Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/721 K.2023/128

T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/721 Esas - 2023/128

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ...

ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO : 2022/721

KARAR NO : 2023/128

BAŞKAN... KATİP : ....

DAVACI :.... DAVALI :....

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 27/10/2022

KARAR TARİHİ : 08/03/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 08/03/2023

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... ile müvekkili şirket arasında 20/03/2013 tarihli Elektronik Ücret Toplama, Araç İçi Yolcu Bilgilendirme, Kamera ve Akıllı Durak Sistemi işine ait sözleşme akdedildiğini, müvekkili şirketin 10/10/2013 ve 14/07/2016 tarihleri arası için olan hakediş alacaklarının ödenmediğini, müvekkili şirket ile davalı arasında gerçekleştirilen mutabakat toplantılarının davalının söz konusu ödemeyi kabul ettiğini, fakat ödeme yapmadığını gösterdiğini, müvekkili şirketin hakediş alacağının ödenmediğinin 2020 yılı kasım ayında düzenlenen Sayıştay raporu ile de ortaya konduğunu,

10/10/2013 - 14/07/2016 tarihleri arasında müvekkili şirkete ödenmemiş olan 21.857.916,02 TL tutarındaki hakediş alacağının müvekkili şirkete ödenmesi gerektiğini, sözleşmenin 9.maddesine göre sistemin temel bileşenleri arasında "kullan - at" biletlerin bulunduğunu, bilet başı 4 TL'den alınan 64.582 adet kullan - at biletin davalı tarafından alıkonulmasına rağmen bunun karşılığında müvekkili şirkete yeni tutarlı bilet verilmediğini veya bilet ücretinin müvekkili şirket hesaplarına yatırılmadığını, bu kapsamda 258.328,00 TL tutarında alacağın olduğunu,

20/03/2013 - 30/06/2016 tarihleri arasında müvekkili şirketin ... bayileri kredi alımı için davalı hesaplarına toplamda 222.144.500,00 TL tutarında para yatırdığını, bu miktarın yalnızca 220.913.628,98 TL'lik kısmının ... bayileri tarafından ulaşım kartlarına yüklendiğini, aradaki müvekkili şirkete ait olan 1.230.871,02 TL'lik miktarın davalı uhdesinde kaldığını, bu miktar alacağın olduğunu, pandemi dönemindeki sokağa çıkma yasakları, yolcu sayılarındaki düşüş ve bilet fiyatlarında artış yapılamaması karşısında özel toplu taşıma aracı,

özel halk otobüsleri ve ilçelerde hizmet veren toplu taşıma araçları sahiplerine verilen maddi destek sonucu somutlaşan gelir kaybı alacağının müvekkili şirkete ödenmesi gerektiğini, maddi desteğin davacı şirketin de içinde bulunduğu toplu ulaşım sistemi bütünlüğü içinde verilmemesi nedeniyle uğranılan zararın 1.073.955,00 TL olduğunu, ...

Büyükşehir Belediyesi ve bağlı iştiraklerinde çalışan personeller için 15/07/2016 - 01/07/2018 tarihleri arasında yol yardımı amacıyla yapılmış olan yüklemelere ve sözleşme döneminde farklı yıllar içerisinde bazı personellere verilen ücretsiz biniş kartlarına ilişkin ödenmeyen hakediş alacaklarının bulunduğunu, ABB ve bağlı iştiraklerindeki çalışanlara yapılan yol yardımı neticesinde ödenmeyen hakedişler,

yine ABB ve bağlı iştiraklerindeki çalışanlara sağlanan ücretsiz biniş kartlarına ilişkin hakedişlerden kaynaklı olmak üzere ödenmeyen 1.613.690,98 TL tutarındaki hak edişin ödenmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10/10/2013 ve 14/07/2016 tarihleri arası için 21.857.916,02 TL tutarında hak ediş alacağının günlük olarak hesaplanacak avans faizi, 258.328,00 TL tutarında alıkonulan bilet alacağının biletlerin teslim tarihi olan 18/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi,

1.230.871,02 TL tutarında ... fazla ödeme alacağının müvekkili şirketin talep tarihi olan 20/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, 1.073.955,00 TL pandemi döneminde özel toplu taşıma araçları, özel halk otobüsleri ve ilçelerde hizmet veren toplu taşıma araçları sahiplerine verilen maddi destek sonucu oluşan gelir kaybı alacağının yardım yapılan aylar esas alınarak hesaplanacak avans faizi, ...

