Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/652 K.2024/282

T.C. ...8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/652 Esas - 2024/282

TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

T.C.

ANKARA

8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2023/652 Esas

KARAR NO : 2024/282

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 27/02/2023

KARAR TARİHİ : 22/04/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 02/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... ... ... Arabuluculuk Bürosunun 2023/11958 sayılı dosyası ile zorunlu arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, ancak yapılan görüşmeler sonunda taraflar arasında bir anlaşma sağlanamadığını, müvekkili Kurum ile şirketler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerine göre;

müvekkili Kurumun bina ve eklentilerinin güvenlik hizmetleri için çalıştırılacak personelin tüm sorumluluğu firmaya ait olacak ve sözleşme konusu işlerin yapılması ve çalıştırılan işçiler bakımından İş Kanunu ve mevzuatın işverenlere yüklediği yükümlülükleri yerine getirmekten şirketlerin sorumlu olacağını, tüm işçilik alacaklarından yüklenici şirketlerin sorumlu olacağı hususunun sözleşmenin eki sayılan teknik, idari ve genel şartnamelerde de belirtildiğini, ayrıca firmalara sözleşme gereğince ödenen, sözleşme bedeli içerisinde tüm işçilik alacaklarının da yer aldığının yine sözleşmelerde belirtildiğini,

bu nedenle müvekkili Kurumca dava dışı Özel Güvenlik Görevlisi ...'e ödenen bedelin davalı firmalardan rücuen tahsilini talep ettiklerini ileri sürerek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, taraflarınca ...'e icra takibi neticesinde ödenen 17.338,94-TL'nin ödeme tarihi olan 07.07.2020 tarihinden itibaren uygulanacak sözleşme faizleri, faiz oranı belirlenmeyen sözleşmelerde ticari faiziyle birlikte sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen davalılardan rücuen tahsilini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle. Taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmelerinde yetkili yerin belirlendiğini, buna göre taraflar arasında çıkacak herhangi bir uyuşmazlıkta yetkili yer mahkemesi olarak ...mahkemelerinin belirlendiğini, yetkisiz yerde açılan işbu davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesini, esasa ilişkin olarak ise.

İş Kanununun 2. Maddesinde, asıl işverenin alt işveren ile birlikte sorumlu olduğunun düzenlendiğini, ayrıca asıl işverenin alt işverene rücu etmesine imkan veren bir kanun maddesinin bulunmadığını, davacının yaptığı ödemeden huzurdaki dava ile haberdar olunduğunu, alacaklının zararını tazmin eden davacının taraflarına rücu ettiğini, ancak herhangi bir ihbar ve bildirimde bulunmadığını, bu durumun dürüstlük kuralına aykırılık teşkil ettiğini, müvekkillerinin davacıdan ihale ile iş aldığını, ihaleyi kazanan müvekkillerinin mevcut işçilerle çalışmaya devam ettiğini, ancak davacının, ihaleye çıktığı işçi sayısını zaman içerisinde düşürdüğünü,

mesela 200 işçi ile ihale ettiği işin başladıktan bir müddet sonra, depolarını kapattığını, depolarını kapatınca işçilerin açıkta kaldığını, 200 işçi ile başlayan işin 100 işçiye kadar düştüğünü, bunun yanı sıra müvekkilleri ve davacı arasında imzalanan sözleşmelerin ya da teknik ve idari şartnamelerin hiçbirisinde asıl işverenin işçilik alacakları yönüyle müvekkili şirketlere rücu edebileceği yönünde bir düzenleme bulunmadığını, ayrıca müvekkillerinin ihale ile iş aldığını ve ihale şartnamesinde yazmayan hiçbir kalemin işçilere ödemesinin mümkün olmadığını,

ihale makamının kıdem tazminatı yönünden müvekkili şirketlere herhangi bir ödeme yapmadığını, bu nedenle söz konusu alacağın ihale makamı olan davacı tarafından ödenmesi gerektiğini, aksi durumun ihale şartnamesine de aykırılık oluşturduğunu, davacının ihale ile işçi sayısını azalttığını ve depolarını kapattığını, bu durumdan müvekkillerinin herhangi bir kusurunun olmadığını, bu nedenle öncelikle kusur değerlendirmesi yapılması gerektiğini, davacının ödediği vergileri müvekkillerinden talep edemeyeceğini, ayrıca alacakların zamanaşımına uğradığını, rücu imkanı bulunmadığını savunarak,

haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, dava dışı işçi ...'e mahkeme kararına dayalı olarak davacı Kurum tarafından yapılan işçilik alacaklarına ilişkin ödemenin, davalı yüklenici şirketlerden sorumlulukları oranında rücuen tahsili istemine ilişkindir.

İncelenen tüm dosya ve evrak kapsamı itibari ile.

Tacirler arası hizmet sözleşmesinden kaynaklanan, asıl işverenin alt işverenlerden rücuen alacak istemine ilişkin işbu davada, davanın açıldığı Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesince verilen yetkisizlik kararının kesinleşmesi ve davacı vekilince verilen dosyanın yetkili mahkeme olarak belirlenen ...Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine ilişkin gönderme talepli dilekçe uyarınca dosyanın mahkememize tevzi edildiği görülmekle, yargılamaya mahkememizce devam olunarak 26.12.2023 tarihinde ön inceleme duruşmasının yapıldığı,

deliller toplanmış olduğundan aynı celsede dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmekle, verilen ara karar uyarınca dosyanın tevdi edildiği bilirkişi Fatma BEKTAŞ tarafından delillere dayalı, gerekçeli ve denetime elverişli olarak düzenlenen 22.03.2024 tarihli raporun düzenlendiği, tebliğ edilen bilirkişi raporuna karşı taraf vekillerinin beyan ve itirazlarını sundukları görülmekle, araştırılacak başkaca bir husus kalmadığından tahkikata son verilmiştir.

