Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/294 K.2022/583

Av. ... - Av. ... - ... DAVALI : ... - ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/05/2015

KARAR TARİHİ : 11/11/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 23/11/2022

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin akaryakıt dağıtım şirketi, davalının ise akaryakıt istasyonu sahibi olduğunu, taraflar arasında 09.02.2009 tarihli ve 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği davalıya ait istasyona kurumsal kimlik giydirilmesi işleminin müvekkili tarafından 17.387,30 TL harcanarak yapıldığını ve istasyonun satışa hazır hale getirildiğini, bayilik sözleşmesinde davalı tarafından beyan edilen yıllık satış taahhüdünün 500 ton beyaz ürün olup eksik satılan ton başına 150 USD ceza ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ancak davalının çeşitli kereler uyarılmasına rağmen satış taahhüdüne uymadığını,

davalının 2009-2014 yılları arasında 1.894 ton eksik ürün sattığını, eksik satılan ürün miktarı üzerinden sözleşme uyarınca tahakkuk eden ceza tutarının (1.894ton x 150 USD=) 284.100 USD olduğunu, davalının asgari satış taahhüdünü yerine getirmediği gibi 27.06.2011 tarihli noter ihtarı ile bayilik sözleşmesini tek yanlı olarak feshettiğini, davalının feshinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davalının iddia ettiği otomasyon sistemi zorunluluğunun... kararı ile 30.06.2011 tarihi itibariyle yürürlüğe gireceğini, ancak davalının bu tarihten önce sözleşmeyi feshettiğini,

sözleşme uyarınca tahakkuk eden 284.100 USD ceza bedelinin ödenmesi konusunda 19.02.2013 tarihli noter ihtarı keşide edildiğini, ancak davalının ödeme yapmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere şimdilik 5.000 USD ceza bedelinin ihtar tarihinden itibaren işleycek devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiş ve savunma hakkını kullanmamıştır. Ancak davalı 27.06.2011 tarihinde keşide ettiği fesih ihtarında; bayilik sözleşmesi hükümlerinin muhatap...tarafından yerine getirilmediğini, bu kapsamda; kurumsal kimlik ve otomasyon işlerinin tamamlanmadığını bu nedenle 09.02.2009 tarihli bayilik sözleşmesinin haklı nedenle ve tek yanlı olarak feshedildiğini bildirmiştir.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava ; akaryakıt bayilik sözleşmesi uyarınca taahhüt edilen akaryakıt ürününün alınmaması nedeniyle cezai şart istemine ilişkindir.

Mahkememizce 13/10/2016 tarih...karar sayılı ilamı ile; Davanın taleple bağlı kalınarak kabulü ile, 5.000 USD alacağın 08.03.2013 temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı yasaının 4A maddesi uyarınca devlet bankalarının 1 yıl vadeli USD mevduat hesaplarına uyguladıkları en yüksek faiz oranı üzerinden tahsiline karar verilmiş, davalı vekilinin istinafı üzerine dosya ...Dairesine gönderilmiş, anılan dairece 22/03/2021 tarih ... karar sayılı ilamı ile Mahkememiz kararı kaldırılmıştır.

Kaldırma kararında; yürürlükteki mevzuat uyarınca 30/06/2011 tarihine kadar akaryakıt istasyonları otomasyon sistemi kurulmasının gerektiği, yükümlülüğün dağıtıcı lisansı sahiplerine verildiği, bu durumda davacı tarafından 30/06/2011 tarihine kadar otomasyon sisteminin kurulup kurulamayacağının tespiti , 27/06/2011 fesih ihbarnamesi tarihi ile kalan sürede otomasyon sisteminin kurulma imkanının var olup olmadığı ve bu belirlemeye göre davacı feshinin haklı olup olmadığının belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Kaldırma kararı doğrultusunda ...'ya ve otomasyon kurulumu yapan dava dışı dört firmaya müzekkereler yazılmış ve cevaplar alınmıştır.

