Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/214 K.2021/348

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle ; müvekkili şirketin elektronik defter genel tebliğ uyarınca Ocak 2016 dönemi itibariyle e-defter uygulamasına geçtiğini ve ticari kayıtlarını elektronik ortamda tuttuğunu, e-defterlere kayıtlarda ulaşılamaması üzerine ...

Elektronik Bilişim isimli yazılım firmasında yardım istendiğini , bu firmaca düzenlene 29/03/2021 tarihli raporda ; müvekkilli şirkete ait bilgisayar kayıtlarına yapılan siber saldırı sonucu 2016 yılı Ocak-Şubat-Mart-Nisan-Mayıs ve Haziran dönemlerinde oluşturulan yevmiye ve defteri kebir, defter beratlerine bulaşan virüs nedeniyle kayıtların silindiği ve yapılan çalışmalara rağmen kurtarılamadığının bildirildiğini, Mali Müşavirleri ... tarafından durumu belirtir 31/03/2021 tarihli tespit raporunun tanzim edildiğini,

söz konusu kayıtların siber saldırı sonucu silinmesi sonrasında bu belgelerin Gelir İdaresi Başkanlığınca yeniden oluşturulmasının mümkün olduğundan yapılan başvuru üzerine defter beratlerinin ikinci örneklerinin bu aşamada verilemeyeceğini, ancak e defter beratlarının yeniden oluşturulması için 19/10/2019 tarihli RG yayınlanan 3 sıra nolu VUK Genel Tebliğinin 7.1. bölümünde yer alan hükme göre mahkemeden zayi belgesi alınmasını ve bununla birlikte başvurulması halinde zayi olan defter kayıtlarının oluşturulması ile sisteme yeniden yüklenmesine izin verileceğinin bildirildiğini,

müvekkili firmanın aktif olarak ticareti devam ettiğinden ticari defterlere gerek duyulduğundan gerekli incelemenin yapılarak belirtilen e defterler için zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının elektronik ortamda tutuğu 2016 yılı Ocak-Şubat-Mart-Nisan-Mayıs ve Haziran dönemlerine ait e- defterlerinin ( yevmiye ve defteri kebir ) zayi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Ticari defter ve kayıtların zayi nedeniyle iptaline yönelik açılacak davalarda Asliye Ticaret Mahkemesi görevli ve yetkilidir (6102 sayılı TTK.'m 4-5)

6102 sayılı TTK.m.82/1 hükmünde; Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b) Alınan ticari mektupları, c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d) 64. Maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklanmakla yükümlüdür. Yine TTK 'nun 64/3. Maddesi son cümlesinde "fiziki ortamda veya elektronik ortamda tutulan ticari defterlerin nasıl tutulacağı vs nin Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken çıkarılan tebliğle belirleneceği " belirtilmiştir.

Yine TTK'nun 82/7 maddesinde; ticari defterler, envanter kayıtları, ara bilanço ve bilançoların ve diğer saklanması zorunlu olan defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık nedeniyle yasal ve zorunlu saklanması süresi içinde ziyaya uğrarsa tacir bu durumda öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmenin bulunduğu yerden mahkemeden kendisine zayi belgesi verilmesini talep edebilir . Kanunda yapılan açık düzenleme ve Yüksek Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, tacirin bu gibi durumlarda ziyaya uğrayan belgelerin ziyaı edildiğinin öğrenildiği tarihinden itibaren 15 gün içinde bu konuda mahkemeye dava açmak zorunludur.

13.12.2011 tarihli RG de yayımlanan VUK ' nun 1 seri nolu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre yevmiye ve defteri kebir defterleri elektronik ortamda tutulmaya başlanmıştır. E -defterler şekil hükümlerinden bağımsız olarak Vergi Usul Kanunu ve TTK' nun hükümleri gereğince tutulması zorunlu olan defterlerden yer alması gereken bilgileri kapsayan elektronik kayıtlar bütünü olup , bu uygulama yoluyla defter dosyalarının elektronik dosya biçiminde hazırlanması , kağıda bastırılmaksızın oluşturulması , kaydedilmesi , değişmezliği , bütünlüğü ve kaynağının doğruluğu elektronik imzalı / mali mühür araçları ile garanti altına alınarak ilgililer nezdinde ispat aracı olarak tutulmakta ve kullanılmaktadır.

