Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/786 K.2023/827

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında iktisadi devlet teşekkülü olduğunu, yapılan ihale sonucu 15.04.2009-31/12/2010 döneminde güvenlik hizmetlerinin davalıların yürüttüğünü, yüklenici firma nezdinde çalışmakta ...'ın işçilik alacaklarının tahsili amacıyla açmış olduğu dava sonucunda Siirt 1. Asliye >Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi sıfatıyla) 15/10/2020 tarih 2019/593 esas 2020/718 karar sayılı ilamı gereğince ...

İEcra Müdürlüğünün 2018/19930 esas sayılı dosyasına 28/04/2021 tarihinde 3.445,79 TL müvekkili idarenin ödeme yaptığını, 388.81 TL stopaj ücretinin vergi dairesine ödendiğini, müvekkili kuruluş lehine hüküm altına alınan 1.133 TL ilam vekalet ücretinin asıl alacaktan mahsup edilerek icra dairesine ödendiğini, söz konusu ödemenin davalı yüklenici firmalardan rücuen tahsili gerektiğini, yükleniciler ile idare arasında imzalanan sözleşme ve şartnamelerde yüklenicinin hak ve yükümlülüklerinin düzenlendiğini,

dava dışı işçiye müvekkili idare tarafından yapılan ödemelerden davalı yüklenici firmaların sorumlu bulunduğu belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 3.445,79 TL 'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlulukları oranında tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 19/10/2023 tarihli bedel artırım dilekçesi ile dava değerini 3.530,72 TL'ye yükseltmiştir.

CEVAP

Davalı ... Güvenlik Koruma ve Eğitim Hiz.Tic.A.Ş.

Vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, işçi çalışma süresinin çok kısa bir kısmını müvekkili nezdinde geçirdiğini, müvekkili ile diğer alt işverenler arasında işyeri devri hükümleri bulunduğundan müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, muvazaalı alt işverenlik ilişkisi nedeniyle dava dışı işçi baştan itibaren davacı kurum işçisi olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili işçiyi kendi çalıştırdığı süre boyunca çalıştığı dönem ücreti üzerinden sorumlu tutulabileceğini, 857 Sayılı İş Kanun'un 12.maddesi uyarınca kıdem tazminatı ödemesinden davacı asıl işveren sorumlu olduğunu,

aksinin kabulü halinde dahi yarı yarıya sorumluluk hükümlerine göre karar verilmesi gerektiğini, müvekkili temerrüte düşürülmemiş olduğundan ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini, müvekkili şirket tarafından ... İcra Dairesinin 2018/19930 esas sayılı dosyasına 09/09/2021 tarihinde 1.436,88 TL ödediğini belirterek davanın zaman aşımı ve husumet yönünden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise haksı davanın müvekkili şirketin ...

İcra Dairesine yaptığı ödemeler gözönünde bulundurularak esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılara usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya cevap vermemişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; dava dışı işçi ...'ın açmış olduğu dava sonucu işçilik alacaklarının tahsili konusunda verilen kararın icra kanalıyla davacı tarafça ödenmesi sonrasında ödenen tutarın dava dışı işçinin çalıştığı dönemlerle sınırlı olmak üzere davalı yüklenici firmalardan tahsilinin sözleşme ilişkisi kapsamında istenip istenemeyeceği ve miktarının tespitine ilişkindir.

Mahkememizce aldırılan 10/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda; davacı ...Genel Müdürlüğü ile davalı şirketlar arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı, imzalanan sözleşmede işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı. Davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, davalı ...

Güvenlik..A.Ş. vekilinin icra dosyasına yaptığı ödeme iddiasına ilişkin dosyada bilgi ve belge bulunmadığı, davacının dava dışı işçi ... ile ilgili Siirt 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/593 esas 2020/718 karar sayılı ilamı gereğince ... İcra Müdürlüğünün 2018/19930 esas sayılı dosyasına 28/04/2021 tarihinde yapılan toplam 4.578,79 TL ödemenin davalı şirketler tarafından tazminini talep edebileceğini, bu miktarın 924,20 TL'sinin ...Güvenlik Ltd.Şti., 437,45 TL'sinin ...

Koruma ve Güvenlik Hiz.Ltd.Şti.'nden, 3.217,14 TL'sinin ... Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Tic.A.Ş. 'den sorumlulukları oranında talep edebileceğini belirtmiştir.

Davacı vekili ile davalılardan ... Güv.A.Ş. Vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazları üzerinde bilirkişiden ek rapor alınmıştır.

Bilirkişi 11/07/2023 tarihli ek raporunda; davacının dava dışı işçi ... ile ilgili Siirt 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/593 esas 2020/718 karar sayılı ilamı gereğince ... İcra Müdürlüğünün 2018/19930 esas sayılı dosyasına 28/04/2021 tarihinde yapılan toplam vekalet ve stopaj üçreti ile birlikte toplam 4.578,79 TL ödeme yapıldığını, ... Güvenlik...A.Ş. Tarafından ... İcra dairesinin 2018/19930 esas sayılı dosyasına 09/09/2021 tarihinde 1.436,88 TL ödenmiştir. Ödeme miktarı ... Güv...A.Ş. Sorumluluğundan mahsup edildiği, 1.437,06 TL'sinin ...Güvenlik Ltd.Şti., 514,09 TL'sinin ... Koruma ve Güvenlik Hiz.Ltd.Şti.'nden, 1.190,77 TL'sinin ... Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Tic.A.Ş. 'den sorumlulukları oranında talep edebileceğini belirtmiştir.

Uygulamada son işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davacın “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez.

Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverendentalep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar.

Yine, son işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir.

Uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler" rücu davalarında hükme esas alınamaz.Değinilmesi gereken bir başka nokta ise alt işverenlerin sorumlu oldukları dönemlere ilişkin hesaplama yapılırken hangi tarihteki ücretlerin esas alınması gerektiğidir.

Son işveren, iş mahkemesi ilamı gereğince işçilik alacaklarını iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödemekte olup,iş mahkemesi ilamındaki usul ve hesaplamalar doğrultusunda alt işverenlerden rücu isteminde bulunabilir. ( Bkz. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 03.12.2015 tarih, 2014/38758 E., 2015/35433 K.)

Bu açıklamalar ışığından somut olayda ilama konu mahkeme kararındaki işçinin davalılar nezdinde çalıştığı SGK kayıtlarından anlaşılmaktadır. Taraflar arasında iş yeri devri söz konusu olmaksızın ihale alıcısının değişmesi suretiyle eski işçilerin ihale alan şirket nezdinde çalıştırılması söz konusudur. Bu kapsamda dava dışı işçinin davalılar bünyesinden bilirkişi raporunda belirtilen dönemlerde raporda belirtilen gün kadar çalıştığı anlaşılmaktadır.

Her bir davalı davacı ile arasındaki sözleşmede açıkça işçi alacaklarından davalının sorumlu oldukları düzenlenmesine ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. Bölüm 38. Maddesi göre ancak işçiyi çalıştırdığı dönem için sorumludur.

Alınan usul ve yasaya uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülen bilirkişi raporunda davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemlere ilişkin raporda belirtilen miktarda sorumlu olduklarından davacının davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Nedenleri Yukarıda açıklandığı üzere;

Davacının DAVASININ KABULÜ İLE,

1002,68 TL'nin ...... Limited şirketinden,

474,60 TL'nin ... Koruma .. Limited şirketinden,

2053,44 TL'nin ... Güvenlik .. Anonim Şirketinden,

28/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,

İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 241,18 TL harçtan 80,70 TL peşin harç ile 179,90 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 260,60 TL'den mahsubu ile artan 19,42 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,

Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 2.000,00 TL (... Güvenlik... Ltsd.Şti. 567,97 TL'sinden, Davalı ... Koruma...Ltd. Şti. 268,84 TL'sinden, davalı ... Güvenlik...Ltd.Şti. 1.163,19 TL'Sinden sorumlu olmak üzere) arabuluculuk giderinin davalılardan belirtilen miktarda alınarak hazineye gelir kaydına,

Davacı tarafından yapılan 883,00 TL posta ve tebligat gideri, 1.500,00 TL bilirkişi ücreti, dava açılırken ödenen 161,40 TL yargılama harcı ve 179,90 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.724,30 TL (... Güvenlik... Ltsd.Şti. 773,67 TL'sinden, Davalı ... Koruma...Ltd. Şti. 366,20 TL'sinden, davalı ... Güvenlik...Ltd.Şti. 1.584,43 TL'sinden sorumlu olmak üzere) yargılama giderinin davalılardan belirtilen miktarda alınarak davacıya ödenmesine,

Kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 3.530,72 TL (... Güvenlik... Ltsd.Şti. 1.002,68 TL'sinden, Davalı ... Koruma...Ltd. Şti. 474,60 TL'sinden, davalı ... Güvenlik...Ltd.Şti. 2.053,44 TL'sinden sorumlu olmak üzere) vekalet ücretinin davalılardan belirtilen miktarda alınarak davacıya verilmesine,

Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı dava değeri istinafa başvuru sınırı altında olduğundan 6100 sayılı HMK'nun 341/2 maddesi gereğince kesin olmak üzere karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/12/2023

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.