Mahkememizce bilirkişi kurulu heyetinden 08/04/2022 tarihinde ek rapor alınmıştır. Bilirkişi kurulu ek raporunda; 06.07.2007 tarihli ve ... Sayılı Resmi Gazete yayımlanan 1240 sayılı Kurul Kararına uygun akaryakıt istasyonu otomasyon sisteminin 3 gün içerisinde kurulmasının mümkün olmadığı görüşüne varıldığı, bu durumda davacının

davalıdan tonaj taahhüdüne aykırılıktan kaynaklı cezai şart talep edemeyeceği, ancak hukuki takdir Mahkemeye ait olup Mahkemece davacının tonaj taahhüdüne

aykırılıktan kaynaklı cezai şart talebinde bulunabileceği kabul edildiği takdirde

09.02.2009-04.07.2011 tarihleri arasındaki süre için talep edebileceği cezai şart

tutarının kök raporda hesaplandığı gibi 89.104,50 USD olacağı, davacının fazlaya

ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 5.000,00 USD için talepte bulunduğu,

davacının 89.104,50 USD için temerrüt tarihi olan 07.03.2013 tarihinden itibaren

3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca yabancı para yasal faizi (Devlet

Bankalarının bir yıl vadeli USD mevduat hesaplarına fiilen uyguladıkları en yüksek

faiz oranı) işletilmesini talep edebileceği belirtilmiştir.

Davacı vekili bilirkişi raporuna beyanında; müvekkilinin 30/06/2011 tarihine kadar bayilik ilişkisi bulunan tüm bayilerine EPDK tarafından belirlenen niteliklere haiz otomasyon sistemini kurup devreye aldığını, davalı tarafça ,bayilik sözleşmesinin feshedilmemiş olması halinde söz konusu süre zarfında sistemin kurulabileceğini, müvekkilinin gerekli malzeme ve teçhizatları temin edip montaj ve kurulumu yapacak ekiplere sevkiyatı önceden sağladığını, bu nedenle sistem kurulması için gerekli tüm hazırlıkların önceden yapıldığını. Bilirkişilerin hazırlık süresi ile birlikte otomasyon sisteminin kurulamayacağı yönündeki görüşünün bu nedenle doğru olmadığını, dava dışı şirketlere yazılan müzekkere cevaplarının yine tüm hazırlıkları kapsar şekilde verildiğini beyanla itiraz etmiştir.

Alınan bilirkişi raporu , dava dışı otomasyon kurumu yapacak firmalardan gelen müzekkere cevapları gözetildiğinde, davacının 30/06/2011 tarihine kadar otomasyon sistemini kuramayacağı anlaşıldığı gibi, davalının bu tarihten 3 gün önce 27/06/2011 tarihli "fesih ihbarnamesinin " davacıya 04/07/2011 tarihinde yani kurulumun yapılması için belirlenen son tarih 30/06/2011 tarihinden 4 gün sonra tebliğ edildiği,

davacı tarafın 30/06/2011 tarihine kadar otomasyon sistemini kurmak iradesi olsaydı fesihten henüz haberdar olmadığı için harekete geçmesi , kurmuş olduğu ekiplerin davalının işlettiği akaryakıt istasyonuna gitmiş olmaları , davalının engellenmesi ile karşılaşılması halinde bunun tutanağa bağlanması gerektiği gibi, davacı tarafın bu yönde ispatı sağlayacak delil de sunmadığı gözetildiğinde ... tarafından belirlenen otomasyon sisteminin kurulması için tanınan son tarih olan 30/06/2011 tarihine kadar davacının yükümlülüğünde olan otomasyon sistemini kurmadığı ,

fesih tarihi ile sürenin son tarih arasında kurma ihtimali ve iradesinin bulunmadığı, otomasyon sisteminin kurulmaması halinde ...nın 29/06/2011 tarihli bilgi yazısında uygulanacağını bildirdiği idari para cezası ile davalının muhatap olacağı , akaryakıt satışı gerçekleştiremeyeceği ve bu haliyle davalı feshinin haklı olduğu, sözleşmeyi haklı olarak fesheden davalıdan cezai şart talep edilemeyeceği mahkememizce kabul edilerek davanın reddine dair aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır.