2012 tarihleri arasında 900 gün çalıştığı, 1032080 işyeri sicil numaralı... Tem. Hizm. Taah. Yem. Yön. Dan.

Reklam Cenaze Bilg. Hizm. İnş. Maden Nak. San. Ltd. Şti. 'nde 01.01.2013 - 31.12.2014 tarihleri arasında 720 gün çalıştığı, 1045817 işyeri sicil numaralı .... (....) Hizmet Org. İnş Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Temizlik İnş. Gıda Tic. Taah. Ltd. Şti. adi ortaklığında 01.06.2015 - 31.12.2016 tarihleri arasında 570 gün çalıştığı, 1054774 işyeri sicil numaralı ... Oto Kiralama Sos. Hiz. İnş. Turz. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ve ... Bilg. İşlem. Sos. Hiz. İnş. Turz.

Gıda Tem. Eğt. Tic. Ltd. Şti. adi ortaklığında 01.01.2017 31.03.2018 tarihleri arasında 349 gün çalıştığı tespit edildiği,

Dosya kapsamında incelenen sözleşmelerde ve Sözleşmelerin Teknik Şartnamelerinde, Sevk, İdare va Sorumluluk başlıklı kısımda “Yüklenicinin, çalıştırdığı işçilerin kıdem, ihbar ve her nevi tazminat taleplerinde tek sorumlu olup; İdare'nin bu konuda hiçbir yükümlülüğü Bulunmamaktadır.” şeklinde düzenleme yapıldığı, dosya kapsamı rücu ilişkisine yeterli kanaatte olması halinde hesaplamaların yapıldığı,

1475 sayılı Yasanın 14/2. maddesi hükmü, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 6. maddesinde belirtilen işyeri devrini de içine alan daha geniş bir düzenleme olarak değerlendirilebilir. Gerçekten maddede işyerlerini devir veya intikalinden söz edildikten sonra "...yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli...” denilmek suretiyle uygulama alanı 4857 sayılı İş Kanunu'nun 6. maddesine göre daha geniş biçimde çizilmiştir.

O halde kıdem tazminatı açısından asıl işveren alt işveren ilişkisinin sona ermesinin ardından işyerinden ayrılan ait işveren ile daha sonra aynı işi alan alt işveren arasırıda hukuki veya fiili bir bağlantı olsun ya da olmasın kıdem tazminatı açısından önceki işverenin devir tarihindeki ücret ve kendi dönemi ile sınırlı sorumluluğu, son alt işverenin ise tüm dönemden sorumluluğu kabul edilmelidir. “ hükmüne yerildiği,

daha önce işçiyi çalıştıran firmaların sorumluluğu bakımından İş Kanununun işyeri devri hükümlerinin uygulanacağı kabul edilmek suretiyle kıdem tazminatı alacağı bakımından son alt işveren için tüm dönem üzerinden daha önce ihaleyi alan firmalar açısından ise kendi dönemleri üzerinden sorumlu olduklarına hükmedildiği,

Buna göre İç ilişkide her işveren kidem tazminatından, işçiyi fiilen ve resmen çalıştırdığı dönem kadar sorumlu olacaktır. Dosya kapsamında dava dışı ...' ın kıdem tazminatı bordrosuna göre sendika toplu sözleşme maddesi gereğince 35 günlük brüt 2.497,60 TL üzerinden ve 245,00 TL aylık yol ücreti ve 280,00 TL aylık yemek ücretinin eklenmesiyle giydirilmiş brüt 3.022,60 TL ücret üzerinden kıdem tazminatları aşağıda hesaplandığı,

Dava dışı ...'ın SGK kayıtlarına göre;

... Turizm ve Seyahat A.Ş.'de 23.02.1994 - 31.12.1994 tarihleri arasında 259 gün çalışmış olduğundan, net 2.158,09 TL,

...Tur. İnş. San. Ltd. Şti. 'nde 01.01.1995 - 28.02.2006 tarihleri arasında 3296 gün çalışmış olduğundan, net 27.463,54 TL,