Büyükşehir Belediyesi ve bağlı iştiraklerinde çalışan personeller için yol yardımı amacıyla yapılmış olan 15/07/2016 - 01/07/2018 tarihleri arasındaki yüklemelere ve 2014, 2015, 2016 ve 2017 yıllarında bazı personellere verilen ücretsiz biniş kayıtlarına ilişkin ödenmeyen 1.613.690,98 TL tutarında hak ediş alacağının dilekçede tablolarda belirtilen tarihlerden itibaren işlemeye başlayacak avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı şirket tarafından talep edilen tüm alacak kalemlerinin ayrı ayrı zamanaşımı/hak düşürücü süreye uğramış olup, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkilinin kamu hizmeti veren bir kamu kurumu olduğunu, ihale ile yapılan işe dair işbu davaya bakmakla görevli mahkemenin ... idare mahkemeleri olduğunu, davanın usulden reddi gerektiğini, esasa ilişkin olarak da, taraflar arasında elektronik ücret toplama, araç içi yolcu bilgilendirme, kamera ve akıllı durak sistemi işine ait sözleşme düzenlendiğini,

davalı tarafından 09/07/2013 tarihli makam oluru ile oluşturulan komisyon tarafından 31/12/2013 tarihinde tutulan komisyon raporunda işin teslimi ve sistemin işletmeye açılması için en son gün 30/12/2013 tarihi olup, ilgili yükümlere göre işin tesliminin yapılmadığının tespit edildiğinin belirtildiğini, raporda sunulan eksiklikler ile birlikte 25/08/2014 tarihi itibariyle hizmet vermekte olduğunun belirtildiğini, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede yüklenicinin yapacağı işler karşılığında davacı yükleniciye nereden ve ne kadar gelir verileceğinin gelir paylaşımı başlıklı 26.maddesinin 1.bendinde belirtildiğini,

dava konusu sözleşme yapılan bir ihale sonrası imzalanmış olup, ihaleye çıkılmadan önce tüm maddelerinin isteklilerle paylaşıldığını ve imzalanmasından sonra değiştirilmesi mümkün olmayan bir sözleşme olduğunu, davacının davalıdan alacağının olmadığını, davacı tarafın iddia ve talep etmiş olduğu gibi haketmiş olduğu 21.857.916,02 TL'lik bir alacağının bulunmadığını, davacı şirketin faaliyetine sözleşmede belirtilen başlama süresinin çok sonrasında başladığı gibi,

davalının sözleşme bünyesinde davacı şirketten alacaklı olduğu bedellerin bulunduğunu ve davacının davalı kuruluşa yaptığı başvurular ile bu döneme ilişkin alacaklarının borçlarına karşılık olarak hakedişlerinden kesilmesi talebinde bulunduğunu, 31/12/2013 tarihli dilekçe ile 10.886.152,00 TL ... personel giderlerinin hakedişinden kesilmesini talep ettiğini, personelin taraflar arasındaki sözleşmenin ilgili maddesi kapsamında her türlü alacağının müvekkili kuruluş tarafından karşılandığını, gişe kira sözleşmeleri kapsamında, gişe kira bedeli alacağının hakedişinden kesilmesinin talep edildiğini,

dava konusu sözleşmeye ek olarak taraflar arasında davacı şirket personeli tarafından bilet satışı yapılması amacıyla belirli taşınmazların kiraya verilmesine ilişkin kira sözleşmeleri düzenlendiğini, müvekkili kuruluş alacaklarına yapılan yukarıda bahsedilen muvafakat haricinde davacı tarafın sözleşme kapsamında ödemek zorunda olduğu cezai şart alacaklarının da talep etmiş olduğu alacak talebinden kesilmesine muvafakat ettiğini, 2014-2016 döneminde gelmeyen verilerden sebep, gerek ... bayi yüklemelerinden, gerekse diğer yükleme kanallarından dolayı kuruluşlarının davacıdan alacaklarının bulunduğunu,

2013 Ekim ayı ile 2014 Ekim ayı arasında davacı şirketin sözleşme kapsamında kendisine verilen edimleri ifaya başlamadığı için asıl alacak doğmadığından faiz alacağının da olmadığını, sözleşme uyarınca gelir paylaşımında bulunulacak kalemlerin tadadi olarak 26.maddede sayılmış olup, burada yazılan kalemler dışındaki kalemler için gelir paylaşımı yapılamayacağını,

sözleşmenin hiçbir maddesinde ABB ve iştirak personellerinin ulaşım araçlarına binişlerinden davacı ile gelir paylaşımı yapılacağına dair hüküm bulunmamasına rağmen tamamen kötü niyetli olarak ulaşım araçlarını kullanan şoförlerin ve ulaşım araçlarını denetleyen denetim elemanlarının, denetim yapmak üzere araçlara binmesinden dahi pay istendiğini, davacının haksız olarak talep etmiş olduğu alacaklarında kamu zararına yol açacağı ve davacının kamu malları üzerinden sebepsiz zenginleşeceğini, dava konusu alacak taleplerinin herhangi bir hukuki dayanağı olmadığından haksız davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

GEREKÇE

Dava; taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında oluştuğu iddia edilen davacının davalılardan 10/10/2013 - 14/10/2016 tarihleri arası hakedişe konu alacağı, alıkonulan bilet alacağı, ... fazla ödeme alacağı, pandemi döneminde özel toplu taşıma araçları, özel halk otobüsleri ve ilçelerde hizmet veren toplu taşıma araçları sahiplerine verilen maddi destek sonucu oluşan gelir kaybı alacağı, ABB ve bağlı iştiraklerinde çalışan personeller için yol yardımı amacıyla yapılmış olan yüklemelere ve bazı personellere verilen ücretsiz biniş kartlarına ilişkin hakedişlere konu alacakların tahsili isteğine ilişkindir.