Bu durumda; yapılan yargılamaya, toplanan delillere, alınan bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından Kayseri Genel İcra Dairesinin 2020/145556 Esas sayılı dosyasına 07.07.2020 tarihinde toplam 17.338,94 TL ödeme yapıldığı, işbu davada.

İş Mahkemesi kararına istinaden davacı Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından dava dışı işçi ... ile ilgili işçilik alacakları için ödenen miktarın, davalıların sorumluluğunda bulunan kısmının belirlenmesi ile davalılardan rücuen tahsilinin istenildiği, davacı Kurum ile davalı şirketler arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri ile asıl işveren- alt işveren ilişkisinin kurulduğu,

dava dışı işçinin hizmet alımı yapılan firmalarda işçi olarak çalıştığı, davacının ödediği işçilik alacaklarından davalıların sorumluluklarını belirleyebilmek için dava dışı işçinin çalışma süresince, davacı Kurum ve davalı şirketler arasında imzalanan Hizmet Alımı Sözleşmeleri ile İdari ve Teknik Şartnamelerin incelenmesinin gerektiği, yapılan incelemede. 01.01.2012-31.12.2013 Has Özel Güvenlik Dan. Eğitim Alarm Cih. ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti.-...

Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti. ve S.T.K.Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı arasında imzalanan Sözleşmenin 22. Maddesinde, "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personelle ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunlara aynen uymakla yükümlüdür." denildiği,

Teknik Şartnamenin 15.5 maddesinde, "İş, Sosyal Güvenlik ve diğer ilgili mevzuat uyarınca Yüklenici istihdam edilen hizmet personelinin işvereni olarak kabul edilecek ve mevzuattan doğan bütün borç ve yükümlülükleri ile istihdam edilen tüm personelin özlük, yıllık ücretli izne ilişkin hakları ile ilgili kanun ve bunlara ilişkin tüzük, yönetmelik ve tebliğlerle belirlenmiş tüm yükümlülükler yüklenici tarafından yerine getirilecektir." şeklinde olduğu, 01.01.2014 - 31.12.2015 Has Özel Güvenlik Dan.

Eğitim Alarm Cih. ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti.- ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti.

(İş Ortaklığı) arasında imzalanan Sözleşmenin 22. Maddesi ile Teknik Şartnamenin 15.5 maddesi hükümlerinin aynı yönde bulunduğu, sözleşmelerde faize ilişkin düzenlemelerin yer almadığı, Yargıtayın son kararlarındaki ilkelere göre; rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesinin gerektiği, Sözleşmede asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı durumlarda, işverenin ödediği bedeli ve ferilerin tamamını işçiyi çalıştıran yüklenicilerden talep edebileceği, somut olayda;

davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşmelerde, yüklenicilerin, işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair sorumluluğa ilişkin düzenlemeler yer alıp, işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığından, Sözleşme hükümleri ve Şartname hükümlerine göre, davalı şirketlerin dava dışı işçinin yanlarında çalıştığı hizmet süresi üzerinden kıdem tazminatından kendi dönemleri ile sorumlu oldukları, feshe bağlı haklar olan ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağından son işverenin sorumlu olduğu,

fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan, işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak ilgili işverenin sorumlu olduğu , bu esaslara göre yapılan hesaplamalar sonucu ...Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 2018/3474 Esas -2020/566 Karar sayılı İlamı gereğince Kayseri Genel İcra Dairesinin 2020/145556 Esas sayılı dosyasına (3.548,52 TL kıdem tazminatı, 2.044,00 TL ihbar tazminatı, 340,61 TL fazla çalışma ücreti) 5.932,97 TL asıl alacağa işlemiş faiz, yargılama gideri, icra vekalet ücreti, harç ve masraflarla birlikte davacının icra konusu alacak için toplam 17.339,41 TL ödeme yaptığı,

davacının icra dairesine yapmış olduğu toplam 17.339,41 TL ödemeden davalılara rücu edebileceği miktarın asıl alacak ve ferilerle birlikte toplam 17.339,41 TL olup, bu miktarın davalıların sorumluluğuna isabet eden kısımlarının 9.318,11 TL yönünden ...Özel Güvenlik, Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi- ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi- S.T.K.

Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının müştereken ve müteselsilen, 8.021,30 TL yönünden ...Özel Güvenlik, Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi- ...

Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi İş Ortaklığının müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davacının bu tutarları davalılardan ödeme yaptığı tarihten itibaren işleyecek avans faiz oranları ile birlikte rücuen tahsilini talep hakkının bulunduğu, davacının rücuen alacak talebinin dayanağının, davacı ile davalılar arasında imzalanan Hizmet Alımı Sözleşmeleri ile eki niteliğindeki İdari ve Teknik Şartnameler ile bu konudaki yerleşik Yargıtay içtihatlarından doğması nedeniyle davalıların davacının rücuen alacak talep hakkının bulunmadığı,

alacak talebinin dürüstlük kuralına aykırı olduğu ve alacak taleplerinin zamanaşımına uğradığı yönündeki itirazları ile diğer usul ve esasa yönelik savunmalarının yerinde olmadığı anlaşılmakla, davacının davasının ödeme yaptığı toplam tutar üzerinden davalıların sorumluluklarına isabet eden miktarlar yönünden kabulü ile açıklanan esaslara ve varılan hukuki sonuca uygun olarak aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.