19.10.2019 tarihli 30923 sayılı RG de yayınlanarak yürürlüğe giren 3 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No :1) inde değişikli yapılmasına Dair Tebliğiyle ; elektronik ortamda tutulan defterlerin ,vergi güvenliğinin sağlamak ve virüs ,siber saldırı vb gibi diğer elektronik ataklara karşı tedbir almak amacıyla ikincil kopyalarının gizliliği ve güvenliği sağlanmış şekilde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde yada Başkanlıkta izin alabilen güvenli saklamacı kuruluşlar bünyesinde saklanması zorunluğu getirilmiştir.

Yine aynı Tebliğin 7.1. maddesinde; e- defter tutanların VUK da belirtilen "mücbir sebep " halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtların bozulması , silinmesi ,zarar görmesi , işlem görememesi ve e- defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeler ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmenin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini isteyebilecekleri ,

zayi belgesinin temin edilmesini müteakip , zayi belgesi ile birlikte durumun Gelir İdaresi Başkanlığına yazılı bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenecek bilgi ve belgelerin ibrazı halinde mükellefin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığıyla Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verileceği de belirtilmiştir.

Dosyamızda davacının e-defter kayıtlarına ulaşamaması üzerine başvurduğu yazılım firması ... Elektronik Bilişimden aldığı 29.03.2021 tarihli bilgisayar kayıtlarının incelenmesi sonrası hazırlanan rapor ile ;" e- defter kayıtlarının tutulduğu bilgisayarlarda .... virüsünün form değiştirmiş türevinin görüldüğü ve virüsün " ...." yazılımları ile temizlendiği, ancak sonuçta anlaşılabilir bir veri olarak yorumlanmasının mümkün olmadığı ve de bozulan dosyalarda bilgi alınmasının mümkün olmadığının tespiti üzerine " zayi durumunu öğrendiği ve iş bu davayı durumu öğrenilmesinden itibaren 15 gün içinde 01.04.2021 tarihinde açtığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafından YMM ... tarafından hazırlanan duruma ilişkin 31.03.2021 tarihli " E -defter Beratı tespitine ilişkin Özel Amaçlı Yeminli Mali Müşavirlik tespit raporu da sunulmuştur.

İlgili Vergi dairesine yazılan müzekkere cevabında, davacının zayı dönemine ilişkin olarak herhangi bir vergi soruşturmasının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce bilgisayar mühendisi ve mali müşavirden oluşan heyetten alınan raporda ise; davacıya ait yerinden yapılan tespitte 2016 yılı Ocak , Şubat, Mart,Nisan, Mayıs ve Haziran aylarına ait alt kayıtların bilgisayarda yüklü olduğu, yine taraflarına verilen kayıt ve belgeler incelendiğinde aradan geçen zaman itibariyle bilgisayara herhangi bir saldırı yapıldığına dair objektif delil elde edemedikleri ancak yazılım uzmanı tarafından düzenlenen 29.03.2021 tarihli tespit raporuna göre bozulan dosyalarda bilgi alınmasının imkansız olduğu, yani e defterlerin zayi durumunun tespit edildiği ve zayi istemi şartlarının oluştuğu bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı , TTK' nun 82. maddesi düzenlemesi ile Tebliğ hükümleri birlikte nazara alındığında elektronik defterlerin siber saldırıya uğraması halinde 82. maddenin uygulanması gerektiği , yazılım firmasının siber saldırıya ilişkin tespit raporu ile YMM nin durum raporu ve bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin 2016 yılı Ocak-Şubat-Mart-Nisan-Mayıs ve Haziran dönemlerinde elektronik ortamda tuttuğu yevmiye defteri ve defteri kebiri saklama yükümlülüğü bulunduğu ve siber saldırı nedeniyle zayi olduğu anlaşılmakla davacı şirketin 2016 yılı Ocak-Şubat-Mart-Nisan- Mayıs ve Haziran dönemlerinde elektronik ortamda tuttuğu yevmiye defteri ve defteri kebirin zayi olduğunun tespitine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...