01/03/2023 tarihli ön inceleme duruşmasında belirtilen ... Asliye 6. Ticaret Mahkemesi'nin 2022/388 esas sayılı dosyasının celp edilen uyap kayıtlarının incelenmesinde; davacı ... Geçiş Sistemleri ... A.Ş. tarafından davalı ... Büyükşehir Belediyesi ...

Genel Müdürlüğü hakkında taraflar arasında düzenlenen 20/03/2013 tarihli elektronik ücret toplama, araç içi yolcu bilgilendirme, kamera ve akıllı durak sistemi işine ait sözleşme kapsamında davalı tarafından 37 adet ceza tahakkuku ile ilgili olarak borçlu olunmadığının tespiti istemiyle 01/06/2022 tarihinde dava açıldığı, dava dilekçesinde dava konusu edilen olayda 37 adet ceza yazısı ile davacı şirkete 18.612.570,00 TL tutarında ceza doğduğunun belirtildiği, cezaların ve alacak iddialarının nasıl hesaplandığının anlaşılamadığı gibi ne kadarının doğru/ne kadarının yanlış olduğu,

cezaya sebep olduğu belirtilen arızaların ne kadarının ceza gerektirdiği, ne kadarının gerektirmediğinin teknik incelemeye muhtaç olduğundan davanın kısmi olarak açıldığı, teknik inceleme sonucunda fahiş olduğu tespit edilen cezaların tamamen kaldırılması veya tenkisi yoluna gidilmesi taleplerinin bulunduğunu, davalı tarafından Nisan 2013 - Temmuz 2016 tarihleri arasındaki zaman diliminde müvekkili şirketin sözleşmeden doğan hakediş tutarlarının kendisine ödenmediğini, 2019 yılında Sayıştay raporu hazırlanmış olup, bu raporda dahi davalıdan 19.567.736,72 TL tutarında alacağın olduğu hususunun belirtildiğini,

37 adet ceza yazısı ile ceza doğduğu iddia edilmiş olup, 22.116.244,00 TL tutarındaki davacı şirketin hakediş alacağının da ödenmediği, dolayısıyla doğduğu ileri sürülen cezai şart tutarının kaldırılması / tenkisi hususu nazara alınırken ödenmeyen hakediş alacağının da dikkate alınması isteğinde bulunulduğu, davanın derdest olup, duruşmanın 01/06/2023 tarihine bırakılmış olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyası ile ... Asliye 6. Ticaret Mahkemesi'nin 2022/388 esas sayılı davanın taraflarının aynı olduğu, aynı sözleşmeye dayalı olarak açıldığı, mahkememiz dosyasında sözleşmeye dayalı kalemler halinde alacak taleplerinin belirtildiği, bunlardan birinin Ekim 2013 - Temmuz 2016 arası hakediş alacağına ilişkin olduğu, ... Asliye 6. Ticaret Mahkemesinin önceki tarihli 2022/388 esas sayılı dosyasında ise aynı sözleşmeye dayalı 37 adet ceza yazısı kapsamında cezalara konu bedelden borçlu olunmadığının tespiti isteğinde bulunulmuştur.

Mahkememize açılan davada, davalı cevap dilekçesinde; davacının, gecikme cezasının davacı şirketin hak ediş tutarından mahsubuna muvafakat ettiği ve bu haliyle söz konusu döneme ait alacaklardan davacının vazgeçtiği iddiası savunma olarak getirilmiştir. Bu durumda davalı tarafça uygulanan gecikme cezasının sözleşmeye uygun olup olmadığı ve miktarının tespiti yapılmadan mahkememizde açılan davanın karara bağlanması mümkün bulunmamaktadır.

HMK:'nun 166.maddenin gerekçesinde, davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması yada biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması halinde davalar arasında bağlantı bulunduğu kabul edilmiştir. Somut olayda ...

6. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen davada karar verilmesi ve bu kararın kesinleşmesi gerçekleşmeden davacının varsa gecikme cezası sorumluluğu tespit edilmeden mahkememizde açılan davanın karara bağlanması mümkün görülmediğinden, davalar arasında hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... Katip ...