...İnş. Tem. Otomasyon Tur. San. Tic. Ltd. Şti.' de 01.01.2007 - 30.06.2010 tarihleri arasında 1260 gün çalışmış olduğundan, net 10.498,80 TL,

.... (....) Hizmet Org. İnş Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nde 01.07.2010 - 31.12.2012 tarihleri arasında 900 gün çalışmış olduğundan, net 7.499,15 TL,

... Tem. Hizm. Taah. Yem. Yön. Dan. Reklam Cenaze Bilg. Hizm. İnş. Maden Nak. San. Ltd. Şti. 'nde 01.01.2013 - 31.12.2014 tarihleri arasında 720 gün çalışmış olduğundan, net 5.999,32 TL,

.... (....) Hizmet Org. İnş Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Temizlik İnş. Gıda Tic. Taah. Ltd. Şti. adi ortaklığında 01.06.2015 - 31.12.2016 tarihleri arasında 570 gün çalışmış olduğundan, net 3.093,86 TL (müştereken ve müteselsilen),

Olarak rücu edilebileceğine ilişkin bilirkişi raporunun sunulduğu anlaşılmıştır.

Borçlar Kanunu'nun 162. Maddesinde; "Birden çok borçludan her biri alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olmayı kabul ettiğini bildirirse, müteselsil borçluluk doğar, böyle bir bildirim yoksa müteselsil borçluluk ancak kanunda öngörülen hallerde doğar." hükmüne yer verilmek suretiyle müteselsil borçluluğun ya taraf iradelerinden yada kanundan doğacağını hükme bağlamıştır.

Asıl İşveren-Alt İşveren ilişkisinden doğan sorumluluk kanundan doğan birlikte sorumluluk hallerinin uygulamada en çok karşılaşılan örneklerinden birinin 4857 sayılı İş Kanunu 2. Maddesi oluşturmaktadır.

Söz konusu 4857 sayılı Kanunun 2/6 ve 2/7 maddelerinde iki işveren arasında hangi şartlarda usulüne uygun bir asıl işveren, alt işveren ilişkisinin kurulacağı belirtilmiş ve Kanunun cevaz verdiği usule uygun olarak kurulan bu ilişkiden doğan yükümlülüklerden asıl işverenle alt işveren açısından birlikte sorumluluk esası belirlenmiştir. "4857 Sayılı İş Kanunu'nun 2/6 son cümlesi uyarınca; Asıl İşveren, Alt İşverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur." düzenlemesi olduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller değerlendirildiğinde; dava, ... ...

Havalimanı Temizlik hizmetlerinin davalı şirketlere ihale edildiği, işçisi olarak çalışan ... isimli işçinin kıdem tazminatı olarak kendisine ödeme yapıldığı ve bu bedelin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talebine ilişkin olduğu anlaşılmış, 4857 sayılı Kanunun 2/6 ve 2/7 maddelerinde iki işveren arasında hangi şartlarda usulüne uygun bir asıl işveren, alt işveren ilişkisinin kurulacağı belirtilmiş ve Kanunun cevaz verdiği usule uygun olarak kurulan bu ilişkiden doğan yükümlülüklerden asıl işverenle alt işveren açısından birlikte sorumluluk esası belirlenmiştir.

"4857 Sayılı İş Kanunu'nun 2/6 son cümlesi uyarınca.

Asıl İşveren, Alt İşverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur." düzenlemesi olduğu görülmüş, yukarıda ayrıntılı olarak anlatılan bilirkişi raporuna göre; dosya kapsamında incelenen sözleşmelerde ve Sözleşmelerin Teknik Şartnamelerinde, Sevk, İdare va Sorumluluk başlıklı kısımda “Yüklenicinin, çalıştırdığı işçilerin kıdem, ihbar ve her nevi tazminat taleplerinde tek sorumlu olup.

İdare'nin bu konuda hiçbir yükümlülüğü Bulunmamaktadır.” şeklinde düzenleme yapıldığı, dosya kapsamı rücu ilişkisine yeterli kanaatte olması halinde hesaplamaların yapıldığı, ... Turizm ve Seyahat A.Ş.'de 23.02.1994 - 31.12.1994 tarihleri arasında 259 gün çalışmış olduğundan, net 2.158,09 TL, ...Tur. İnş. San. Ltd. Şti. 'nde 01.01.1995 - 28.02.2006 tarihleri arasında 3296 gün çalışmış olduğundan, net 27.463,54 TL, ...İnş. Tem. Otomasyon Tur. San. Tic. Ltd.

Şti.' de 01.01.2007 - 30.06.2010 tarihleri arasında 1260 gün çalışmış olduğundan, net 10.498,80 TL, .... (....) Hizmet Org. İnş Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nde 01.07.2010 - 31.12.2012 tarihleri arasında 900 gün çalışmış olduğundan, net 7.499,15 TL, ... Tem. Hizm. Taah. Yem. Yön. Dan. Reklam Cenaze Bilg. Hizm. İnş. Maden Nak. San. Ltd. Şti. 'nde 01.01.2013 - 31.12.2014 tarihleri arasında 720 gün çalışmış olduğundan, net 5.999,32 TL, .... (....) Hizmet Org. İnş Taah.

Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Temizlik İnş. Gıda Tic. Taah. Ltd. Şti. adi ortaklığında 01.06.2015 - 31.12.2016 tarihleri arasında 570 gün çalışmış olduğundan, net 3.093,86 TL (müştereken ve müteselsilen) rücu edilebileceğine ilişkin bilirkişi raporunun sunulduğu ve mahkememizce hükme esas alınırken değerlendirildiği, hizmet alım sözleşmeleri yönünden rücu davalarında zamanaşımı süresi 2 yıl olmayıp TBK'nın 146.

Maddesi uyarınca 10 yıl olarak uygulanması gerektiği hükümleri de değerlendirilmiş,

Sonuç olarak. Davalı ... Turizm ve Seyahat A.Ş.'den, 2.158,09-TL'nin ödeme tarihi olan 27/04/2018 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte adı geçenden tahsili ile davacıya ödenmesine, Davalı ...İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti.'den, 27.463,54-TL'nin ödeme tarihi olan 27/04/2018 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte adı geçenden tahsili ile davacıya ödenmesine, Davalı ...İnşaat Temizlik Otomasyon İletişim ve Telekomünikasyon Hizm. San. Tic. Ltd.

Şti.'den, 10.498,80-TL'nin ödeme tarihi olan 27/04/2018 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte adı geçenden tahsili ile davacıya ödenmesine, Davalı ....(....) Hizmet Organizasyon İnş. Taah Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'den, 7.499,15-TL'nin ödeme tarihi olan 27/04/2018 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte adı geçenden tahsili ile davacıya ödenmesine, Davalı... Temizlik Hizmetleri Taah. Yemekçilik Yön. Dan. Reklam Cenaze Bilg. Hizm. İnş. Maden Nak. San. Ltd.

Şti.'den, 5.999,32-TL'nin ödeme tarihi olan 27/04/2018 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte adı geçenden tahsili ile davacıya ödenmesine, Davalı ....(....) Hizmet Organizasyon İnş. Taah Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Temizlik İnş. Gıda Tic. ve Taah. Ltd. Şti.

3.093,86-TL'nin ödeme tarihi olan 27/04/2018 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte adı geçenlerden müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, (Tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile) karar verilmesi gerektiği anlaşılmış, davacı vekilinin feragat dilekçesi uyarınca Davalılar ... Oto Kiralama Sos. Hiz. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Bilg. İşlem Sos. Hiz. İnş. Turz. Gıda Tem. Eğt. Tic. Ltd. Şti.

Haklarında açılan davaların feragat nedeniyle reddine ve Davalı Avrasya Org. İnş. Turz. Elekt. Gıda Eğt. Hiz. San. Tic. Ltd.. Şti. Yönünden açılan davada ise dava dışı ...'ın incelenen SGK kayıtlarına göre bu şirkette çalıştığına ilişkin bir bilgi olmadığı ve bu nedenle kendisi yönünden bu şirkete ilişkin herhangi bir hesaplama yapılmadığı anlaşılmakla; bu davalı yönünden davanın reddine ilişkin, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.